महाराष्ट्रातील सुशिक्षित बेरोजगार युवक-युवतींसाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि मोठी बातमी समोर आली आहे. राज्य शासनाच्या कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभागामार्फत राज्यभरात भव्य ‘पंडित दीनदयाळ उपाध्याय रोजगार महाकुंभ’ आयोजित करण्यात येत आहे. “युवा शक्ती हीच राष्ट्र शक्ती” हा विचार केंद्रस्थानी ठेवून २९ सप्टेंबर रोजी एकाच दिवशी संपूर्ण महाराष्ट्रात १००० विविध ठिकाणी रोजगार मेळाव्यांचे आयोजन केले जाणार आहे.
स्थानिक पातळीवर युवकांना त्यांच्या शैक्षणिक पात्रता आणि कौशल्यानुसार रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे आणि उद्योगांना आवश्यक असणारे कुशल मनुष्यबळ पुरवणे, हा या ऐतिहासिक उपक्रमामागील मुख्य उद्देश आहे. एका बाजूला स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या युवकांसाठी सरकारी भरती परीक्षांमधील गैरप्रकारांना चाप बसवण्यासाठी प्रयत्न सुरू असतानाच, दुसरीकडे खासगी व औद्योगिक क्षेत्रात थेट नोकऱ्या देण्यासाठी हा रोजगार महाकुंभ महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
एकाच दिवशी १००० ठिकाणी मेळावे: विक्रमी उपक्रम
या उपक्रमाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे राज्यभरात एकाच दिवशी १,००० केंद्रांवर प्लेसमेंट ड्राइव्हचे आयोजन केले जाणार आहे. यासाठी शासकीय औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI), तंत्रनिकेतन (पॉलिटेक्निक), अभियांत्रिकी महाविद्यालये, विद्यापीठे, कौशल्य विद्यापीठे, तसेच MSME आणि विविध नामांकित औद्योगिक संघटनांची मदत घेण्यात आली आहे. शासकीय पातळीवर नागरिकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी जसे लोकसंवाद अभियान राबवले जाते, त्याच धर्तीवर थेट युवकांच्या दारापर्यंत रोजगार पोहोचवण्याचा हा अभिनव प्रयत्न आहे.
६० हजारांहून अधिक रिक्त पदांची उपलब्धता
उद्योग क्षेत्राकडूनही या रोजगार महाकुंभाला प्रचंड प्रतिसाद लाभला आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार:
- नोंदणीकृत रोजगारदाते (कंपन्या): १,०८० हून अधिक
- उपलब्ध रिक्त पदे: ६०,६५७ पदे
- नोंदणी केलेले उमेदवार: ५७,६४८ हून अधिक
यावरून स्पष्ट होते की, हा केवळ नावापुरता मेळावा नसून प्रत्यक्ष रोजगारनिर्मिती घडवून आणणारा एक महायज्ञ ठरणार आहे.
केवळ मुलाखत नव्हे, तर पूर्व-प्रशिक्षणही मिळणार!
अनेकदा पदवी असूनही संवाद कौशल्य किंवा मुलाखतीच्या भीतीमुळे तरुण मागे पडतात. ही अडचण ओळखून शासनाने उमेदवारांना मेळाव्यापूर्वी पूर्व-रोजगार प्रशिक्षण (Pre-Employment Training) देण्याची सोय केली आहे. यामध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:
- प्रभावी स्वयं-परिचय आणि मॉक इंटरव्ह्यू (सराव मुलाखत)
- व्यक्तिमत्त्व विकास आणि ग्रूमिंग सत्रे
- कामाच्या ठिकाणची आवश्यक कौशल्ये व संवाद कौशल्य
- उद्योग क्षेत्राच्या गरजेनुसार प्रत्यक्ष सराव
यामुळे प्रक्रियेची रचना ‘नोंदणी → मुलाखत पूर्वतयारी → रोजगार मेळावा → निवड → प्रत्यक्ष नियुक्ती’ अशी करण्यात आली आहे.
निवडीनंतर ‘Post-Drive Tracking’
केवळ उमेदवारांची प्राथमिक निवड करून ही प्रक्रिया थांबणार नाही, तर निवड झालेल्या उमेदवारांना प्रत्यक्षात नियुक्तीपत्र मिळाले की नाही, ते कामावर रुजू झाले का, याचा पाठपुरावा करण्यासाठी शासनाने ‘Post-Drive Tracking’ यंत्रणा कार्यान्वित केली आहे. यामुळे आकडेवारीच्या पलीकडे जाऊन पारदर्शक पद्धतीने काम होईल.
कोणते उमेदवार पात्र असतील?
दहावी, बारावी उत्तीर्ण, आयटीआय (ITI), डिप्लोमा, कोणत्याही शाखेचे पदवीधर, पदव्युत्तर तसेच इंजिनिअरिंगचे शिक्षण पूर्ण केलेले सर्व युवक-युवती या महाकुंभासाठी पात्र आहेत. सांगली जिल्ह्यात एकट्या १६ ठिकाणी रोजगार मेळाव्यांचे नियोजन करण्यात आले असून तेथील ITI मध्ये सध्या प्रशिक्षण सत्रे सुरू आहेत.
राज्यातील तरुण-तरुणींनी अधिकृत संकेतस्थळावर त्वरित नोंदणी करून या सुवर्णसंधीचा लाभ घ्यावा आणि आपल्या उज्ज्वल भविष्याची सुरुवात करावी, असे आवाहन कौशल्य विकास विभागाकडून करण्यात आले आहे.