नागपूर: राज्यातील अपुऱ्या पावसामुळे निर्माण झालेल्या भीषण दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी राज्य सरकार शेतकऱ्यांच्या पाठीशी ठामपणे उभे आहे. पावसाअभावी संकटात सापडलेल्या २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला असून, उर्वरित तालुक्यांची तातडीने तपासणी करून ट्रिगर-३ (Trigger-3) अंतर्गत त्यांनाही मदत दिली जाईल. दुष्काळी परिस्थितीत शासकीय मदतीपासून एकही शेतकरी वंचित राहणार नाही, अशी ग्वाही मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिली आहे.
मुख्यमंत्री नागपूर येथे दुष्काळी परिस्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर पत्रकारांशी संवाद साधत होते. यावेळी त्यांनी दुष्काळ निवारणासाठी राबवण्यात येणाऱ्या उपाययोजना आणि पाणी नियोजनाबाबत महत्त्वपूर्ण माहिती दिली.
२६५ तालुक्यांत १२ प्रकारच्या दुष्काळी सवलती लागू
पर्जन्यमानातील तूट आणि पिकांची घट लक्षात घेऊन सरकारने पहिल्या टप्प्यात २६५ तालुक्यांत दुष्काळ घोषित केला आहे. यापूर्वीच राज्यातील २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करून पंचनामे करण्याचे तातडीने आदेश देण्यात आले होते. या सर्व भागांत शासनाने १२ महत्त्वपूर्ण सवलती लागू केल्या असून, शेतकऱ्यांना शेतीपिकांच्या नुकसानीची आर्थिक मदत विहित कार्यपद्धती पूर्ण करून तातडीने दिली जाणार आहे.
तसेच, ज्या तालुक्यांचा पहिल्या यादीत समावेश झालेला नाही, त्या सर्व तालुक्यांचे फेरसर्वेक्षण करून ट्रिगर-३ निकषांनुसार मदत दिली जाईल, असे आश्वासन मुख्यमंत्र्यांनी दिले. याशिवाय दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी सक्षम करण्यासाठी नवीन विहिरी व शेततळ्यांसाठी अनुदान देणाऱ्या विविध योजनांचा लाभ घेण्याचे आवाहनही प्रशासनाकडून केले जात आहे.
पिण्याच्या पाण्याचे काटेकोर नियोजन; रब्बी हंगामासाठीही विचार
दुष्काळी भागातील पाणीटंचाईवर मात करण्यासाठी प्रत्येक जिल्ह्याचा स्वतंत्र कृती आराखडा तयार करण्यात आला आहे. त्याबाबत बोलताना मुख्यमंत्री म्हणाले की:
- राज्यातील धरणांमधील उपलब्ध पाणीसाठ्यातून पुढील वर्षी जुलै-ऑगस्ट महिन्यापर्यंत पिण्याच्या पाण्याचे आरक्षण सुरक्षित ठेवले जाईल.
- पिण्याच्या पाण्याचे आरक्षण पूर्ण झाल्यानंतर अतिरिक्त पाणी शिल्लक राहिल्यास, ते पाणी शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामासाठी उपलब्ध करून देता येईल का, याचा प्राधान्याने विचार केला जाईल.
- दुष्काळ निवारणाच्या या मोहिमेत सर्व मंत्री आणि पालकमंत्री थेट शेतावर जाऊन पाहणी करत आहेत. नुकतीच यवतमाळमध्ये दुष्काळी पिकांची पाहणी करून शेतकऱ्यांना मदतीची ग्वाही देण्यात आली आहे.
‘अल निनो’च्या प्रभावाचा मुकाबला करण्यासाठी प्रशासन सज्ज
‘अल निनो’च्या जागतिक हवामान बदलामुळे दुष्काळी परिस्थिती निर्माण झाली असून, फेब्रुवारीअखेरपर्यंत ही परिस्थिती अधिक आव्हानात्मक रूप घेण्याची शक्यता आहे. या सर्व बाबींचा वैज्ञानिक अभ्यास करण्यात आला असून त्यानुसार दीर्घकालीन नियोजन केले जात आहे. दुष्काळाशी लढा देताना समाजातील सर्व घटकांनी अनावश्यक खर्च टाळून दुष्काळग्रस्तांना शक्य ती मदत करावी, असे भावनिक आवाहनही मुख्यमंत्र्यांनी केले.
गडचिरोलीतील पूरग्रस्तांना तत्काळ मदत
दुष्काळासोबतच विदर्भातील काही भागांत निर्माण झालेल्या अतिवृष्टीच्या परिस्थितीचाही मुख्यमंत्र्यांनी आढावा घेतला. गडचिरोली जिल्ह्यातील भामरागड येथे छत्तीसगडमधील मुसळधार पावसामुळे आलेल्या पुराने मोठे नुकसान झाले आहे. पूरग्रस्तांना राज्य सरकारकडून सर्वतोपरी मदत सुरू असून परिस्थिती हळूहळू पूर्वपदावर येत असल्याची माहिती त्यांनी दिली.