मुंबई: संपूर्ण महाराष्ट्रभरात सध्या पावसाचा जोर प्रचंड वाढला आहे. सततच्या मुसळधार पावसामुळे राज्यातील अनेक भागांत पूर, दरडी कोसळणे, वीज पडणे आणि झाडे कोसळण्याच्या दुर्घटना घडत आहेत. या पार्श्वभूमीवर, जीवित आणि वित्तहानी टाळण्यासाठी राज्य प्रशासनाने नागरिकांना कमालीची सतर्कता बाळगण्याचे आवाहन केले आहे. आपत्ती व्यवस्थापन विभागाकडून २४ तास परिस्थितीवर लक्ष ठेवले जात असून आवश्यक त्या उपाययोजना केल्या जात आहेत.
सध्या महाराष्ट्रात मान्सून सक्रिय असून अनेक जिल्ह्यांमध्ये रेड आणि ऑरेंज अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. नागरिकांनी विनाकारण घराबाहेर पडू नये आणि सुरक्षित ठिकाणी राहावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
१. विविध जिल्ह्यांत दरडी कोसळल्याच्या दुर्घटना
अतिवृष्टीमुळे डोंगराळ भागात दरडी कोसळणे आणि चिखलाचा प्रवाह (मडफ्लो) वाहून येण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे. आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, सातारा आणि पुणे जिल्ह्यांत दरडी कोसळल्यामुळे ६ जणांचा मृत्यू झाला असून ४ जण जखमी झाले आहेत.
काही दिवसांपूर्वीच रायगड जिल्ह्यातील पेण येथील कावजीवाडी दरड कोसळल्याची घटना ताजी असताना, आता इतर संवेदनशील भागांतील नागरिकांना तात्काळ सुरक्षित स्थळी स्थलांतरित होण्याच्या सूचना प्रशासनाने दिल्या आहेत.
२. वीज अंगावर पडून मोठी जीवितहानी
पावसासोबतच वीज पडण्याच्या दुर्घटनांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. राज्यातील तब्बल १८ जिल्ह्यांमध्ये वीज कोसळून २३ जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला असून १७ जण जखमी झाले आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील जिल्ह्यांचा समावेश आहे:
- नाशिक, अहिल्यानगर, कोल्हापूर, धुळे आणि जळगाव
- नांदेड, जालना, सोलापूर, लातूर आणि छत्रपती संभाजीनगर
- पुणे, यवतमाळ, चंद्रपूर, नागपूर, गडचिरोली, भंडारा, वर्धा आणि नंदुरबार
महत्त्वाची टीप: वीज कडाडत असताना नागरिकांनी मोकळ्या मैदानात जाणे टाळावे, झाडाचा आश्रय घेऊ नये आणि विजेच्या उपकरणांपासून दूर राहावे.
३. झाडे पडणे आणि पूरसदृश परिस्थिती
मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, रायगड, रत्नागिरी, सोलापूर, पुणे, सातारा आणि अकोला या जिल्ह्यांत वादळी वाऱ्यामुळे झाडे कोसळण्याच्या दुर्घटना घडल्या आहेत. यात ६ नागरिकांचा मृत्यू झाला असून १२ जण जखमी झाले आहेत. तसेच या दुर्घटनांमध्ये ११ पाळीव प्राण्यांनाही आपला जीव गमवावा लागला आहे.
दुसरीकडे, वर्धा, पालघर, पुणे आणि रत्नागिरी जिल्ह्यांतील पूरसदृश परिस्थितीमुळे दोघांचा मृत्यू झाला आहे. जालना, सातारा आणि सिंधुदुर्ग या भागात मुसळधार पावसामुळे ५ जनावरांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे.
४. पर्यटकांना कडक इशारा!
पावसाचा आनंद घेण्यासाठी अनेक पर्यटक डोंगर-दऱ्या आणि धबधब्यांच्या ठिकाणी गर्दी करत आहेत. मात्र, सद्यस्थिती पाहता प्रशासनाने कडक पावले उचलली आहेत. उदाहरणार्थ, पर्यटकांची सुरक्षा लक्षात घेऊन मावळमधील पर्यटनस्थळांवर ३१ ऑगस्टपर्यंत बंदी घालण्यात आली असून तिथे कलम १६३ लागू करण्यात आले आहे. धोकादायक ठिकाणी जाणे पर्यटकांनी टाळावे, अन्यथा कडक कायदेशीर कारवाई केली जाईल.
५. पडझड आणि प्रशासनाची तयारी
अतिवृष्टीमुळे जुन्या इमारती आणि कच्ची बांधकामे कोसळण्याच्या घटना अहिल्यानगर, नाशिक, सातारा, मुंबई, पालघर, ठाणे, पुणे आणि नागपूर या जिल्ह्यांमध्ये घडल्या आहेत. नागरिकांनी आपल्या घराची स्थिती तपासून घ्यावी आणि धोकादायक इमारतींमध्ये राहणे टाळावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
आपत्कालीन परिस्थितीत मदतीसाठी: कोणत्याही संकटाच्या वेळी स्थानिक प्रशासनाशी किंवा जिल्हा नियंत्रण कक्षाशी संपर्क साधावा. अफवांवर विश्वास ठेवू नका आणि केवळ अधिकृत हवामान अंदाजांचे पालन करा.