मुंबई: महाराष्ट्रातील श्रम शिक्षण, संशोधन आणि कौशल्य विकासाला अधिक बळकट करण्यासाठी राज्य शासनाने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. नागपूर येथील राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ (RTMNU) आणि मुंबईतील नारायण मेघाजी लोखंडे महाराष्ट्र श्रम विज्ञान संस्था यांच्यात नुकताच एक सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला. कामगार मंत्री ॲड. आकाश फुंडकर यांच्या प्रमुख उपस्थितीत मंत्रालयात या करारावर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.
या भागीदारीमुळे राज्यातील उद्योग क्षेत्राच्या बदलत्या गरजांनुसार कुशल मनुष्यबळ तयार करण्यास मोठी मदत लाभणार असून, युवकांना रोजगाराच्या दर्जेदार संधी उपलब्ध होतील, असा विश्वास कामगार मंत्र्यांनी व्यक्त केला.
श्रम शिक्षण आणि कौशल्य विकासाला मिळणार नवी गती
या सामंजस्य करारानुसार, श्रमविषयक शिक्षण अधिक व्यावहारिक आणि कौशल्याधारित करण्यावर भर दिला जाणार आहे. यासाठी विविध अल्पकालीन प्रमाणपत्र आणि पदविका (Diploma) अभ्यासक्रम संयुक्तपणे सुरू केले जातील. यामुळे विद्यार्थी, कार्यरत कर्मचारी, मानव संसाधन (HR) क्षेत्रातील व्यावसायिक आणि कामगार क्षेत्राशी संबंधित घटकांना उच्च दर्जाचे प्रशिक्षण मिळणे सुलभ होईल.
राज्य सरकार नेहमीच कामगार कल्याणासाठी व त्यांच्या हक्कांच्या रक्षणासाठी कटिबद्ध राहिले आहे. यापूर्वी देखील कामगार कायद्यातील सुधारणांमध्ये कामगार हितालाच सर्वोच्च प्राधान्य देण्याबाबत महत्त्वपूर्ण पावले उचलण्यात आली आहेत, ज्याचीच पुढील पायरी म्हणून या शैक्षणिक आणि कौशल्य विकास कराराकडे पाहिले जात आहे.
कराराची मुख्य वैशिष्ट्ये आणि उद्दिष्टे:
- ३ वर्षांचा कालावधी: हा सामंजस्य करार पुढील ३ वर्षांसाठी लागू राहील आणि परस्पर सामंजस्याने त्याचा कालावधी वाढवण्याची तरतूद यामध्ये ठेवण्यात आली आहे.
- संयुक्त उपक्रम: दोन्ही संस्थांच्या माध्यमातून प्राध्यापकांची देवाणघेवाण, अभ्यासक्रमांचे अद्ययावतीकरण, संयुक्त संशोधन, कार्यशाळा आणि परिसंवाद आयोजित केले जातील.
- रोजगारक्षम कौशल्ये: श्रम कल्याण, सामाजिक सुरक्षा, औद्योगिक संबंध आणि मानवी संसाधन विकास या क्षेत्रांमधील संशोधनाला गती देऊन उद्योग व शिक्षण क्षेत्रातील दुवा मजबूत करणे हे या कराराचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
दोन्ही संस्थांची महत्त्वपूर्ण भूमिका आणि जबाबदाऱ्या
करारानुसार, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ हे नवीन अभ्यासक्रमांना शैक्षणिक मान्यता देणे, गुणवत्ता नियंत्रण राखणे, अभ्यासक्रम मंजूर करणे आणि यशस्वी विद्यार्थ्यांना प्रमाणपत्र प्रदान करण्याचे काम करेल. तर, महाराष्ट्र श्रम विज्ञान संस्था या अभ्यासक्रमांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी, आवश्यक पायाभूत सुविधा आणि शैक्षणिक व्यवस्थापन सांभाळणार आहे. गुणवत्ता नियंत्रणासाठी एक संयुक्त देखरेख समिती देखील स्थापन करण्यात आली आहे.
हा करार मंत्रालयातील एका विशेष बैठकीत संपन्न झाला. प्रशासकीय पातळीवर सर्व सोयीसुविधांचा आढावा नियमित घेतला जात असतो. नुकतेच, मंत्रालयातील पिण्याच्या पाण्याच्या टाक्यांची स्वच्छता आणि तपासणी वेगाने सुरू असल्याची माहिती सार्वजनिक बांधकाम विभागाने दिली होती, ज्यामुळे मंत्रालयीन पायाभूत सुविधांवर विशेष लक्ष दिले जात असल्याचे दिसून येते.
महत्त्वाच्या मान्यवरांची उपस्थिती
या स्वाक्षरी सोहळ्याला नागपूर विद्यापीठाच्या कुलगुरू डॉ. मनाली क्षीरसागर, आजीवन शिक्षण व विस्तार विभागाचे संचालक डॉ. सुमित माहोरे, महाराष्ट्र श्रम विज्ञान संस्थेच्या संचालिका तथा कामगार विभागाच्या उपसचिव रोशनी कदम पाटील, उपसचिव स्वप्नील कापडणीस, उपसंचालक डॉ. अतुल नऊबदे यांच्यासह दोन्ही संस्थांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.