मुंबई: महाराष्ट्रातील तरुणांना तांत्रिक शिक्षणासोबतच उद्योग जगतासाठी आवश्यक असणारी कौशल्ये आत्मसात करता यावीत, यासाठी राज्य शासनाच्या कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभागामार्फत महत्त्वाचे पाऊल उचलण्यात आले आहे. राज्यातील शासकीय औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI) व शासकीय तंत्रनिकेतनांमधील १,३९९ विद्यार्थ्यांना ‘उन्नती’ (Unnati) या सामाजिक संस्थेच्या माध्यमातून १६५ तासांहून अधिक कालावधीचे मोफत रोजगारक्षम कौशल्य प्रशिक्षण यशस्वीरीत्या देण्यात आले आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली आणि कौशल्य विकास मंत्री मंगलप्रभात लोढा यांच्या पुढाकाराने हा उपक्रम वेगाने राबवला जात आहे. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश ग्रामीण व निमशहरी भागातील ITI पदविकाधारक तरुणांना थेट कॉर्पोरेट व औद्योगिक क्षेत्रात रोजगाराच्या उत्तम संधी मिळवून देणे हा आहे.
छत्रपती संभाजीनगर आणि सोलापूरमधील विद्यार्थ्यांना सर्वाधिक लाभ
या कौशल्य प्रशिक्षण कार्यक्रमात राज्यातील विविध जिल्ह्यांतील विद्यार्थ्यांनी सहभाग नोंदवला. यामध्ये छत्रपती संभाजीनगर येथील शासकीय ITI मधील सर्वाधिक ३२६ विद्यार्थ्यांनी प्रशिक्षण पूर्ण केले.
जिल्हानिहाय प्रशिक्षित विद्यार्थ्यांची आकडेवारी:
- छत्रपती संभाजीनगर (शासकीय ITI): ३२६ विद्यार्थी
- सोलापूर: २०४ विद्यार्थी
- मोजरी (RTM शासकीय ITI): ९३ विद्यार्थी
- जरिपटका (नागपूर): ८१ विद्यार्थी
- बुलढाणा व एससीपी ITI (किले अर्क): प्रत्येकी ७२ विद्यार्थी
- धामणगाव (अमरावती): ७१ विद्यार्थी
- अक्कलकोट: ६८ विद्यार्थी
- बल्लारपूर: ६७ विद्यार्थी
- कोल्हापूर: ६३ विद्यार्थी
- सेलू (परभणी): ५६ विद्यार्थी
याशिवाय मौदा, परतूर, कराड, गोंदिया, अकोला, नाशिक (सामनगाव तंत्रनिकेतन) आणि पिंपरी-चिंचवड येथील शेकडो विद्यार्थ्यांनी हे प्रशिक्षण पूर्ण केले आहे. विशेष म्हणजे मराठवाड्यातील तरुणांमध्ये या उपक्रमाबाबत मोठा उत्साह दिसून आला. (हे देखील वाचा: मराठवाडा कायमस्वरूपी दुष्काळमुक्त करण्याचा राज्य सरकारचा संकल्प; छत्रपती संभाजीनगरात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची घोषणा)
रोजगारक्षम कौशल्यांवर (Employability Skills) विशेष भर
ITI मध्ये विद्यार्थ्यांना तांत्रिक ज्ञान मिळत असले, तरी नोकरी मिळवण्यासाठी संवादकौशल्य, मुलाखतीची तयारी आणि व्यक्तिमत्त्व विकास अत्यंत आवश्यक असतो. ‘उन्नती’ संस्थेने याच घटकांवर लक्ष केंद्रित केले आहे:
- प्रभावी संवाद कौशल्य (Communication Skills): इंग्रजी व व्यावसायिक संभाषण सुधारणे.
- लर्निंग मॅनेजमेंट सिस्टीम (LMS): आधुनिक डिजिटल साधनांच्या माध्यमातून ऑनलाइन शिक्षण.
- कामाच्या ठिकाणची कौशल्ये (Workplace Readiness): टीमवर्क, टाइम मॅनेजमेंट आणि प्रॉब्लेम सॉल्व्हिंग क्षमता.
- मुलाखत व रेझ्युमे मार्गदर्शन: प्रत्यक्ष मुलाखतीची तयारी आणि मॉक इंटरव्ह्यू.
कॉर्पोरेट सीएसआर (CSR) मधून पूर्णपणे मोफत प्रशिक्षण
हे प्रशिक्षण विद्यार्थ्यांसाठी १००% मोफत ठेवण्यात आले आहे. इन्फोसिस (Infosys), एक्समोबिल (ExxonMobil) यांसारख्या नामवंत कंपन्यांच्या सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR) निधीतून हा खर्च उचलला जात आहे. ‘उन्नती’ ही देशातील सोशल स्टॉक एक्स्चेंज (SSE) वर नोंदणीकृत होणारी पहिली संस्था असून तिच्या कामकाजात अत्यंत पारदर्शकता राखली जाते.
शासकीय सेवा व योजनांचा लाभ पारदर्शकपणे सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवला जात आहे. अगदी त्याचप्रमाणे जमिनीच्या नोंदींसाठीही डिजिटल प्रणाली आणली गेली आहे, ज्याची माहिती तुम्ही ‘ई-प्रमाण’ प्रणालीमुळे जमिनीचे खरेदीखत व दस्तऐवजांच्या प्रमाणित प्रती आता व्हॉट्सॲपवर या लेखात वाचू शकता.
पुढील टप्प्यात २० हजार तरुणांपर्यंत पोहोचण्याचे उद्दिष्ट
पहिल्या टप्प्यातील यशानंतर आता या उपक्रमाचा विस्तार संपूर्ण महाराष्ट्रात करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. आगामी काळात राज्यातील २० हजारांपेक्षा अधिक ITI व तंत्रनिकेतन विद्यार्थ्यांना हे प्रशिक्षण देऊन त्यांना रोजगारासाठी सज्ज करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.