बारामती: ग्रामीण भागातील मुलींचे शिक्षण सुकर करणे, महिलांचे आरोग्य सुरक्षित राखणे आणि त्यांच्या पंखांना बळ देणे या उदात्त हेतूने बारामतीमध्ये एकाच वेळी अनेक महत्त्वाकांक्षी उपक्रमांचा भव्य शुभारंभ करण्यात आला आहे. ‘आदिशक्ती’ आणि ‘टू व्हील्स ऑफ होप सायकल बँक’ अभियानांतर्गत राज्यातील तब्बल एक दशलक्ष (१० लाख) विद्यार्थिनींसाठी सायकल वाटप मोहिमेला सुरुवात झाली आहे. विद्यानगरी येथील ग. दि. मा. सभागृहात आयोजित एका शानदार सोहळ्यात हा ऐतिहासिक टप्पा गाठण्यात आला.
या कार्यक्रमाला राज्याच्या उपमुख्यमंत्री तथा पुणे जिल्ह्याच्या पालकमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, ज्येष्ठ समाजसेविका व खासदार पद्मविभूषण सुधा मूर्ती, खासदार स्वाती मालीवाल यांच्यासह जिल्हा परिषदेचे अनेक पदाधिकारी, अधिकारी आणि नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
महिलांच्या आरोग्य आणि शिक्षणासाठी शासन कटिबद्ध: सुनेत्रा पवार
कार्यक्रमाचे नेतृत्व करताना पालकमंत्री सुनेत्रा पवार म्हणाल्या की, कुटुंबाची संपूर्ण काळजी घेणाऱ्या आपल्या माता-भगिनी स्वतःच्या आरोग्याकडे मात्र नेहमीच दुर्लक्ष करतात. ही मानसिकता बदलणे गरजेचे आहे. म्हणूनच राज्य सरकार गर्भाशयमुखाच्या कर्करोगाविषयी (Cervical Cancer) जनजागृती आणि प्रतिबंधात्मक मोहिमेला अधिक गती देत आहे. केवळ माहितीच्या अभावामुळे कोणतीही पात्र महिला शासकीय योजनांपासून वंचित राहू नये, तसेच अंतर किंवा गरिबीमुळे एकाही मुलीचे शिक्षण सुटू नये, या ध्येयाने शासन काम करत असल्याचे त्यांनी आवर्जून सांगितले.
शिक्षण आणि डिजिटल क्रांतीचा नवा पाया
या उपक्रमांतर्गत बारामती आणि परिसरातील जिल्हा परिषदेच्या शाळांमध्ये खालीलप्रमाणे मोठे बदल घडवून आणले जात आहेत:
- २,००० सायकलींचे वाटप: ग्रामीण भागातील विद्यार्थिनींना शाळेत ये-जा करणे सोपे व्हावे यासाठी सायकलींचे वाटप करण्यात आले.
- २४०+ डिजिटल वर्गखोल्या: डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून शिक्षण अधिक रंजक बनवले जात आहे.
- ८० पेक्षा जास्त STEM प्रयोगशाळा: विद्यार्थ्यांना विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी आणि गणिताचे प्रात्यक्षिक ज्ञान मिळावे यासाठी विशेष प्रयोगशाळा उभारल्या आहेत.
- ‘वॉश’ (WASH) सुविधा: शाळांमध्ये स्वच्छ पाणी आणि शौचालयांची उत्कृष्ट सोय करण्यात आली आहे.
ज्याप्रमाणे हिंगोली जिल्हा विकासांतर्गत शिक्षण आणि आरोग्याला प्राधान्य दिले जात आहे, अगदी त्याच धर्तीवर आता पुणे जिल्हा परिषदेच्या माध्यमातून बारामतीतही शैक्षणिक आणि आरोग्य सुविधांचा दर्जा सुधारला जात आहे.
