महाराष्ट्राचा लाडका सण असलेल्या गणेशोत्सवासाठी दरवर्षी लाखो चाकरमानी मुंबई, ठाणे आणि पुण्यातून आपल्या मूळ गावी कोकणात रवाना होतात. गणपती बाप्पाच्या स्वागतासाठी कोकणात जाणाऱ्या भाविकांचा प्रवास सुखकर, सुरक्षित आणि विनाअडथळा व्हावा, यासाठी राज्य शासनाने अत्यंत महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. गणेशोत्सवाच्या कालावधीत कोकणाकडे जाणाऱ्या गणेशभक्तांच्या सर्व वाहनांना पथकरातून (टोल) पूर्णपणे सवलत देण्याचा निर्णय शासनाने जाहीर केला आहे. या निर्णयाची अधिकृत माहिती सार्वजनिक बांधकाम मंत्री शिवेंद्रसिंहराजे भोंसले यांनी दिली आहे.
कोणत्या कालावधीत आणि कोणत्या मार्गांवर मिळणार टोलमाफी?
हा टोलमाफीचा निर्णय ११ सप्टेंबर २०२६ ते २७ सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत लागू असणार आहे. यामध्ये कोकणाकडे जाणाऱ्या प्रमुख महामार्गांचा आणि जोडरस्त्यांचा समावेश करण्यात आला आहे:
- मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६६ (NH-66)
- मुंबई-बंगळूर राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ४८ (NH-48)
- सार्वजनिक बांधकाम विभाग (PWD) आणि महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाच्या (MSRDC) अखत्यारीतील कोकणात जाणारे सर्व संबंधित मार्ग.
- विशेष म्हणजे, नगरविकास विभागाच्या अखत्यारीतील भारतरत्न अटलबिहारी वाजपेयी शिवडी-न्हावा शेवा अटल सेतू (MTHL) मार्गे कोकणात जाणाऱ्या वाहनांनाही या टोलमाफीचा लाभ मिळणार आहे.
कोकणच्या दिशेने होणाऱ्या वाहतुकीच्या सुलभतेसोबतच राज्यातील इतर भागांतील कनेक्टिव्हिटीवरही वेगाने काम सुरू आहे. ज्याप्रमाणे समर्पित मालवाहतूक रेल्वे मार्गिकेमुळे भारताच्या लॉजिस्टिक्स क्षेत्रात क्रांती होत आहे, त्याच धर्तीवर रस्ते वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी अशा सवलतींचा मोठा फायदा नागरिकांना होतो.
‘गणेशोत्सव कोकण दर्शन’ पास कसा आणि कुठे मिळेल?
टोल नाक्यांवर वाहनांची गर्दी होऊ नये आणि गणेशभक्तांना सवलत मिळवताना अडचण येऊ नये, यासाठी प्रशासनाने विशेष पास आणि स्टिकर्सची व्यवस्था केली आहे:
- वाहनांवर लावण्यासाठी ‘गणेशोत्सव २०२६ कोकण दर्शन’ अशा आशयाचे विशेष स्टिकर्स/पास दिले जातील.
- या पासवर संबंधित वाहनाचा क्रमांक आणि वाहनचालकाचे नाव स्पष्टपणे नोंदवलेले असेल.
- हे पासेस नागरिकांना स्थानिक पोलीस ठाणे, वाहतूक पोलीस चौक्या आणि प्रादेशिक परिवहन कार्यालयांमध्ये (RTO) उपलब्ध करून दिले जातील.
- महत्त्वाची बाब: हाच पास परतीच्या प्रवासासाठीदेखील वैध राहणार आहे. त्यामुळे कोकणातून शहरांकडे परततानाही गणेशभक्तांना टोलमाफीचा पूर्ण लाभ घेता येईल.
एसटी बसेसनाही पथकरातून सूट
केवळ खाजगी चारचाकी किंवा हलक्या वाहनांनाच नव्हे, तर गणेशोत्सवासाठी कोकणात धावणाऱ्या महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (ST) बसेसनाही या पथकरातून सूट देण्यात आली आहे. एसटी बसेससाठी परिवहन विभाग आणि पोलिसांमार्फत आवश्यक ते पासेस उपलब्ध केले जातील, ज्यामुळे सामान्य प्रवाशांचा सार्वजनिक प्रवासही सुलभ होईल.
प्रवासातील सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य
सणासुदीच्या दिवसांत मुंबई-गोवा महामार्गावर वाहनांची प्रचंड रेलचेल असते. टोल नाक्यांवर वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी पोलीस, आरटीओ आणि महामार्ग सुरक्षा यंत्रणांमध्ये समन्वय ठेवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. प्रवासादरम्यान कोणतीही दुर्घटना घडू नये यासाठी महामार्ग सुरक्षा पथकेही तैनात असतील. महामार्गांवर आपत्कालीन परिस्थितीत मदत करणाऱ्या यंत्रणांचे कार्य नेहमीच मोलाचे ठरते; जसे की संकटग्रस्तांच्या मदतीला धावून जाणाऱ्या ‘जीवनदूतां’चे कार्य अतुलनीय राहिले आहे, त्याचप्रमाणे गणेशोत्सव प्रवासातही सर्व यंत्रणा सतर्क राहतील.
गणेशभक्तांनी टोलमाफीचे पासेस वेळेत मिळवून आपल्या वाहनांवर लावावेत आणि प्रवासादरम्यान वाहतूक नियमांचे तंतोतंत पालन करून प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे आवाहन राज्य शासनातर्फे करण्यात आले आहे.