सातारा: राज्यातील शेतकऱ्यांना थकीत कर्जाच्या दुष्टचक्रातून बाहेर काढण्यासाठी राज्य शासनाने सुरू केलेल्या ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’ अंतर्गत सातारा जिल्ह्यात अत्यंत वेगाने काम सुरू आहे. जिल्ह्यात आतापर्यंत तब्बल ३८ हजार ३९० शेतकऱ्यांची ४१ हजार ४२१ कर्ज खाती यशस्वीरित्या पोर्टलवर अपलोड करण्यात आली आहेत.
या योजनेचा थेट लाभ मिळवण्यासाठी पात्र शेतकऱ्यांनी आपली ‘ॲग्रीस्टॅक’ (AgriStack) नोंदणी तातडीने पूर्ण करून घ्यावी, असे आवाहन सहकारी संस्थांचे जिल्हा उपनिबंधक संजयकुमार सुद्रीक यांनी केले आहे. ॲग्रीस्टॅक नोंदणीशिवाय कर्जमाफीचा लाभ मिळण्यात अडचणी येऊ शकतात, त्यामुळे शेतकऱ्यांनी याकडे गांभीर्याने लक्ष देणे गरजेचे आहे.
अतिवृष्टी आणि दुष्काळाच्या संकटात शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा!
महाराष्ट्रातील शेतकरी सततचा अनियमित पाऊस, गारपीट, दुष्काळ आणि महापूर यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तींमुळे अडचणीत सापडतो. यामुळे शेतकरी वारंवार थकीत कर्जाच्या विळख्यात अडकतात. शेतकऱ्यांची या समस्येतून कायमस्वरूपी सुटका करण्यासाठी शासनाने २ जून २०२६ रोजीच्या सहकार व पणन विभागाच्या निर्णयानुसार ही कर्जमुक्ती योजना लागू केली आहे. तसेच, १५ जुलै २०२६ रोजी काढलेल्या पूरक पत्रकाद्वारे या योजनेतील काही कठीण अटी शिथिल करून निकषांमध्ये बदल करण्यात आला आहे. या बदलांविषयी सविस्तर माहिती तुम्ही पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२४: नियम शिथिल, आता अधिक शेतकऱ्यांना मिळणार कर्जमाफीचा लाभ! या लेखात वाचू शकता.
योजनेचे स्वरूप आणि मिळणारे तीन मुख्य लाभ
या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रामुख्याने तीन प्रकारे लाभ दिला जाणार आहे:
१. कर्जमुक्ती लाभ (२ लाखांपर्यंत कर्जमाफी)
- पात्रता कालावधी: १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ दरम्यान घेतलेले अल्पमुदत पीक कर्ज किंवा ज्या कर्जाचे मध्यम मुदतीत पुनर्गठन करण्यात आले आहे.
- निकष: ३० सप्टेंबर २०२५ अखेर थकीत असलेली आणि ३१ मार्च २०२६ पर्यंत परतफेड न झालेली मुद्दल व व्याजासह जास्तीत जास्त २ लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम माफ केली जाईल.
- पूर्वीच्या महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेचा लाभ घेतलेले शेतकरी देखील या निकषानुसार २ लाखांपर्यंतच्या लाभासाठी पात्र राहतील.
२. एक वेळ समझोता योजना (One Time Settlement – OTS)
ज्या शेतकऱ्यांचे एकूण थकीत कर्ज २ लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे, अशा शेतकऱ्यांनी २ लाख रुपयांवरील अतिरिक्त थकीत रकमेची प्रथम स्वतः परतफेड करावी. ही परतफेड केल्यास, शासन उर्वरित २ लाख रुपयांची थकबाकी ‘एक वेळ समझोता’ अंतर्गत माफ करेल.
३. नियमित कर्ज परतफेड करणाऱ्यांसाठी ५०,००० रुपयांचे प्रोत्साहन
- सन २०२२-२३, २०२३-२४ आणि २०२४-२५ या तीन आर्थिक वर्षांपैकी कोणत्याही दोन आर्थिक वर्षांत घेतलेल्या पीक कर्जाची विहित मुदतीत परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना कमाल ५० हजार रुपयांपर्यंतचा प्रोत्साहनपर लाभ मिळेल.
- मात्र, अशा शेतकऱ्यांनी सन २०२५-२६ मध्ये पीक कर्ज घेतले असल्यास, त्याचीही वेळेत परतफेड करणे आवश्यक आहे. यामधून सन २०२६-२७ ची अट आता वगळण्यात आली आहे.
सातारा जिल्ह्यातील लाभार्थी शेतकऱ्यांची आकडेवारी
सातारा जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या (SDCCB) माध्यमातून विकास संस्थांमार्फत मोठ्या प्रमाणावर कर्ज वाटप केले जाते. जिल्ह्यात एकूण ३८,८१२ सभासदांची ४१,८८१ कर्ज खाती आहेत. यापैकी मयत झालेले ४१६ सभासद (४५१ खाती) आणि आधार क्रमांक नसलेले ९ सभासद वगळता, उर्वरित सर्व म्हणजे ३८,३९० पात्र शेतकऱ्यांची ४१,४२१ कर्ज खाती पोर्टलवर यशस्वीरित्या अपलोड करण्यात आली आहेत.
कर्जमुक्तीचा लाभ मिळवण्यासाठी काय करावे?
योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात पात्र लाभार्थी शेतकऱ्यांची यादी लवकरच जाहीर केली जाईल. ही यादी गावातील तलाठी कार्यालय, ग्रामपंचायत (ग्रामसेवक) आणि सहकारी संस्थेच्या सचिवांकडे उपलब्ध असेल. तसेच बँकेच्या शाखांमध्येही ती प्रसिद्ध केली जाईल.
लाभ मिळवण्यासाठीची सोपी प्रक्रिया:
- पात्र शेतकऱ्यांनी आपल्या जवळच्या ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’ (CSC Center) किंवा बँक शाखेत जावे.
- तेथे आपला ‘ॲग्रीस्टॅक’ नोंदणी क्रमांक आणि आधार क्रमांक वापरून ई-केवायसी (आधार प्रमाणीकरण) करून घ्यावे.
- प्रमाणीकरण यशस्वी झाल्यानंतर कर्जमाफीची रक्कम थेट शेतकऱ्याच्या कर्ज खात्यात जमा केली जाईल.
- माहितीमध्ये काही तफावत किंवा त्रुटी आढळल्यास पडताळणी केंद्रावरच पोर्टलवर तशी नोंद करणे आवश्यक आहे. त्रुटींची दुरुस्ती झाल्यानंतरच लाभ दिला जाईल.
शेतकरी बांधवांसाठी शासनाकडून विविध कल्याणकारी योजना राबवल्या जातात, ज्याचा लाभ ग्रामीण भागातील कुटुंबांना होतो. अशाच एका महत्त्वपूर्ण मोहिमेची माहिती तुम्ही शिधापत्रिका धारकांसाठी मोठी बातमी! २२ ते ३१ जुलै दरम्यान राज्यभर विशेष मोहीम; नवीन रेशन कार्ड मिळणार या लेखात घेऊ शकता, ज्याचा लाखो नागरिकांना फायदा झाला आहे.
सातारा जिल्ह्यातील सर्व पात्र शेतकऱ्यांनी वेळेत आपले आधार प्रमाणीकरण आणि ॲग्रीस्टॅक नोंदणी पूर्ण करून या योजनेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.