यवतमाळ: “जल, जंगल आणि जमीन यांसारख्या नैसर्गिक संसाधनांवर पहिला हक्क आदिवासी समाजाचाच आहे. राज्य शासन आदिवासी बांधवांच्या सर्वांगीण विकासासाठी, त्यांच्या हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि त्यांना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी पूर्णपणे कटिबद्ध आहे,” असे प्रतिपादन यवतमाळ जिल्ह्याचे पालकमंत्री संजय राठोड यांनी केले.
एकात्मिक आदिवासी विकास प्रकल्प (पांढरकवडा) आणि क्रांतिवीर शामादादा कोलाम संघटना (यवतमाळ) यांच्या संयुक्त विद्यमाने जननायक क्रांतिवीर शामादादा कोलाम यांच्या २७ व्या पुण्यतिथीनिमित्त भव्य लाभार्थी मेळावा, रानभाजी महोत्सव आणि आदिवासी संस्कृती संवर्धन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानावरून पालकमंत्री संजय राठोड बोलत होते.
प्रमुख मान्यवरांची उपस्थिती
या सोहळ्याला प्रमुख अतिथी म्हणून आदिवासी विकास मंत्री प्रा. डॉ. अशोक उईके, खासदार संजय देशमुख, पांढरकवडाचे प्रकल्प अधिकारी रेवैयाह डोंगरे, पुसदचे प्रकल्प अधिकारी अमोल मेतकर, आदिवासी विकास विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी, क्रांतिवीर शामादादा कोलाम संघटनेचे पदाधिकारी आणि नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
१ कोटी रुपयांच्या सांस्कृतिक भवनाचे भूमिपूजन
कळंब तालुक्यातील निरंजन दत्तापूर येथे आदिम कोलम जमातीचे क्रांतिकारक शामादादा कोलम यांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ ₹१ कोटी रुपयांच्या निधीतून साकारल्या जाणाऱ्या भव्य सांस्कृतिक भवनाचे भूमिपूजन पालकमंत्री संजय राठोड आणि आदिवासी विकास मंत्री प्रा. डॉ. अशोक उईके यांच्या हस्ते पार पडले.
यावेळी बोलताना प्रा. डॉ. अशोक उईके म्हणाले की, “शामादादा कोलम यांनी आदिम समाजाच्या स्वाभिमानासाठी आणि हक्कासाठी दिलेला लढा आजही सर्वांसाठी प्रेरणादायी आहे. या सांस्कृतिक भवनाच्या माध्यमातून स्थानिक परंपरांचे जतन होईल आणि भावी पिढ्यांसाठी हे एक सक्षम सामाजिक केंद्र ठरेल.”
रानभाजी महोत्सव आणि विविध लाभांचे वाटप
मेळाव्यादरम्यान आदिवासी बांधवांच्या पारंपरिक खाद्यसंस्कृतीचा आणि औषधी रानभाज्यांचा प्रचार करण्यासाठी विशेष ‘रानभाजी महोत्सव’ आयोजित करण्यात आला होता. तसेच स्थानिक कलावंतांना आपली कला सादर करण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून देण्यात आले.
शासनाच्या विविध कल्याणकारी योजनांचा थेट लाभ जनतेपर्यंत पोहोचवण्यासाठी जसे जिल्ह्यात महाराजस्व समाधान शिबीराच्या माध्यमातून शासकीय लाभांचे वाटप केले जाते, त्याच धर्तीवर या मेळाव्यातही हजारो लाभार्थ्यांना थेट मदतीचे वाटप करण्यात आले:
- महिला सक्षमीकरण व लघुउद्योग: बचत गट आणि महिलांसाठी आर्थिक मदत.
- कृषी संलग्न व्यवसाय: शेतीपूरक व्यवसाय, हॉटेल व ढाबा उद्योगासाठी मंजूर कर्जाचे धनादेश वितरण.
- गुणवंत विद्यार्थ्यांचा गौरव: आदिवासी समाजातील हुशार विद्यार्थ्यांना सन्मानचिन्ह व प्रमाणपत्र देऊन गौरविण्यात आले.
विदर्भातील नागरिकांच्या सर्वांगीण विकासासोबतच आरोग्यविषयक समस्या सोडवण्यासाठी मोतीबिंदूमुक्त विदर्भ अभियानाअंतर्गत आरोग्य उपक्रम राबवले जात असून, आदिवासी दुर्गम भागातील नागरिकांना सर्व मूलभूत सुविधा पुरवण्यावर शासनाचा भर असल्याचे यावेळी सांगण्यात आले.
आदिवासी संस्कृतीचे जतन आणि संवर्धन
आदिवासी समाजाचा पारंपरिक वारसा, रूढी-परंपरा आणि कलांचे रक्षण करणे काळाची गरज आहे. या मेळाव्याच्या माध्यमातून आदिवासी बांधवांना रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध करून देण्यासोबतच त्यांच्या संस्कृतीचा गौरव करण्यात आला.