मुंबई: मुंबई शहर जिल्ह्यामध्ये शासनाच्या ‘सेवा संकल्प अभियान’ अंतर्गत विविध लोककल्याणकारी व सामाजिक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात येत आहे. याच मोहिमेचा भाग म्हणून घोघारी मोहल्ला, मस्जिद स्ट्रीट येथील अब्दुल कादिर हाफिजका मनपा उर्दू शाळा आणि कुंभारवाडा येथील गुलालवाडी मनपा हिंदी शाळेत विशेष ‘स्वच्छता ही सेवा’ मोहीम उत्साहात राबविण्यात आली.
मुंबई शहर जिल्ह्याच्या जिल्हाधिकारी आंचल गोयल यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि निर्देशानुसार या मोहिमेचे नियोजन करण्यात आले होते. विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छतेची आवड निर्माण करणे आणि त्यांच्या माध्यमातून समाजात स्वच्छतेचा संदेश पोहोचवणे हा या मोहिमेचा मुख्य उद्देश आहे.
घनकचरा व्यवस्थापन विभागाचा पुढाकार
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या ‘सी’ विभागाचे सहायक आयुक्त सुनील माने यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही मोहीम प्रत्यक्ष राबवली गेली. महानगरपालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागाच्या कर्मचाऱ्यांनी दोन्ही मनपा शाळांमध्ये व्यापक स्वच्छता मोहीम राबवून शालेय परिसर स्वच्छ व निर्जंतुक केला.
शाळा परिसर केवळ स्वच्छ ठेवणे एवढाच या उपक्रमाचा मर्यादित हेतू नसून, विद्यार्थ्यांना दैनंदिन जीवनात स्वच्छतेचे महत्त्व पटवून देण्यात आले. सध्या राज्यभरात सेवा संकल्प अभियान अंतर्गत सामान्य नागरिकांपर्यंत विविध सेवा आणि जनजागृती पोहोचवली जात आहे, त्याच धर्तीवर शालेय स्तरावर ही मोहीम केंद्रित करण्यात आली.
विद्यार्थ्यांना कचरा वर्गीकरणाचे प्रत्यक्ष धडे
या उपक्रमादरम्यान महापालिकेच्या तज्ज्ञ पथकाकडून विद्यार्थ्यांना कचऱ्याच्या योग्य व्यवस्थापनाविषयी सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले. यामध्ये खालील महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर भर देण्यात आला:
- ओला व सुका कचरा वर्गीकरण: कचरा घरातच वेगळा कसा करावा आणि ओल्या व सुक्या कचऱ्यासाठी वेगवेगळ्या कचराकुंड्यांचा वापर कसा करावा.
- कचऱ्याची विल्हेवाट: प्लास्टिक कचऱ्याचा पुनर्वापर आणि अविघटनशील कचऱ्यामुळे पर्यावरणावर होणारे दुष्परिणाम.
- वैयक्तिक स्वच्छता: हात धुण्याच्या योग्य पद्धती, नखे कापणे आणि निरोगी आरोग्यासाठी स्वच्छतेचे नियम.
ज्याप्रमाणे सार्वजनिक सणांच्या माध्यमातून ‘लोकसंवाद’ अभियान राबवून नागरिकांपर्यंत योजना पोहोचवल्या जात आहेत, त्याचप्रमाणे विद्यार्थ्यांच्या माध्यमातून स्वच्छता संस्कृती घराघरांपर्यंत पोहोचवण्याचा हा प्रशासनाचा स्तुत्य प्रयत्न आहे.
स्वच्छतेचा संदेश घराघरांत पोहोचविण्याचा संकल्प
विद्यार्थी हे देशाचे भविष्य आहेत. त्यांनी लहान वयातच स्वच्छतेच्या चांगल्या सवयी आत्मसात केल्यास त्या आयुष्यभर टिकून राहतात. या मोहिमेत सहभागी झालेल्या विद्यार्थ्यांनी केवळ स्वतःपुरते मर्यादित न राहता आपल्या कुटुंबात आणि आजूबाजूच्या परिसरात स्वच्छतेचा संदेश पोहोचवण्याचा संकल्प केला. या उपक्रमामुळे शाळा परिसर चकाचक झाला असून विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छतेबाबत नवा उत्साह पाहायला मिळाला.