महाराष्ट्र समृद्ध, हरित आणि कायमस्वरूपी जलसमृद्ध करण्यासाठी जलसंधारण ही केवळ प्रशासकीय मोहीम न राहता ती प्रत्येकाची लोकचळवळ बनणे आवश्यक आहे. याच ध्येयाने राज्य शासनाच्या मृद व जलसंधारण विभागामार्फत राज्याचे माजी मुख्यमंत्री दिवंगत सुधाकरराव नाईक यांच्या जयंतीनिमित्त २१ ऑगस्ट रोजी ‘जलसंधारण दिन’ साजरा केला जात आहे. तसेच राज्यात १५ ते २१ ऑगस्ट या कालावधीत राज्यव्यापी ‘जलसंधारण सप्ताह’ मोठ्या उत्साहात राबविण्यात येत आहे.
या सप्ताहाचा मुख्य उद्देश जलसंधारणाचे महत्त्व समाजाच्या तळागाळापर्यंत पोहोचविणे हा आहे. यादरम्यान राज्यातील सर्व ३६ जिल्ह्यांमध्ये ‘महा वॉकेथॉन – वॉक फॉर वॉटर’ (Walk for Water) आणि तरुणांसाठी राज्यस्तरीय ‘मृद व जलसंधारण रील्स स्पर्धा’ आयोजित करण्यात आली आहे.
‘महा वॉकेथॉन – वॉक फॉर वॉटर’: ३ किमी चालण्याची राज्यव्यापी स्पर्धा
२१ ऑगस्ट रोजी सकाळी महाराष्ट्रातील सर्व ३६ जिल्ह्यांमध्ये एकाच वेळी ‘महा वॉकेथॉन’ पार पडणार आहे. यामध्ये ३ किलोमीटर चालण्याची स्पर्धा घेतली जाणार असून, पाण्याचे संवर्धन आणि सुरक्षित भविष्याचा संदेश दिला जाईल.
या उपक्रमात उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या स्पर्धकांसाठी आकर्षक रोख पारितोषिके जाहीर करण्यात आली आहेत:
- प्रथम पुरस्कार: ₹२५,००० रोख व गौरवचिन्ह
- द्वितीय पुरस्कार: ₹१५,००० रोख व गौरवचिन्ह
- तृतीय पुरस्कार: ₹१०,००० रोख व गौरवचिन्ह
- उत्तेजनार्थ पुरस्कार: ईश्वरी चिठ्ठीद्वारे निवडल्या जाणाऱ्या ७ सहभागींना प्रत्येकी ₹३,००० रोख.
राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये या चळवळीला मोठा प्रतिसाद मिळत असून, गाळमुक्त धरण आणि महा वॉकेथॉन जनचळवळ अंतर्गत जलसाठ्यांचे संवर्धन करण्यावर विशेष भर दिला जात आहे.
युवकांसाठी ‘मृद व जलसंधारण रील्स स्पर्धा’: जिंका ₹२५ हजारांपर्यंत रोख बक्षिसे
सध्याच्या डिजिटल युगात सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जलजागृतीचा संदेश घराघरांत पोहोचवण्यासाठी तरुणांसाठी खास रील्स स्पर्धा आयोजित करण्यात आली आहे.
रील्स स्पर्धेचे नियम व अटी:
- पात्र वयोगट: १५ ते ३० वर्षे.
- कालावधी: रीलचा कालावधी ३० ते ६० सेकंद असावा.
- सुरुवातीला माहिती: व्हिडिओच्या सुरुवातीला रीलचा उद्देश, स्वतःचे पूर्ण नाव व जिल्ह्याचे नाव नमूद करणे आवश्यक आहे.
- पोस्टिंग नियम: रील स्वतःच्या पब्लिक इन्स्टाग्राम (Instagram) अकाउंटवरून पोस्ट करावी.
- टॅगिंग व हॅशटॅग: मृद व जलसंधारण विभागाच्या अधिकृत इन्स्टाग्राम हँडलला टॅग करणे आणि
#SaveSoilSaveWaterहा अधिकृत हॅशटॅग वापरणे अनिवार्य आहे.
रील्स स्पर्धेसाठी विषय:
- माती संवर्धन आणि मातीची धूप रोखणे
- पाणी बचत, जलसंधारण आणि पावसाच्या पाण्याचे संकलन (Rainwater Harvesting)
- शेततळे, बंधारे आणि पाणलोट क्षेत्र विकास
- वृक्षारोपण व पर्यावरण संवर्धन
- गावातील यशस्वी जलसंधारण कामे व पारंपरिक पद्धती
- माती व पाणी वाचवण्याच्या नावीन्यपूर्ण कल्पना
राज्यातील शेती आणि जलसुरक्षेसाठी गाळमुक्त धरण, गाळयुक्त शिवार योजना आणि जिल्हास्तरीय जलसंधारण प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावत असून, अशा यशस्वी उपक्रमांवरही तरुण रील्स तयार करू शकतात.
कसा नोंदवाल सहभाग?
‘महा वॉकेथॉन’मध्ये सहभागासाठी शासनाच्या अधिकृत जाहिरातींवर आणि समाजमाध्यमांवर देण्यात आलेल्या क्यूआर (QR) कोडच्या माध्यमातून नोंदणी करता येणार आहे. ‘पाणी अडवा, पाणी जिरवा’ या मूलमंत्राला दैनंदिन जीवनाचा भाग बनवून प्रत्येकाने ‘जलदूत’ बनावे आणि या राज्यव्यापी अभियानात मोठ्या संख्येने सहभागी व्हावे, असे आवाहन राज्य शासनातर्फे करण्यात आले आहे.