नागपूर: आदिवासी समाजातील विद्यार्थ्यांना दर्जेदार आणि आधुनिक शिक्षणाची संधी मिळावी, तसेच त्यांचे भविष्य अधिक उज्ज्वल व्हावे यासाठी महाराष्ट्र शासनाने आदिवासी आश्रमशाळांच्या संपूर्ण कार्यपद्धतीत मोठे आणि सकारात्मक बदल केले आहेत. आता केवळ पुस्तकी ज्ञान नाही, तर डिजिटल क्रांतीच्या माध्यमातून आश्रमशाळांमधील विद्यार्थ्यांना तंत्रस्नेही बनवले जात आहे. या शैक्षणिक प्रवासात पालकांनीही आत्मविश्वासाने पुढे येत आपल्या मुलांना शिक्षणासाठी प्रोत्साहित करावे, असे आवाहन आदिवासी विकास मंत्री डॉ. अशोक उईके यांनी केले.
रामटेक तालुक्यातील बेलदा येथील शासकीय आश्रमशाळेत आयोजित भव्य ‘विद्यार्थी प्रवेशोत्सव’ कार्यक्रमात ते बोलत होते. यावेळी त्यांनी आदिवासी विभागाच्या विविध नाविन्यपूर्ण डिजिटल उपक्रमांचे लोकार्पण केले.
डिजिटल क्लासरूम आणि आधुनिक सुविधांचा शुभारंभ
आदिवासी विकास विभागांतर्गत आश्रमशाळांमध्ये आता अत्याधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येत आहेत. या प्रवेशोत्सवाच्या निमित्ताने खालील महत्त्वपूर्ण डिजिटल उपक्रमांचे उद्घाटन करण्यात आले:
- अमरावती डिजिटल स्टुडिओ: अमरावती येथील अपर आयुक्त कार्यालयात भव्य डिजिटल स्टुडिओ उभारण्यात आला आहे.
- ७३ विज्ञान केंद्रे: विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन रुजवण्यासाठी ७३ आश्रमशाळांमध्ये आधुनिक विज्ञान केंद्रे सुरू करण्यात आली आहेत.
- १२१ डिजिटल क्लासरूम आणि टॅबरुम: ‘डिजिटल एन्व्हार्यमेंट इन गव्हर्नमेंट आश्रमस्कूल’ उपक्रमांतर्गत १२१ आश्रमशाळांमध्ये डिजिटल वर्गखोल्या आणि विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी टॅबलेट (टॅबरुम) उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत.
शासकीय स्तरावर सुरू असलेल्या या शैक्षणिक बदलांबद्दल बोलताना त्यांनी नमूद केले की, राज्यातील ग्रामीण व दुर्गम भागात देखील शिक्षणाचा दर्जा सुधारण्यासाठी शासन कटिबद्ध आहे. याच धर्तीवर, दुर्गम भागातील इतर शाळांच्या मदतीसाठी प्राथमिक शाळांच्या सक्षमीकरणावर भर देत ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी AI ‘ज्ञानरथ’ सारखे आधुनिक उपक्रम सुरू करण्यात आले आहेत.
सुरक्षितता आणि दर्जेदार आहारावर विशेष भर
आश्रमशाळेतील विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याची आणि सुरक्षिततेची संपूर्ण काळजी घेतली जात आहे. विद्यार्थ्यांना सकस आणि पौष्टिक आहार दिला जात असून, शाळांच्या योग्य देखरेखीसाठी अपर आयुक्त कार्यालयातून डिजिटल मॉनिटरिंग (थेट जोडणी) केली जात आहे. गरज भासल्यास राज्यातील तज्ज्ञ शिक्षकांद्वारे विद्यार्थ्यांना ऑनलाईन पद्धतीने मार्गदर्शन देण्याच्या सूचनाही मंत्री डॉ. अशोक उईके यांनी अधिकाऱ्यांना दिल्या.
प्राथमिक व माध्यमिक स्तरावरील शिक्षणाचा दर्जा उंचावत असतानाच, अभ्यासक्रमातील त्रुटी देखील त्वरित दूर केल्या जात आहेत. उदाहरणार्थ, नुकतेच विद्यार्थ्यांच्या सोयीसाठी इयत्ता चौथीच्या गणित पाठ्यपुस्तकातील मुद्रणदोष दूर करत QR Code वर सुधारित व्हिडिओ उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. यामुळे विद्यार्थ्यांना सोप्या भाषेत गणित समजणे शक्य होणार आहे.
अंमलबजावणीसाठी वार्षिक कृती आराखडा
आश्रमशाळांच्या सर्वांगीण विकासासाठी तयार करण्यात आलेल्या वार्षिक नियोजन कृती आराखड्याची (ॲक्शन प्लॅन) अत्यंत प्रभावीपणे अंमलबजावणी करण्याचे निर्देश आदिवासी विकास विभागाचे सचिव विजय वाघमारे यांनी दिले. तसेच, आश्रमशाळांमध्ये शिस्तीसोबतच मुलांच्या आवडीचे व आनंदी वातावरण निर्माण करण्याची जबाबदारी मुख्याध्यापक व शिक्षकांनी पार पाडावी, अशा सूचनाही देण्यात आल्या.
या कार्यक्रमात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा विशेष शुभेच्छा संदेशही विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्यात आला. या प्रसंगी दूरदृश्य प्रणालीद्वारे (Virtual Mode) आदिवासी विभागाचे सचिव विजय वाघमारे, आयुक्त लीना बनसोड सहभागी झाल्या होत्या. तर प्रत्यक्ष कार्यक्रमात अपर आयुक्त आयुषी सिंह, प्रकल्प अधिकारी नितीन इसोकर, सहाय्यक प्रकल्प अधिकारी राहुल काकडे, आणि मुख्याध्यापक तपाने यांच्यासह पालक व विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.