गोंदिया: नक्षलवादाचा रक्तरंजित आणि हिंसक मार्ग सोडून मुख्य प्रवाहात परतलेल्या दोन आत्मसमर्पित माओवाद्यांनी लग्नाची गाठ बांधत आपल्या आयुष्याची एक नवी आणि सुंदर सुरुवात केली आहे. पांडू पुसू वड्डे ऊर्फ गोलू आणि सैवंती रायसिंग पंधरे ऊर्फ संगीता या दोघांचा शुभविवाह गोंदिया पोलीस मुख्यालयात अत्यंत उत्साहात आणि मंगलमय वातावरणात पार पडला. हा विवाह सोहळा केवळ दोन जीवांचे मिलन नसून, सामाजिक परिवर्तन आणि नवजीवनाची नवी आशा देणारा ठरला आहे.
अंधाराकडून प्रकाशाकडे: गोलू आणि संगीताचा प्रवास
३७ वर्षीय पांडू पुसू वड्डे (रा. तिरलागड, ता. पखांजूर, जि. कांकेर, छत्तीसगड) हा पूर्वी माओवादी संघटनेत ‘गोलू’ या नावाने कार्यरत होता. तो सीपीआय (माओवादी) संघटनेच्या दरेकसा एरियामध्ये डिव्हिजनल कमिटी सदस्य म्हणून सक्रिय होता. दुसरीकडे, ३६ वर्षीय सैवंती रायसिंग पंधरे (रा. राशीमेटा, ता. बैहर, जि. बालाघाट, मध्य प्रदेश) ही ‘संगीता’ या नावाने दरेकसा एरिया कमिटीमध्ये कार्यरत होती.
अनेक वर्षे भीती, हिंसा आणि अनिश्चिततेच्या छायेत घालवल्यानंतर, या दोघांनी २८ नोव्हेंबर २०२५ रोजी गोंदिया पोलिसांसमोर आत्मसमर्पण केले होते. समाजात मानाने जगणे, स्वतःचा संसार थाटणे आणि शांततापूर्ण आयुष्य जगण्याच्या उद्देशाने त्यांनी हा धाडसी निर्णय घेतला.
पोलीस मुख्यालयात सनईचौघडे!
गोंदियाचे पोलीस अधीक्षक गोरख भामरे यांच्या संकल्पनेतून आणि प्रभारी पोलीस अधीक्षक अभय डोंगरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली रविवारी हा हृदयस्पर्शी विवाह सोहळा पोलीस मुख्यालय कारंजा, गोंदिया येथील ‘प्रेरणा’ सभागृहात पारडला. पोलिसांनी स्वतः पुढाकार घेऊन वधू-वरांचे कन्यादान आणि इतर सर्व धार्मिक विधी पूर्ण केले.
एकीकडे महाराष्ट्र शासन महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी आणि त्यांच्या सुरक्षिततेसाठी राज्यातील प्रत्येक क्रीडांगणावर महिलांसाठी स्वच्छतागृहे, चेंजिंग रूम आणि CCTV अनिवार्य करत आहे, तर दुसरीकडे नक्षलवादाच्या अंधारातून बाहेर पडलेल्या संगीतासारख्या महिलांना नवीन सन्मानाचे आयुष्य मिळवून देत आहे.
शासकीय योजनांचा लाभ आणि पुनर्वसन
शासनाच्या आत्मसमर्पण व पुनर्वसन धोरणांतर्गत या जोडप्याचे आधार कार्ड, निवडणूक ओळखपत्र, बँक खाते आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. याशिवाय त्यांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी विविध रोजगाराभिमुख प्रशिक्षण आणि आर्थिक मदत दिली जात आहे. या धोरणामुळे आत्मसमर्पित नक्षलवाद्यांना समाजात मानाने पुन्हा उभे राहण्याची मोठी संधी मिळत आहे.
आज महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि आदिवासी भाग विकासाच्या मुख्य प्रवाहात येत आहे. नुकताच राष्ट्रीय पंचायत पुरस्कार २०२५: महाराष्ट्राचा डंका! भंडारा आणि रायगडच्या ग्रामपंचायतींना प्रत्येकी १ कोटींचे बक्षीस देऊन गौरव करण्यात आला, ज्यातून ग्रामीण भागातील सुधारणा स्पष्ट होते. अशातच गोंदिया सारख्या नक्षलग्रस्त भागात शांतता प्रस्थापित होणे हे राज्याच्या प्रगतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल आहे.
जंगलातील माओवाद्यांना सकारात्मक संदेश
हा विवाह सोहळा यशस्वी करण्यासाठी नक्षल सेलचे पोलीस निरीक्षक प्रमोद भातनाते, राखीव पोलीस निरीक्षक राजेश सरोदे, पोलीस उपनिरीक्षक श्रीकांत हत्तीमारे, नक्षल ऑपरेशन सेल देवरीचे मल्लिकार्जुन वासुदेव आणि सी-६० पथकाने विशेष परिश्रम घेतले.
या विवाह सोहळ्यामुळे अजूनही जंगलात भटकत असलेल्या इतर माओवादी सदस्यांना एक अत्यंत महत्त्वाचा संदेश गेला आहे की, हिंसेचा मार्ग सोडून मुख्य प्रवाहात आल्यास त्यांनाही सन्मान, सुरक्षा आणि आनंदी जीवन जगण्याची संधी उपलब्ध आहे. प्रत्येक चुकीला सुधारण्याची आणि समाजात नवीन स्थान निर्माण करण्याची दुसरी संधी नक्कीच मिळू शकते, हा विश्वास या लग्न सोहळ्याने दृढ केला आहे.
“हा विवाह केवळ एक सामाजिक कार्यक्रम नसून परिवर्तन, पुनर्मिलन, विश्वास आणि शांततामय भविष्याच्या आशेचा उत्सव आहे.” – पोलीस अधीक्षक, गोंदिया