पुणे: मराठा समाजातील तरुण-तरुणींच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक विकासासाठी राज्य शासन कटिबद्ध आहे. शिक्षण, कौशल्य विकास, स्पर्धा परीक्षा आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या जोरावर युवकांना प्रगतीच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी ‘सारथी’ (SARATHI) संस्थेने केलेले कार्य अत्यंत कौतुकास्पद आहे, असे प्रतिपादन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केले आहे.
पुण्यातील गणेश कला क्रीडा मंच येथे ‘छत्रपती शाहू महाराज संशोधन, प्रशिक्षण व मानव विकास संस्था’ (सारथी) तर्फे आयोजित केंद्रीय लोकसेवा आयोग (UPSC), महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (MPSC) आणि विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये यश मिळवलेल्या विद्यार्थ्यांचा व त्यांच्या पालकांचा गौरव सोहळा पार पडला. या दिमाखदार सोहळ्यात मुख्यमंत्री बोलत होते.
या कार्यक्रमाला उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांत (दादा) पाटील, अण्णासाहेब पाटील आर्थिक मागास विकास महामंडळाचे अध्यक्ष नरेंद्र पाटील, विविध लोकप्रतिनिधी आणि ‘सारथी’चे पदाधिकारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
मराठा समाजाला विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी राजर्षी शाहू महाराज हे सामाजिक न्याय आणि शिक्षणाचे महान शिल्पकार होते, त्यांच्याच विचारांचा वारसा पुढे नेत ‘सारथी’ संस्था कार्य करत आहे.
‘सारथी’ची कामगिरी आणि विद्यार्थ्यांसाठी कल्याणकारी योजना
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या भाषणात सारथी संस्थेच्या यशाचा आलेख मांडला. आतापर्यंत सारथीच्या माध्यमातून:
- UPSC परीक्षा: १४० हून अधिक तरुण यशस्वी.
- MPSC परीक्षा: १,१२४ पेक्षा जास्त उमेदवारांची निवड.
- बँकिंग क्षेत्र: ५०० पेक्षा अधिक तरुण-तरुणींना रोजगार.
- कौशल्य विकास: १३ हजारांपेक्षा जास्त तरुणांना कौशल्य प्रशिक्षण मिळाले असून, २ लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांनी विविध योजनांचा लाभ घेतला आहे.
तसेच, मराठा समाजातील आर्थिकदृष्ट्या गरीब विद्यार्थ्यांसाठी व्यावसायिक शिक्षणात ५०% शैक्षणिक शुल्क सवलत दिली जात आहे. परगावाहून शहरात शिकायला येणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज आणि वसतिगृह चळवळ या संकल्पनेला बळ देत डॉ. पंजाबराव देशमुख निर्वाह भत्ता योजनेंतर्गत ६० हजार रुपयांपर्यंत थेट आर्थिक मदत दिली जात आहे.
उद्योजकतेसाठी भरघोस अर्थसहाय्य
अण्णासाहेब पाटील आर्थिक मागास विकास महामंडळामार्फत व्याज सवलत योजनेचा वेग वाढवण्यात आला आहे. या योजनेतून आतापर्यंत १ लाख ७५ हजारांहून अधिक तरुण नवउद्योजक बनले असून, त्यांना साडेसात हजार कोटी रुपयांहून अधिक कर्ज मंजूर करण्यात आले आहे. यासाठी सरकार दरवर्षी १५०० कोटी रुपयांचा निधी पुरवत आहे.
महत्त्वाच्या घोषणा: ‘निपुण सेतू’ उपक्रम आणि तंत्रज्ञान
१. निपुण सेतू उपक्रम (Nipun Setu Scheme): स्पर्धा परीक्षांमध्ये चांगली कामगिरी करूनही केवळ जागा मर्यादित असल्याने शासकीय नोकरीपासून वंचित राहिलेल्या गुणवंत विद्यार्थ्यांसाठी राज्य सरकार ‘निपुण सेतू’ उपक्रम सुरू करणार आहे. याअंतर्गत अशा विद्यार्थ्यांना खाजगी क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी मिळवून दिल्या जातील आणि त्यांच्या विशेष प्रशिक्षणाचा खर्च संपूर्णपणे राज्य शासन करणार आहे.
२. एकात्मिक कार्यालय: सारथी आणि अण्णासाहेब पाटील महामंडळाची कार्यालये एकत्र आणून विद्यार्थ्यांना सर्व योजनांचा लाभ एकाच छताखाली देण्याचा मानस मुख्यमंत्र्यांनी व्यक्त केला.
३. आधुनिक शेती व ड्रोन तंत्रज्ञान: कृषी क्षेत्रात क्रांती घडवण्यासाठी शासनाने कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित ‘महाविस्तार’ अॅप आणले असून ५० लाख शेतकरी त्याचा लाभ घेत आहेत. तसेच शेतीमध्ये ड्रोनचा वापर वाढवण्यासाठी सारथीमार्फत विशेष ड्रोन पायलट प्रशिक्षण सुरू करण्यात आले आहे.
‘सारथी’ ही सामाजिक परिवर्तनाची चळवळ: उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार
याप्रसंगी बोलताना उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार म्हणाल्या, “सारथी ही केवळ शासकीय योजना राबवणारी यंत्रणा नसून सामाजिक परिवर्तन, शैक्षणिक प्रगती आणि युवा सक्षमीकरणाची एक मोठी चळवळ आहे. प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करत विद्यार्थ्यांनी मिळवलेले हे यश महाराष्ट्राच्या उज्ज्वल भविष्याची नांदी आहे.”
सारथीच्या मुख्य कार्यालयासह आठ विभागीय केंद्रे आणि मुला-मुलींसाठी प्रत्येकी ५०० क्षमतेची वसतिगृहे उभारण्यासाठी १ हजार ३६० कोटी रुपयांच्या विकासकामांना गती देण्यात आली असून, पुढील वर्षभरात ही वसतिगृहे विद्यार्थ्यांच्या सेवेत रुजू होतील, अशी ग्वाही त्यांनी दिली.