वाचन हे केवळ ज्ञानाचे साधन नसून व्यक्तिमत्त्व घडवणारे प्रभावी माध्यम: निवासी आयुक्त डॉ. श्वेता सिंघल

नवी दिल्ली: वाचन हे केवळ माहिती मिळवण्याचे किंवा ज्ञानार्जनाचे साधन नसून ते व्यक्तिमत्त्व विकास, वैचारिक समृद्धी आणि मानवी जीवनात सकारात्मक परिवर्तन घडवून आणणारे एक अत्यंत प्रभावी माध्यम आहे. बदलत्या आधुनिक काळात वाचनसंस्कृतीचा अधिकाधिक विस्तार होणे निकोप समाजाच्या हितासाठी अत्यंत आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन महाराष्ट्र शासनाच्या निवासी आयुक्त तथा सचिव डॉ. श्वेता सिंघल यांनी केले.

भारताचे माजी राष्ट्रपती भारतरत्न डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांच्या जयंतीनिमित्त दरवर्षी देशभरात ‘वाचन प्रेरणा दिन’ उत्साहात साजरा केला जातो. या दिनाचे औचित्य साधून नवी दिल्लीतील कस्तुरबा गांधी मार्गावरील महाराष्ट्र सदनात विशेष कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. याप्रसंगी डॉ. कलाम यांच्या प्रतिमेस पुष्पांजली अर्पण करून मान्यवरांच्या हस्ते ग्रंथपूजन करण्यात आले. राज्यात इतरत्रही डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या जयंतीनिमित्त राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांनी आदरांजली वाहून विविध उपक्रम राबवले.

डॉ. कलाम यांचे विचार आत्मसात करणे हीच खरी आदरांजली

डॉ. श्वेता सिंघल यांनी आपल्या वैयक्तिक वाचनानुभवांना उजाळा देत उपस्थितांशी संवाद साधला. शालेय जीवनात ग्रंथालयातून पुस्तके मिळवून वाचण्याच्या आठवणी सांगताना त्या म्हणाल्या की, वयोमानानुसार आणि जीवनातील विविध अनुभवांतून पुस्तकांमधील विचारांचे खरे मर्म अधिक सखोलतेने समजते.

आजच्या डिजिटल क्रांतीच्या युगात मुलांमध्ये पुस्तकांची आवड टिकवून ठेवणे हे मोठे आव्हान आहे. त्यासाठी पालकांनी स्वतः वाचनाची सवय अंगीकारून मुलांना उत्तम साहित्याकडे वळवले पाहिजे. विद्यार्थ्यांमध्ये शिक्षणाची आणि वाचनाची गोडी निर्माण करण्यासाठी शासन स्तरावरही विविध उपक्रम राबवले जात आहेत, जसे की ‘चला शाळेत जाऊ या’ मोहीम ज्याद्वारे शाळांचा दर्जा सुधारण्यासोबतच मुलांमध्ये शिक्षणाची गोडी वाढवली जात आहे. तरुण पिढीने डॉ. कलाम यांची ‘विंग्ज ऑफ फायर’, ‘इग्नायटेड माइंड्स’ आणि ‘मिशन इंडिया’ ही पुस्तके आवर्जून वाचावीत, असा सल्लाही डॉ. सिंघल यांनी दिला. तसेच ‘मेड इन जपान’ आणि ‘अ थाउजंड स्प्लेंडिड सन्स’ या पुस्तकांचा दाखला देत त्यांनी संघर्षाची ताकद व नवसंकल्पनांचे महत्त्व अधोरेखित केले.

पुस्तकांचे महत्त्व आणि विचारमंथनाची गरज

या कार्यक्रमात इतर मान्यवरांनीही वाचन संस्कृतीवर महत्त्वपूर्ण विचार मांडले:

  • हेमराज बागुल (संचालक, महाराष्ट्र परिचय केंद्र): जगाच्या इतिहासात छापखान्याचा शोध हा क्रांतीकारी ठरला. पाचशे वर्षांपूर्वी ग्रंथनिर्मितीमुळे युरोपमध्ये प्रबोधन युग अवतरले आणि आधुनिक मानवी जीवन समृद्ध झाले. वाचनाला चिंतन आणि अभ्यासाची जोड मिळाली तरच नवा समाज घडतो, असे त्यांनी सांगितले.
  • प्रशांत वाघाये (ज्येष्ठ पत्रकार): पुस्तकांमधील मूल्यांवर समाजात सातत्याने मंथन झाले पाहिजे. मुंबईच्या डबेवाल्यांचे उदाहरण देत त्यांनी कामातील शिस्त आणि अचूकतेचे महत्त्व पटवून दिले. वाचनावरील चर्चा केवळ एका दिवसापुरती मर्यादित न राहता नियमित स्वरूपात व्हावी, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली.
  • सोमेश कोळगे (पत्रकार): पुस्तकप्रेमींच्या पश्चात त्यांच्या ग्रंथसंग्रहाचे जतन करणे आणि ते ज्ञान पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचवणे आवश्यक आहे. स्क्रीनवरील वाचनापेक्षा प्रत्यक्ष छापील पुस्तकातून मिळणारा वाचनानंद अतुलनीय असतो.
  • नितीन शेंडे (सहाय्यक निवासी आयुक्त): शास्त्रीय वाचनातून संतुलित आहार आणि निरोगी जीवनशैलीविषयी योग्य माहिती मिळते. जाहिरातींच्या आहारी न जाता योग्य ग्रंथांच्या आधारे जीवनशैली निवडावी.

या कार्यक्रमास जनसंपर्क अधिकारी मनिषा पिंगळे, अभियंता प्रमोद पाटील, सहायक लेखाधिकारी निलेश केदारे यांच्यासह महाराष्ट्र सदनातील अधिकारी व कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन सोमेश कोळगे यांनी केले, तर महाराष्ट्र सदनच्या व्यवस्थापक सारिका शेलार यांनी उपस्थितांचे आभार मानले.

Top Posts

सिंधुदुर्ग: दोडामार्ग येथील आधुनिक पशुवैद्यकीय दवाखान्याची नूतन इमारत लोकार्पित; पशुधनाच्या आरोग्याला मिळणार बळकटी

अधिक वाचा

राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांची बंगाल क्लबच्या दुर्गापूजा महोत्सवाला सदिच्छा भेट; सामाजिक एकतेचा दिला संदेश

अधिक वाचा

राज्यातील सर्व शाळांमध्ये १८ ते ३१ ऑक्टोबर दरम्यान ‘विशेष स्वच्छता मोहीम’; दोन टप्प्यांत होणार शाळांचा कायापालट

अधिक वाचा

सिंधुदुर्ग: सासोली येथे १४.५८ लाख रुपयांच्या नूतन तलाठी कार्यालयाचे पालकमंत्री नितेश राणे यांच्या हस्ते लोकार्पण

अधिक वाचा

सिंधुदुर्ग: दोडामार्ग तालुक्यातील पिकुळे येथे नूतन तलाठी कार्यालयाचे लोकार्पण; पालकमंत्री नितेश राणे यांच्या हस्ते उद्घाटन

अधिक वाचा