नागपूरमधील स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघाच्या रिक्त जागेसाठी अखेर निवडणुकीची घोषणा झाली आहे. चंद्रशेखर बावनकुळे यांची महाराष्ट्र विधानसभेवर निवड झाल्यामुळे ही जागा रिक्त झाली होती. आता या जागेसाठी विधान परिषदेच्या पोटनिवडणुकीचे अधिकृत वेळापत्रक भारत निवडणूक आयोगाने प्रसिद्ध केले आहे.
या निवडणुकीमुळे नागपूर जिल्ह्यातील राजकीय हालचालींना वेग आला असून प्रशासनाने तयारी सुरू केली आहे. राज्याचे प्रशासन एका बाजूला निवडणुकीच्या कामात व्यस्त असताना, दुसरीकडे सरकार जनकल्याणाच्या योजनांवरही भर देत आहे. उदाहरणार्थ, नुकतेच आरोग्य सेवांमध्ये गुणवत्ता आणि गतीला प्राधान्य देण्याचे निर्देश मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिले आहेत.
असे असेल निवडणुकीचे संपूर्ण वेळापत्रक (Schedule)
निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार, पोटनिवडणुकीच्या प्रक्रियेचे टप्पे खालीलप्रमाणे असतील:
- निवडणूक अधिसूचना प्रसिद्ध होणे: २५ मे २०२६ (सोमवार)
- उमेदवारी अर्ज दाखल करण्याची अंतिम मुदत: १ जून २०२६ (सोमवार)
- उमेदवारी अर्जांची छाननी: २ जून २०२६ (मंगळवार)
- अर्ज मागे घेण्याची अंतिम तारीख: ४ जून २०२६ (गुरुवार)
- मतदान (Voting): १८ जून २०२६ (सकाळी ८ ते दुपारी ४ वाजेपर्यंत)
- मतमोजणी (Result): २२ जून २०२६ (सोमवार)
- निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण होणे: २५ जून २०२६
निवडणुकीचे निकष आणि आचारसंहिता
भारत निवडणूक आयोगाच्या नियमांनुसार, स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातील निवडणूक घेण्यासाठी किमान ७५ टक्के स्थानिक स्वराज्य संस्था कार्यरत असणे आणि ७५ टक्के मतदार अस्तित्वात असणे अनिवार्य असते. यापूर्वी या निकषांची पूर्तता न झाल्याने ही निवडणूक लांबणीवर पडली होती. मात्र, आता हे निकष पूर्ण झाल्याचा अहवाल मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी दिल्यानंतर आयोगाने हा निर्णय घेतला आहे.
निवडणूक जाहीर झाल्याबरोबर नागपूर स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघात आदर्श आचारसंहिता तत्काळ प्रभावाने लागू करण्यात आली आहे. या निवडणुकांच्या धामधुमीत राज्याच्या इतर आर्थिक घडामोडीही चर्चेत आहेत, जसे की महाराष्ट्र सरकारने ४००० कोटींच्या कर्जरोख्यांची विक्री करून गुंतवणुकीची मोठी संधी उपलब्ध करून दिली आहे.
या पोटनिवडणुकीत निवडून येणाऱ्या सदस्याचा कार्यकाळ १ जानेवारी २०२८ पर्यंत असणार आहे. आता राजकीय वर्तुळात या जागेसाठी कोणाची वर्णी लागते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.