Fruit Crop Insurance Scheme: महाराष्ट्रातील बागायतदार शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाची बातमी आहे. राज्य शासनाने यंदाच्या मृग बहार हंगामासाठी पुनर्रचित हवामान आधारित फळपीक विमा योजनेला (Weather Based Crop Insurance Scheme) मंजुरी दिली आहे. नैसर्गिक आपत्ती, अवकाळी पाऊस आणि हवामानातील बदलांमुळे फळबागांचे होणारे नुकसान टाळण्यासाठी बुलडाणा जिल्ह्याचे जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी संतोष डाबरे यांनी जास्तीत जास्त शेतकऱ्यांनी या योजनेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे.
योजनेत कोणत्या ८ फळपिकांचा समावेश आहे?
यंदाच्या मृग बहारात खालील आठ महत्त्वाच्या फळपिकांचा समावेश करण्यात आला आहे:
- मोसंबी
- संत्रा
- चिकू
- पेरू
- लिंबू
- सीताफळ
- डाळिंब
- हळद
अधिसूचित क्षेत्रातील हे फळपीक घेणारे कर्जदार, बिगर कर्जदार तसेच भाडेपट्टीने किंवा कुळाने शेती करणारे शेतकरी या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी पात्र आहेत.
सहभागी होण्यासाठी ‘या’ अटी आहेत बंधनकारक
योजनेचा थेट आणि पारदर्शक लाभ मिळवण्यासाठी शासनाने काही तांत्रिक बाबी बंधनकारक केल्या आहेत:
- डिजिटल क्रॉप सर्व्हे आणि ई-पीक पाहणी: डिजिटल क्रॉप सर्व्हेअंतर्गत पिकांची अधिकृत नोंदणी आणि ई-पीक पाहणी पूर्ण असणे गरजेचे आहे.
- ॲग्रीस्टॅक फार्मर आयडी (Farmer ID): यंदा विमा अर्ज सादर करताना शेतकऱ्यांकडे फार्मर आयडी असणे अनिवार्य आहे.
- आधार संलग्न बँक खाते: विम्याची नुकसानभरपाई थेट बँक खात्यात मिळवण्यासाठी बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असावे. ज्याप्रमाणे शेतकऱ्यांना PM Kisan Yojana चा लाभ मिळवण्यासाठी ई-केवायसी आवश्यक असते, त्याचप्रमाणे या योजनेतही अचूक बँक खात्याची पडताळणी केली जाईल.
विमा मर्यादा आणि क्षेत्र पडताळणी कशी होणार?
या योजनेअंतर्गत एका शेतकऱ्याला किमान ०.२० हेक्टर ते कमाल ४ हेक्टर क्षेत्रापर्यंत विमा संरक्षण मिळू शकते. हा विमा केवळ उत्पादनक्षम असणाऱ्या फळबागांनाच लागू राहील. तसेच एका वर्षात एका फळपिकासाठी मृग बहार किंवा आंबिया बहार या दोन्हीपैकी एकाच हंगामासाठी विमा काढता येईल.
विमा अर्जांमध्ये पारदर्शकता राखण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाणार आहे. जर एखाद्या तालुक्यात विमा अर्जांची संख्या ५०० पेक्षा जास्त असेल, तर रिमोट सेन्सिंग (Remote Sensing) तंत्रज्ञानाद्वारे क्षेत्राची पडताळणी करण्यात येईल. अर्जांची संख्या ५०० पेक्षा कमी असल्यास प्रत्यक्ष फळबागेची पाहणी केली जाईल.
विमा हप्ता आणि अर्ज करण्याची अंतिम मुदत
केंद्र सरकारने यंदा विमा हप्ता ३० टक्क्यांपर्यंत मर्यादित केला आहे. ३० ते ३५ टक्क्यांदरम्यानचा अतिरिक्त ५ टक्के हप्ता राज्य शासन भरणार असून, त्यापुढील हप्त्याची रक्कम राज्य सरकार आणि शेतकरी समप्रमाणात उचलणार आहेत.
अर्जाची अंतिम मुदत:
- सामान्य पिकांसाठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख १४ जुलै ही आहे.
- सीताफळ या पिकासाठी अर्ज करण्याची अंतिम तारीख ३१ जुलै आहे.
शेतकऱ्यांनी आपल्या जवळच्या बँका, आपले सरकार सेवा केंद्र (CSC), विमा प्रतिनिधी किंवा थेट ऑनलाइन पोर्टलच्या माध्यमातून विहित मुदतीत अर्ज पूर्ण करावेत. अधिक माहितीसाठी आपल्या तालुका कृषी अधिकारी, मंडळ कृषी अधिकारी किंवा कृषी सहाय्यकांशी संपर्क साधावा.
अशाच प्रकारच्या शेतीविषयक महत्त्वपूर्ण योजना आणि शासकीय निर्णयांचे नियमित अपडेट्स मोफत मिळवण्यासाठी आजच आमच्या महाराष्ट्र शासनाचे थेट अपडेट्स देणाऱ्या अधिकृत व्हॉट्सॲप चॅनेलला जॉईन करा.