महाराष्ट्र राज्याला औद्योगिक आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात जागतिक स्तरावर नेण्यासाठी राज्य सरकारने एक मोठे ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या प्रमुख उपस्थितीत उद्योग विभाग आणि ‘एएम इंटेलिजन्स लॅब्ज प्रायव्हेट लिमिटेड’ (AM Intelligence Labs) यांच्यात तब्बल १ लाख १४ हजार कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीचा सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला आहे.
मुंबई महानगर प्रदेशात (MMR) उभारणार ‘एआय कॉम्प्युट हब’
या महत्त्वपूर्ण करारानुसार, मुंबई महानगर प्रदेशात (MMR) एक भव्य ‘इंटिग्रेटेड ग्रीन डेटा सेंटर पार्क’ आणि ‘एआय कॉम्प्युट हब’ उभारला जाणार आहे. विशेष म्हणजे, हा संपूर्ण प्रकल्प पूर्णपणे अक्षय ऊर्जेवर (Green Energy) आधारित असेल, ज्यामुळे पर्यावरणाचे रक्षण होण्यास मदत होईल. यापूर्वी मुंबई क्लायमेट वीकच्या परिणाम अहवालातून राज्याने शाश्वत आणि हरित विकासाची आपली बांधिलकी आधीच स्पष्ट केली आहे.
८,००० तरुणांना रोजगाराची मोठी संधी
या प्रकल्पामुळे महाराष्ट्रातील तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तरुणांसाठी रोजगाराचे मोठे दालन उघडणार आहे. यामध्ये तब्बल ८ हजार प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील. यात प्रामुख्याने खालील क्षेत्रातील कुशल मनुष्यबळाची गरज भासणार आहे:
- सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्स
- डेटा सायंटिस्ट
- ऑपरेशन्स आणि मेंटेनन्स टीम
याशिवाय, प्रकल्पाच्या बांधकाम कालावधीत सुमारे २ हजार अतिरिक्त रोजगाराच्या संधी स्थानिक स्तरावर उपलब्ध होणार आहेत. महाराष्ट्र हे माहिती तंत्रज्ञानासोबतच भारत-आफ्रिका व्यापाराचे जागतिक केंद्र बनण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहे, असेच या गुंतवणुकीवरून दिसून येते.
प्रकल्पाची तांत्रिक वैशिष्ट्ये आणि नियोजित टप्पे
हा प्रकल्प आधुनिक तंत्रज्ञानाचा उत्तम नमुना असणार आहे. ५०० मेगावॅट क्षमतेच्या या प्रकल्पात २,५०,००० उच्च क्षमतेचे ‘एआय चिपसेट्स’ वापरले जातील. या प्रकल्पाचा विकास दोन टप्प्यांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे:
- पहिला टप्पा (२०२८): २०० मेगावॅट क्षमतेचे काम पूर्ण केले जाईल.
- दुसरा टप्पा (२०३०): ३०० मेगावॅट क्षमतेचा विस्तार करून प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने कार्यान्वित होईल.
राज्यातील पायाभूत सुविधांच्या विकासाला गती देण्यासाठी सरकार कटिबद्ध आहे. ज्याप्रमाणे विदर्भाच्या प्रगतीसाठी नवीन ४ द्रुतगती महामार्ग मंजूर करण्यात आले आहेत, त्याच धर्तीवर तंत्रज्ञान क्षेत्रात मुंबई आणि आसपासच्या परिसराचा कायापालट या प्रकल्पामुळे होईल.
डिजिटल महाराष्ट्राचे स्वप्न होणार साकार
हा प्रकल्प राज्याच्या माहिती तंत्रज्ञान धोरण २०२३ आणि हरित एकात्मिक डेटा सेंटर पार्क धोरण २०२४ अंतर्गत राबविला जात आहे. या महागुंतवणुकीमुळे महाराष्ट्र राज्य कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या जागतिक नकाशावर अग्रस्थानी झळकणार आहे.