मुंबई: शेती क्षेत्रासमोरील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजेच हवामान बदल. या बदलत्या हवामानात शेतकऱ्यांनी शाश्वत उत्पन्न कसे मिळवावे आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर कसा करावा, यावर सविस्तर मार्गदर्शन करण्यासाठी एका विशेष मुलाखतीचे आयोजन करण्यात आले आहे. माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालय निर्मित ‘दिलखुलास’ आणि ‘जय महाराष्ट्र’ या कार्यक्रमात नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाचे (POCRA) तत्कालीन कृषी विद्या व मृदा विज्ञान विशेषज्ञ विजय कोळेकर यांची विशेष मुलाखत प्रसारित केली जाणार आहे.
मुलाखतीचा मुख्य विषय: हवामान अनुकूल तंत्रज्ञान व शाश्वत शेती
हवामान बदलामुळे शेतीचे होणारे नुकसान टाळण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाची नितांत गरज आहे. जसे पर्यावरणाचा समतोल राखण्यासाठी शासकीय स्तरावर पालखी मार्गांचे हरितीकरण करण्याचे महत्त्वाचे पाऊल उचलले जात आहे, तसेच शेती क्षेत्रातही शाश्वत पद्धतींचा अवलंब करणे आवश्यक आहे. या मुलाखतीमध्ये विजय कोळेकर खालील महत्त्वपूर्ण मुद्द्यांवर सविस्तर मार्गदर्शन करणार आहेत:
- हवामान अनुकूल बियाणे व बीजप्रक्रिया: बदलत्या हवामानाचा प्रतिकार करू शकणाऱ्या वाणांची निवड कशी करावी?
- पाणी व्यवस्थापन: ठिबक सिंचन, फर्टिगेशन आणि जलसंधारणाचे आधुनिक प्रकार.
- आधुनिक शेती पद्धती: कमी मशागत, रुंद वखारावरील लागवड आणि थेट भात लावणी (DSR – Direct Seeded Rice) पद्धती.
- एकात्मिक कीड व रोग व्यवस्थापन: पिकांवरील रोग नियंत्रणासाठी सुरक्षित फवारणी तंत्रज्ञान.
- सेंद्रिय व नैसर्गिक शेती: रासायनिक खतांचा वापर कमी करून जमिनीची सुपीकता कशी वाढवावी.
डिजिटल क्रांती: ‘महाविस्तार एआय – शेतकऱ्यांचा डिजिटल मित्र’
आजच्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) युगात डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर शेतीमध्ये मोठ्या प्रमाणावर होत आहे. या मुलाखतीत विजय कोळेकर ‘महाविस्तार एआय – शेतकऱ्यांचा डिजिटल मित्र’ या अभिनव उपक्रमाची माहिती देतील. तसेच, पुढील काळात शेतीमध्ये अपेक्षित बदल आणि कृषी क्षेत्रात तरुणांसाठी उपलब्ध असणाऱ्या रोजगाराच्या नव्या संधी यावरही ते प्रकाश टाकणार आहेत. याशिवाय, नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी (पोकरा) प्रकल्पाचा लाभ शेतकऱ्यांनी कसा घ्यावा, याची संपूर्ण प्रक्रिया या मुलाखतीत सांगण्यात आली आहे.
मुलाखतीचे थेट प्रक्षेपण कधी आणि कुठे ऐकाल?
या विशेष मुलाखतीचे सूत्रसंचालन प्रसिद्ध निवेदिका सुषमा जाधव यांनी केले आहे. कार्यक्रमाचे सविस्तर वेळापत्रक खालीलप्रमाणे आहे:
१. ‘दिलखुलास’ कार्यक्रम (आकाशवाणी)
- दिनांक: ११ ते १६ जून २०२६
- वेळ: सकाळी ७:२५ ते ७:४०
- माध्यम: आकाशवाणीची सर्व केंद्रे आणि ‘न्यूज ऑन एआयआर’ (News on AIR) मोबाईल ॲप.
२. ‘जय महाराष्ट्र’ कार्यक्रम (सोशल मीडिया)
- दिनांक: गुरुवार, ११ जून २०२६
- वेळ: रात्री ८:०० वाजता
- माध्यम: माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाचे अधिकृत सोशल मीडिया चॅनेल्स:
- X (Twitter): MahaDGIPR Twitter
- Facebook: MahaDGIPR Facebook
- YouTube: MahaDGIPR YouTube
शेतकरी बंधूंनो, हवामान बदलाच्या काळात शाश्वत आणि फायदेशीर शेतीसाठी हे मार्गदर्शन अत्यंत मोलाचे ठरणार आहे. त्यामुळे ही मुलाखत नक्की ऐका आणि आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाची माहिती मिळवा!