सांगली जिल्ह्यातील ग्रामीण भागातील महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी आणि त्यांच्या कौशल्याला योग्य बाजारपेठ मिळवून देण्यासाठी राज्य सरकारकडून मोठे पाऊल उचलण्यात आले आहे. मिरज तालुक्यातील सावळी येथे महिला आर्थिक विकास महामंडळाच्या (MAVIM) माध्यमातून उभारण्यात आलेल्या विजयश्री महिला गृहउद्योग केंद्र (CFC) आणि नवतेजस्विनी महिला स्वयंरोजगार विक्री केंद्रांचे (Vendor Stalls) थाटात उद्घाटन करण्यात आले.
या खास प्रसंगी सांगली जिल्ह्याचे पालकमंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी स्वतः हजेरी लावून ग्रामीण महिलांच्या उद्योजकतेला बळ दिले. त्यांनी महिलांनी बनवलेल्या उत्पादनांची पाहणी केली, पौष्टिक लाडू खरेदी केले आणि उपस्थितांना स्वहस्ते वाटप करून महिलांचा उत्साह द्विगुणीत केला.
जिल्ह्यात ३२ गृहउद्योग केंद्र आणि ९0 स्वयंरोजगार स्टॉल्स
‘महिला लखपती’ ही संकल्पना प्रत्यक्षात आणण्यासाठी सांगली जिल्हा नियोजन समितीच्या (DPC) ३ टक्के राखीव निधीतून तब्बल ५ कोटींहून अधिक रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे. याद्वारे ग्रामीण भागातील बचत गटांच्या महिलांना उत्पादनापासून ते थेट विक्रीपर्यंतच्या सर्व सुविधा एकाच छताखाली उपलब्ध करून दिल्या जात आहेत.
- ३२ महिला गृहउद्योग केंद्रे: जिल्ह्यातील ३८४ लाभार्थी महिलांसाठी ‘कॉमन फॅसिलिटी सेंटर’ (CFC) उभारण्यात आली असून यासाठी २ कोटी ४९ लाख रुपयांचा निधी खर्च करण्यात आला आहे.
- ९० स्वयंरोजगार विक्री केंद्रे: सांगलीतील ७ तालुक्यांमध्ये महिलांना उत्पादित वस्तू विकता याव्यात यासाठी ‘पोर्टेबल व्हेंडर स्टॉल्स’ तयार करण्यात आले आहेत. यासाठी २ कोटी ५६ लाख रुपयांचा निधी देण्यात आला आहे.
उत्पादनाला योग्य मूल्य द्या: पालकमंत्र्यांचा व्यावहारिक सल्ला
गृहउद्योग केंद्रातील आधुनिक यंत्रसामग्री, शेवया, मसाले, विविध प्रकारची पिठे आणि उन्हाळी वाळवणाच्या पदार्थांची पाहणी करताना पालकमंत्र्यांनी महिलांशी आपुलकीचा संवाद साधला. व्यवसाय यशस्वी करण्यासाठी त्यांनी महिलांना मोलाचा सल्ला दिला:
“उद्योग-व्यवसाय करताना कोणत्याही परिचित व्यक्तीला अथवा ग्राहकाला वस्तू मोफत देऊ नका. जेव्हा तुमच्या श्रमाला आणि उत्पादनाला योग्य किंमत मिळेल, तेव्हाच तुमचा व्यवसाय वाढेल आणि आर्थिक प्रगती होईल,” असे प्रतिपादन चंद्रकांत पाटील यांनी केले. कार्यक्रमाच्या शेवटी त्यांनी “नारीशक्तीचा विजय असो” अशी घोषणा देत परिसर दुमदुमवून टाकला.
कृषी माल मूल्यवर्धन आणि रोजगाराची नवी संधी
गावपातळीवर शेतीमाल प्रक्रिया (Agro Food Processing) आणि मूल्यवर्धित वस्तूंची निर्मिती व्हावी, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. राज्य सरकार महिला सक्षमीकरणासाठी आणि शेतकरी कुटुंबांच्या आर्थिक उन्नतीसाठी विविध कल्याणकारी योजना राबवत असून, अशा उपक्रमांमुळे ग्रामीण महिलांना शाश्वत रोजगाराची संधी मिळणार आहे. तसेच उच्च शिक्षणासाठी मदत करणाऱ्या अण्णा भाऊ साठे संशोधन संस्थेसारख्या उपक्रमांप्रमाणेच स्थानिक स्तरावर स्वयंरोजगाराला प्रोत्साहन दिले जात आहे.
सावळीतील या सोहळ्यामुळे सांगली जिल्ह्यातील शेकडो महिलांना स्वतःच्या पायावर उभे राहण्याचा आत्मविश्वास मिळाला असून ग्रामीण अर्थकारणाला नवी दिशा मिळण्याची चिन्हे दिसत आहेत.