जागतिक ज्येष्ठ नागरिक दिन: राज्यातील शाळांमध्ये रंगणार ‘आजी-आजोबा, शिक्षक व मुले’ बैठक; आंतरपिढी संवादाला नवी दिशा

मुंबई: जागतिक ज्येष्ठ नागरिक दिनाचे (International Day of Older Persons) औचित्य साधून राज्यातील सर्व शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये १ ऑक्टोबर रोजी ज्येष्ठ नागरिकांच्या सन्मानार्थ शपथ घेण्याचे तसेच ‘आजी-आजोबा, शिक्षक व मुले’ (GPTM – Grandparents, Teachers and Children) विशेष बैठकांचे आयोजन करण्याचे आवाहन राज्य शासनाने केले आहे. सामाजिक न्याय विभागामार्फत या संदर्भातील पुढाकार घेण्यात आला आहे.

या उपक्रमात नातवंडांच्या शाळांमध्ये आजी-आजोबांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून आपला सहभाग नोंदवावा, असे आग्रही आवाहन सामाजिक न्याय मंत्री संजय शिरसाट, सामाजिक न्याय राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ आणि विभागाचे सचिव हर्षदीप कांबळे यांनी केले आहे.

आंतरपिढी संवाद आणि मूल्यांची जपणूक

सध्याच्या वेगवान आणि डिजिटल युगात घरातील वृद्ध व्यक्ती आणि नवी पिढी यांच्यातील थेट संवाद कमी होत असल्याचे दिसून येते. हा दुरावा कमी करण्यासाठी आणि दोन पिढ्यांमधील नाते अधिक दृढ करण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे. शालेय जीवनातच विद्यार्थ्यांमध्ये सामाजिक जाणिवा निर्माण व्हाव्यात, यासाठी जसे टीबीमुक्त मुंबईसाठी तरुणांनी जनजागृतीचे दूत बनावे असे आवाहन केले जाते, अगदी त्याचप्रमाणे ज्येष्ठांबद्दलचा आदरभाव विद्यार्थ्यांमध्ये लहानपणापासून रुजवणे गरजेचे आहे.

या बैठकीच्या माध्यमातून खालील उद्दिष्टे साध्य केली जाणार आहेत:

• ज्येष्ठ नागरिकांचे समृद्ध अनुभव, ज्ञान आणि पारंपरिक संस्कार विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवणे.
• विद्यार्थ्यांमध्ये आजी-आजोबांप्रती कृतज्ञता व आदराची भावना निर्माण करणे.
• कुटुंबव्यवस्थेतील ज्येष्ठ घटकांचे मानसिक स्वास्थ्य आणि सामाजिक प्रतिष्ठा वाढवणे.
• शाळा, कुटुंब आणि समाज यांच्यात सुसंवाद घडवून आणणे.

शासकीय धोरण आणि अंमलबजावणी

महाराष्ट्र शासनाच्या सर्वसमावेशक ज्येष्ठ नागरिक धोरणाच्या अनुषंगाने ९ जुलै २०१८ च्या शासन निर्णयानुसार दरवर्षी १ ऑक्टोबर हा दिवस जागतिक ज्येष्ठ नागरिक दिन म्हणून साजरा केला जातो. याशिवाय केंद्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्रालयाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार शाळा-महाविद्यालयांमध्ये ज्येष्ठांच्या हक्कांचे रक्षण आणि सन्मान करण्याची विशेष प्रतिज्ञा घेतली जाते.

विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक व सामाजिक विकासासाठी शासन नेहमीच तत्पर असते. जसे संकटकाळात दुष्काळग्रस्त २६५ तालुक्यांतील १० वी व १२ वीच्या विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्क माफी देऊन दिलासा दिला जातो, तसेच विद्यार्थ्यांचे भावनिक व नैतिक पोषण व्हावे यासाठी अशा सांस्कृतिक व कौटुंबिक उपक्रमांची आखणी केली जात आहे.

शाळा-महाविद्यालयांना सहभागाचे आवाहन

राज्यातील सर्व प्राथमिक, माध्यमिक शाळा आणि कनिष्ठ-वरिष्ठ महाविद्यालयांनी या दिवशी विशेष कार्यक्रमांचे आयोजन करावे. आजी-आजोबांच्या हस्ते वृक्षारोपण, कथाकथन, अनुभवकथन अशा विविध उपक्रमांद्वारे हा दिवस अविस्मरणीय करावा, असे आवाहन सामाजिक न्याय विभागातर्फे करण्यात आले आहे.