डॉ. सुधा मूर्ती आणि स्वाती मालीवाल यांचे बहुमूल्य विचार
खासदार सुधा मूर्ती यांनी महाराष्ट्राच्या समाजसुधारकांच्या भूमीचे कौतुक केले. त्यांनी विद्यार्थ्यांना आणि पालकांना मोलाचा सल्ला दिला की, “इतर भाषांसोबतच मातृभाषेवर प्रभुत्व ठेवा. बदलत्या काळानुसार कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि स्टेम (STEM) प्रयोगशाळांचा विद्यार्थ्यांनी पुरेपूर लाभ घेतला पाहिजे.” तसेच राज्य सरकारने सर्व गरजू विद्यार्थ्यांना मोफत सायकल देण्याची गरजही त्यांनी व्यक्त केली.
खासदार स्वाती मालीवाल यांनी स्पष्ट केले की, सायकल हे केवळ वाहतुकीचे साधन नसून ते मुलींचा आत्मविश्वास, सुरक्षितता आणि आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक आहे. सायकलमुळे मुलींचा वेळ वाचतो आणि त्यांच्या पालकांची चिंता मिटते, ज्यामुळे मुलींना शिक्षणात पुढे जाण्याची नवी उमेद मिळते.
विविध नामांकित संस्थांसोबत सामंजस्य करार (MoUs)
या कार्यक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे पुणे जिल्हा परिषदेने विद्यार्थ्यांच्या उज्वल भविष्यासाठी नामांकित संस्थांसोबत महत्त्वपूर्ण करार केले आहेत:
- IUCAA सोबत करार: जिल्हा परिषदेच्या हुशार विद्यार्थ्यांना नासा (NASA), इस्रो (ISRO) आणि युरोपियन स्पेस एजन्सी (ESA) सारख्या संस्थांना भेट देण्याची संधी मिळणार आहे.
- टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस (TISS): ग्लोबल गुरुजी प्रोग्रामच्या अंमलबजावणीसाठी करार.
- SELCO सोबत सौर ऊर्जेचा करार: जिल्ह्यातील अंगणवाड्या आणि प्राथमिक आरोग्य केंद्रांचे सौर विद्युतीकरण केले जाणार आहे.
अंगणवाड्यांचे सक्षमीकरण करणे ग्रामीण विकासाचा महत्त्वाचा भाग आहे. नुकतीच विभागीय आयुक्त रुबल अग्रवाल यांनी अंगणवाडीची धावती भेट देऊन तेथील कामकाजाचे कौतुक केले होते. बारामतीमधील अंगणवाड्यांच्या सौर विद्युतीकरणामुळे आता या अंगणवाड्या अधिक डिजिटल व स्वयंपूर्ण होणार आहेत.
कर्करोगमुक्तीचा संकल्प आणि कल्याणकारी योजनांचे वाटप
कार्यक्रमादरम्यान ‘गर्भाशयमुख कर्करोगमुक्त पुणे’ या मोहिमेचे बिगुल वाजवण्यात आले. तसेच मातांच्या आरोग्यासाठी विकसित करण्यात आलेल्या सुधारित ‘MAATR’ मोबाईल ॲपचे उद्घाटन करण्यात आले. उत्कृष्ट काम करणाऱ्या आशा सेविकांना लॅपटॉप, ई-सायकलच्या चाव्या आणि चष्मे प्रदान करण्यात आले. याशिवाय, एकल महिलांसाठी घरकुलांच्या मंजुरीपत्रांचे आणि महिला बचत गटांच्या कर्ज मंजुरी पत्रांचे वाटपही करण्यात आले.
एकंदरीत, बारामतीत सुरू झालेले हे विविध उपक्रम केवळ बारामतीसाठीच नव्हे, तर संपूर्ण महाराष्ट्रातील महिला सक्षमीकरणाला आणि ग्रामीण शिक्षणाला एक नवी दिशा देणारे ठरतील यात शंका नाही.