Sangeet Natak Akademi Awards: भारतीय कला, संस्कृती आणि समृद्ध नाट्य-संगीताच्या परंपरेमध्ये मोलाचे योगदान देणाऱ्या महाराष्ट्रातील १० ज्येष्ठ व प्रतिभावान कलावंतांचा राष्ट्रीय पातळीवर संगीत नाटक अकादमी पुरस्काराने गौरव करण्यात आला आहे. नवी दिल्ली येथील विज्ञान भवनात आयोजित एका भव्य व दिमाखदार सोहळ्यात भारताच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या शुभहस्ते वर्ष २०२४ आणि २०२५ चे संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार प्रदान करण्यात आले.
या पुरस्कार सोहळ्याला केंद्रीय संस्कृती व पर्यटन मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत, संस्कृती राज्यमंत्री राव इंद्रजीत सिंह, संस्कृती मंत्रालयाचे सचिव विवेक अग्रवाल तसेच संगीत नाटक अकादमीच्या अध्यक्षा डॉ. संध्या पुरेचा यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. राष्ट्रीय स्तरावर महाराष्ट्राची संस्कृती झळकल्याने राज्याच्या सांस्कृतिक वैभवात मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. यापूर्वी ‘हर घर तिरंगा’ मोहिमेनिमित्त नवी दिल्लीतील महाराष्ट्र सदनात विविध सांस्कृतिक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते, त्याचप्रमाणे दिल्लीत पुन्हा एकदा महाराष्ट्राचा सन्मान झाला आहे.
महाराष्ट्रातील पुरस्कारप्राप्त कलावंतांची नामावली
महाराष्ट्रातील कलाकारांनी शास्त्रीय संगीत, अभंग गायन, अभिनय, दिग्दर्शन, पारंपरिक रंगभूमी, लोककला आणि नृत्यामध्ये दिलेल्या अतुलनीय योगदानाची दखल केंद्र शासनाने घेतली आहे.
वर्ष २०२४ चे पुरस्कार विजेते (महाराष्ट्र):
- पं. अरुण कशाळकर: हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायन
- आनंद भाटे: अभंग गायन व शास्त्रीय संगीत
- अरुण नलावडे: अभिनय क्षेत्र (नाट्य व चित्रपट)
- मुकुंद मराठे: पारंपरिक रंगभूमी
- सुभाष नारायण नकाशे: लोकनृत्य
- शुभदा वरदकर: नृत्य क्षेत्रातील विशेष संशोधन
वर्ष २०२५ चे पुरस्कार विजेते (महाराष्ट्र):
- शैलेश भागवत: शहनाई वादन
- प्रमोद डी. पवार: दिग्दर्शन
- अशोक पत्की: नाट्यसंगीत व संगीत संयोजन
- मनीषा साठे: कथक नृत्य
आपल्या महाराष्ट्रात सांस्कृतिक वारसा जपण्यासाठी विविध सण-उत्सवांचे आयोजन केले जाते. आगामी गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर बालकांच्या सुरक्षेसाठी गणेशोत्सव मंडळांनी जनजागृतीचे केंद्र बनावे असे आवाहन केले जात असताना, अशा राष्ट्रीय पुरस्कारांमुळे तरुण पिढीला कलेची नवी प्रेरणा मिळते.
पुरस्काराचे स्वरूप आणि महत्त्व
सन १९५२ पासून संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार प्रदान केले जात आहेत. भारतीय संगीत, नाटक, नृत्य आणि लोककलेच्या क्षेत्रातील हा सर्वोच्च व अत्यंत मानाचा राष्ट्रीय सन्मान मानला जातो. या पुरस्काराचे स्वरूप ताम्रपत्र, सन्मानचिन्ह, शाल आणि रोख रक्कम असे आहे.
पुरस्कार प्रदान करताना राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी सर्व कलाकारांचे मनःपूर्वक अभिनंदन केले. “कलाकारांची निष्ठा, अविरत साधना आणि सर्जनशीलता हीच भारताची खरी सांस्कृतिक ताकद आहे. आपल्या समृद्ध परंपरेचे जतन आणि संवर्धन करून ते भावी पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचे मोलाचे कार्य हे सर्व कलाकार करत आहेत,” असे गौरवोद्गार राष्ट्रपतींनी काढले.