कोल्हापूर: महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने राज्यातील आरोग्य सेवा अधिक प्रभावी, लोकाभिमुख आणि दर्जेदार करण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. ‘एकात्मिक आरोग्यवर्धिनी समिती’च्या माध्यमातून आता थेट मंत्रालयापासून ते ग्रामपंचायतीपर्यंत आरोग्य सेवांवर बारीक लक्ष ठेवण्यात येणार आहे. राधानगरी-भुदरगड-आजरा विधानसभा मतदारसंघातील आरोग्य यंत्रणेचा तिमाही आढावा घेण्यासाठी सार्वजनिक आरोग्य मंत्री तथा पालकमंत्री प्रकाश आबिटकर यांच्या अध्यक्षतेखाली नुकतीच एक विशेष बैठक संपन्न झाली.
या बैठकीत राधानगरी, भुदरगड आणि आजरा तालुक्यातील आयुष्मान आरोग्य मंदिरे, प्राथमिक आरोग्य केंद्रे (PHC), उपकेंद्रे, तसेच ग्रामीण रुग्णालयांच्या सद्यस्थितीचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला. यामध्ये रिक्त पदे भरणे, औषध साठ्याची उपलब्धता, वैद्यकीय उपकरणे, प्रयोगशाळा सुविधा, १०८ रुग्णवाहिका सेवा आणि पायाभूत सुविधांचा विकास या मुद्द्यांवर सखोल चर्चा झाली.
शासकीय योजनांचा लाभ प्रत्येक नागरिकापर्यंत पोहोचणार
बैठकीत मार्गदर्शन करताना आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर म्हणाले की, आरोग्य सेवा ही शासनाची सर्वात महत्त्वाची लोककल्याणकारी सेवा आहे. प्रत्येक गरजू नागरिकाला वेळेत आणि मोफत उपचार मिळणे हा त्यांचा हक्क आहे. यासाठी महात्मा ज्योतिराव फुले जनआरोग्य योजना (MJPJAY) आणि ‘आपला दवाखाना’ यांसारख्या लोकोपयोगी योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याचे आदेश त्यांनी दिले.
ज्याप्रमाणे शासन राज्यातील इतर क्षेत्रांच्या विकासासाठी कटिबद्ध आहे, अगदी त्याच धर्तीवर आरोग्य क्षेत्राचाही कायापालट केला जात आहे. उदाहरणार्थ, नुकताच नंदुरबार जिल्ह्यातील प्रकाशा तीर्थक्षेत्राचा कायापालट करण्यासाठी ११७ कोटींचा विकास आराखडा सादर करण्यात आला आहे, त्याच धर्तीवर ग्रामीण भागातील आरोग्य सुविधांच्या बळकटीकरणालाही प्राधान्य दिले जात आहे.
आरोग्यवर्धिनी समितीची रचना आणि त्रिस्तरीय देखरेख यंत्रणा
आरोग्य यंत्रणेच्या सक्षमीकरणासाठी तयार करण्यात आलेल्या या नव्या प्रणालीबाबत माहिती देताना मंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, या समित्यांचे कामकाज अत्यंत पारदर्शक आणि गतिमान असेल:
- स्थानिक पातळी: स्थानिक आमदारांच्या अध्यक्षतेखाली दर तीन महिन्यांनी या समितीची बैठक होईल.
- जिल्हा पातळी: स्थानिक स्तरावरील बैठकीचा अहवाल पालकमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीसमोर सादर केला जाईल.
- मंत्रालय पातळी: त्यानंतर स्वतः आरोग्यमंत्री हे सचिव, आयुक्त आणि संचालकांसमवेत बैठक घेऊन सर्व प्रस्तावांवर तातडीने निर्णय घेतील.
याशिवाय, १ ऑगस्ट रोजी माननीय मुख्यमंत्र्यांच्या उपस्थितीत या राज्यव्यापी मोहिमेचा भव्य शुभारंभ होणार असून, आरोग्यमंत्री स्वतः ग्रामीण भागातील आरोग्य केंद्रांना अचानक भेटी देऊन पाहणी करणार आहेत.
पावसाळी आजार नियंत्रण आणि जनजागृती
सध्याच्या पावसाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर डेंग्यू, मलेरिया, चिकुनगुनिया, लेप्टोस्पायरोसिस आणि अतिसार यांसारख्या साथीच्या आजारांचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्याचे निर्देश आरोग्य विभागाने दिले आहेत. नागरिकांनी आरोग्य शिबिरांचा लाभ घ्यावा, असे आवाहनही करण्यात आले आहे.
शासकीय स्तरावर विविध विभागांमध्ये सुधारणांचे व नियोजनाचे काम वेगाने सुरू आहे. जसे की, निवडणूक विभागाकडून मतदार याद्यांचा विशेष सखोल पुनरीक्षण कार्यक्रम राबवला जात आहे, त्याचप्रमाणे आरोग्य विभागही आपले काम शिस्तबद्ध पद्धतीने पूर्ण करत आहे.
बैठकीतील प्रमुख निर्णय व उपस्थित मान्यवर
या आढावा बैठकीत कोल्हापूर जिल्ह्यातील आरोग्य सेवा अधिक उत्तरदायी आणि लोकाभिमुख करण्यासाठी सर्व लोकप्रतिनिधींनी आपल्या भागातील प्रश्न मांडले. शासकीय रुग्णालयांमध्ये प्रसूतींची संख्या वाढवणे, कर्करोग (Cancer) तपासणीसाठी विशेष शिबिरांचे आयोजन करणे, आणि ई-संजीवनी व टेली मेडिसिन सेवांचा विस्तार करण्याचे बैठकीत निश्चित करण्यात आले.
या महत्त्वपूर्ण बैठकीस जिल्हा परिषद बांधकाम व आरोग्य समिती सभापती सारिका नांदेकर, जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. अनिरुद्ध पिंपळे, आजरा ग्रामीण रुग्णालयाचे अधीक्षक डॉ. अमोल पाटील, तसेच विविध तालुक्यांचे तहसीलदार, गटविकास अधिकारी, तालुका आरोग्य अधिकारी आणि वैद्यकीय कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.