महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागामार्फत राबविण्यात येणाऱ्या ‘भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजना’ अंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांसाठी एक महत्त्वपूर्ण अपडेट समोर आले आहे. शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ साठी या योजनेच्या नूतनीकरणाची (Renewal) प्रक्रिया सुरू झाली असून, पात्र विद्यार्थ्यांनी विहित मुदतीत ऑनलाईन अर्ज करण्याचे आवाहन समाज कल्याण विभागाकडून करण्यात आले आहे.
स्वाधार योजना नेमकी काय आहे?
अनुसूचित जाती (SC) व नवबौद्ध प्रवर्गातील अनेक गुणवंत व गरजू विद्यार्थी उच्च शिक्षणासाठी शहरांमध्ये येतात. शासकीय वसतिगृहात प्रवेशासाठी पात्र असूनही जागांच्या मर्यादेमुळे ज्या विद्यार्थ्यांना वसतिगृहात प्रवेश मिळू शकत नाही, त्यांचे शैक्षणिक नुकसान टाळण्यासाठी ही योजना राबवली जाते. अशा विद्यार्थ्यांना शिक्षण घेताना भोजन, निवास आणि इतर शैक्षणिक साहित्य स्वतः उपलब्ध करता यावे यासाठी सरकार थेट आर्थिक मदत देते.
या योजनेचे वैशिष्ट्य म्हणजे मंजूर झालेली रक्कम विद्यार्थ्यांच्या आधार संलग्न बँक खात्यात थेट (DBT द्वारे) जमा केली जाते, ज्यामुळे पारदर्शकता राहते. आजच्या डिजिटल युगात शासकीय योजना जनतेपर्यंत पोहोचवण्यात नवमाध्यमांचा प्रभावी वापर होत असल्याने अशा कल्याणकारी योजनांची माहिती तळागाळातील विद्यार्थ्यांपर्यंत त्वरित पोहोचत आहे.
नूतनीकरण अर्जासाठीची अंतिम मुदत आणि संकेतस्थळ
शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ करिता स्वाधार योजनेचा लाभ कायम ठेवण्यासाठी जुन्या लाभार्थ्यांना नूतनीकरण करणे बंधनकारक आहे. यासाठी खालील बाबी लक्षात घ्याव्यात:
- अधिकृत संकेतस्थळ: योजनेचे नूतनीकरण अर्ज https://hmasnew.mahait.org/ या पोर्टलवर उपलब्ध आहेत.
- अंतिम मुदत: ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज सादर करण्याची शेवटची तारीख १५ सप्टेंबर २०२६ आहे.
अर्ज केल्यानंतर ही प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक
विद्यार्थ्यांनी केवळ ऑनलाईन अर्ज करून चालणार नाही. ऑनलाईन अर्ज भरून पूर्ण झाल्यानंतर त्याची मुद्रित प्रत (Printout) काढून घ्यावी. त्यासोबत गुणपत्रिका, प्रवेश पावती, बँक खात्याचा तपशील व इतर आवश्यक कागदपत्रे जोडून संबंधित जिल्ह्याच्या सहायक आयुक्त, समाज कल्याण (उदा. मुंबई उपनगर व संबंधित कार्यक्षेत्र) यांच्या कार्यालयात विहित मुदतीत प्रत्यक्ष जमा करणे आवश्यक आहे.
शिक्षणासोबतच तरुणांच्या रोजगारासाठी शासन विविध उपक्रम राबवत असून, सध्या पदवीधरांसाठी ‘रोजगार महाकुंभ’ अंतर्गत राज्यभरात भव्य रोजगार मेळावा देखील आयोजित केला जात आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी या योजनांचा वेळेत लाभ घेऊन आपले शैक्षणिक भवितव्य सुरक्षित करावे.