मुंबई: नवोन्मेष (Innovation), इनक्युबेशनला गती आणि सर्वसमावेशक विकासाच्या माध्यमातून महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था १ ट्रिलियन डॉलर करण्याचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट राज्य शासनाने निश्चित केले आहे. सिंगापूर येथे आयोजित प्रतिष्ठित ‘टेक इन एशिया कॉन्फरन्स २०२६’ (Tech in Asia Conference 2026) मध्ये महाराष्ट्राच्या या नवोन्मेषाधारित विकासनीतीचा संकल्प जागतिक पातळीवर मांडण्यात आला.
या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत आशिया खंडातील २ हजारांहून अधिक नामांकित कंपन्यांचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEOs), जागतिक नेते, तंत्रज्ञान तज्ज्ञ, संशोधक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि गुंतवणूकदार मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
महाराष्ट्राची अर्थव्यवस्था होणार ‘इनोव्हेशन लेड इकॉनॉमी’
या जागतिक परिषदेत राज्याचे नेते देवेंद्र फडणवीस यांनी व्हिडिओ संदेशाद्वारे महाराष्ट्राचा विकासाचा सर्वसमावेशक दृष्टिकोन मांडला. ते म्हणाले की, “महाराष्ट्राला केवळ पारंपारिक उद्योगांपुरते मर्यादित न ठेवता ‘इनोव्हेशन लेड इकॉनॉमी’ (Innovation-led Economy) म्हणून विकसित करणे हे आमचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. स्टार्टअप्स, संशोधन संस्था, शैक्षणिक संस्था आणि जागतिक गुंतवणूकदारांना एकाच व्यासपीठावर आणून महाराष्ट्राला जगातील अग्रगण्य ‘इनोव्हेशन हब’ बनवण्यासाठी राज्य सरकार कटिबद्ध आहे.”
ज्याप्रमाणे तळागाळातील घटकांच्या सक्षमीकरणासाठी सेवा संकल्प अभियान राबवून योजना थेट जनतेपर्यंत पोहोचवल्या जात आहेत, त्याचप्रमाणे अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा फायदा थेट राज्याच्या आर्थिक विकासाला मिळवून देण्यासाठी शासन प्रयत्नशील आहे.
महाराष्ट्र राज्य नाविन्यता सोसायटीची जागतिक भागीदारी
महाराष्ट्र राज्य नाविन्यता सोसायटीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. श्रीकांत पाटील यांनी या परिषदेचे उद्घाटनपर मुख्य भाषण केले. यावेळी त्यांनी महाराष्ट्रातील गतिमान आणि सशक्त स्टार्टअप परिसंस्थेची (Startup Ecosystem) माहिती दिली. राज्यातील युवा उद्योजकांसाठी राबविल्या जाणाऱ्या विविध योजना, जागतिक दर्जाच्या इनक्युबेशन सुविधा आणि डीप-टेक (Deep-Tech) क्षेत्रातील अफाट संधींवर त्यांनी प्रकाश टाकला.
याशिवाय, राज्यात निर्माण होणाऱ्या नवउद्योगांमुळे युवकांसाठी रोजगाराच्या हजारो संधी उपलब्ध होत आहेत. नुकत्याच आयोजित केलेल्या पंडित दीनदयाळ उपाध्याय रोजगार महाकुंभ यांसारख्या उपक्रमांमधून कौशल्यवान तरुणांना थेट संधी दिली जात असून, स्टार्टअप क्षेत्र भविष्यातील रोजगाराचे मोठे केंद्र ठरणार आहे.
उदयोन्मुख तंत्रज्ञानात महाराष्ट्र देशाची ‘स्टार्टअप कॅपिटल’
डॉ. श्रीकांत पाटील यांनी सांगितले की, भारत देशाची ‘स्टार्टअप कॅपिटल’ म्हणून महाराष्ट्राचा दबदबा अधिक मजबूत करण्यात येत आहे. यासाठी खालील प्रमुख क्षेत्रांवर विशेष भर दिला जात आहे:
- कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence) आणि रोबोटिक्स
- सायबर सुरक्षा (Cyber Security) आणि डीपफेक प्रतिबंधक तंत्रज्ञान
- फिनटेक (Fintech) आणि डिजिटल पेमेंट परिसंस्था
- क्लीनटेक (Cleantech) व हरित ऊर्जा नवोन्मेष
महाराष्ट्र आणि सिंगापूर यांच्यातील सहकार्यामुळे राज्यातील स्टार्टअप्सना आशियाई आणि जागतिक बाजारपेठेत सहज प्रवेश मिळणे शक्य होणार असून, १ ट्रिलियन डॉलर अर्थव्यवस्थेच्या दिशेने टाकलेले हे पाऊल मैलाचा दगड ठरेल, असा विश्वास या परिषदेत व्यक्त करण्यात आला.