मुंबईच्या बीकेसी येथील जिओ वर्ल्ड कन्व्हेन्शन सेंटरमध्ये आयोजित ‘जेम्स अँड ज्वेलरी प्रदर्शनात’ महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वैभवाचा आणि परकीय गुंतवणूक क्षमतेचा प्रभावी ठसा उमटवण्यात आला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या संकल्पनेतून नव्याने स्थापन झालेल्या ‘परकीय थेट गुंतवणूक, प्रवासी भारतीय व्यवहार आणि आंतरराष्ट्रीय संपर्क’ विभागामार्फत सुमारे २०० विदेशी प्रतिनिधींसमोर राज्याची आर्थिक ताकद मांडण्यात आली.
या उपक्रमाचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे महाराष्ट्राची ‘सॉफ्ट पॉवर’ जागतिक स्तरावर पोहोचवणे. प्रदर्शनात उभारण्यात आलेल्या विशेष दालनात कोकणातील प्रसिद्ध भौगोलिक मानांकन (GI Tag) प्राप्त हापूस आंबा, राज्यातील पारंपरिक हस्तकला, हातमाग उत्पादने आणि आदिवासी विकास विभागाच्या ‘शबरी’ ब्रँडच्या वस्तूंचे सादरीकरण करण्यात आले. विशेष म्हणजे, आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधींना अधिकृत भेट म्हणून हापूस आंबा देऊन महाराष्ट्राच्या कृषी समृद्धीचे ब्रँडिंग करण्यात आले. या प्रयत्नांमुळे भविष्यातील जागतिक अर्थव्यवस्थेचे नेतृत्व महाराष्ट्रच करणार, हा विश्वास गुंतवणूकदारांमध्ये निर्माण झाला आहे.
गुंतवणुकीसाठी स्वतंत्र विभाग स्थापन करणारे महाराष्ट्र पहिले राज्य
राज्यात जास्तीत जास्त परकीय थेट गुंतवणूक (FDI) आकर्षित करण्यासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील राजनैतिक व व्यापारी संबंध सुधारण्यासाठी ‘परकीय थेट गुंतवणूक, प्रवासी भारतीय व्यवहार आणि आंतरराष्ट्रीय संपर्क’ हा स्वतंत्र विभाग स्थापन करण्यात आला आहे. अशा प्रकारचा स्वतंत्र विभाग स्थापन करणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य ठरले आहे. या विभागाचे सचिव डॉ. राजेश गवांदे यांच्या मार्गदर्शनाखाली राज्याची आर्थिक आणि सांस्कृतिक ताकद जागतिक व्यासपीठावर नेण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे.
राज्यातील कृषी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला जागतिक बाजारपेठ मिळवून देण्यासाठी पणन आणि ग्रामविकास विभागही सक्रीय आहे. दरम्यान, कृषी व्यापारात पारदर्शकता राखण्यासाठी विनापरवाना शेतमाल खरेदी-विक्री करणाऱ्यांवर कडक कारवाईचा इशारा देखील शासनाकडून देण्यात येत असतो, जेणेकरून स्थानिक उत्पादकांना जागतिक स्पर्धेत संरक्षण मिळेल.
रत्न आणि दागिने क्षेत्रात महाराष्ट्राचे जागतिक वर्चस्व
रत्न आणि दागिने निर्यात क्षेत्रात महाराष्ट्र देशात अग्रस्थानी आहे. भारताच्या एकूण रत्न-दागिने निर्यातीपैकी तब्बल ४७ टक्के वाटा एकट्या महाराष्ट्राचा आहे. राज्यातील अत्याधुनिक कटिंग, पॉलिशिंग आणि डिझाईन क्षमतेमुळे जागतिक बाजारपेठेत राज्याने आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. या क्षेत्रात १०० टक्के परकीय गुंतवणुकीला परवानगी असल्याने आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांसाठी महाराष्ट्र हे पसंतीचे ठिकाण ठरत आहे.
या प्रदर्शनाच्या माध्यमातून स्थानिक कौशल्य, ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि आधुनिक उद्योग यांची सांगड घालत महाराष्ट्राला जागतिक गुंतवणूक आणि निर्यातीच्या नव्या पर्वाकडे नेण्याचा राज्य शासनाचा प्रयत्न आहे. राज्याने प्रशासकीय आणि विकास कामांत सातत्याने आघाडी घेतली असून, नुकत्याच जाहीर झालेल्या राष्ट्रीय पंचायत पुरस्कार २०२५ मध्ये महाराष्ट्राने देशात प्रथम क्रमांक पटकावून आपल्या सर्वांगीण प्रगतीची मोहोर उमटवली आहे.