मुंबई: महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी आणि गटशेतीच्या माध्यमातून शेती क्षेत्राचा कायापालट करण्यासाठी ‘पाणी फाउंडेशन’ व महाराष्ट्र शासनाच्या संयुक्त विद्यमाने राबविल्या जाणाऱ्या “सत्यमेव जयते फार्मर कप २०२६” (Satyamev Jayate Farmer Cup 2026) चा भव्य शुभारंभ होत आहे. सोमवार, दि. २९ जून २०२६ रोजी सकाळी १०:३० वाजता मुंबई येथील मुख्यमंत्री निवासस्थान ‘वर्षा’ येथे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते या महत्त्वपूर्ण उपक्रमाचे उद्घाटन करण्यात येणार आहे, अशी माहिती राज्याचे कृषी मंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी दिली.
फार्मर कप उपक्रमाचा राज्यभरात विस्तार
पाणी फाउंडेशनच्या वतीने २०२२ पासून महाराष्ट्रातील ४६ तालुक्यांमध्ये ‘सत्यमेव जयते फार्मर कप स्पर्धा’ यशस्वीरित्या राबविली जात आहे. या उपक्रमाला मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे सुरुवातीपासूनच भक्कम पाठबळ लाभले आहे. २४ मार्च २०२५ रोजी पार पडलेल्या एका कार्यक्रमात मुख्यमंत्री महोदयांनी या स्पर्धेचा विस्तार राज्यातील सर्व ३५१ तालुक्यांमध्ये करण्याचे निर्देश दिले होते.
त्यानुसार, महाराष्ट्र शासनाचा कृषी विभाग, ग्रामविकास विभागांतर्गत कार्यरत असलेली ‘उमेद’ (महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान) आणि पाणी फाउंडेशन यांच्या संयुक्त भागीदारीतून आता ही स्पर्धा संपूर्ण महाराष्ट्रात एका लोकचळवळीच्या रूपात उभी राहत आहे. राज्य सरकारने यापूर्वीही सारथी योजना (SARATHI Scheme) आणि इतर विविध कल्याणकारी योजनांच्या माध्यमातून शेतकरी व ग्रामीण तरुणांना नेहमीच मोठे बळ दिले आहे.
६ टप्प्यांमध्ये पूर्ण झाली पूर्वतयारी
सत्यमेव जयते फार्मर कप २०२६ ची पूर्वतयारी अत्यंत पद्धतशीरपणे ६ टप्प्यांमध्ये पूर्ण करण्यात आली आहे. याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
- पहिला टप्पा (प्रशिक्षण): कृषी विभागातील १२ हजार १११ अधिकारी/कर्मचारी आणि उमेद अभियानातील ३० हजार ३५९ समूह संसाधन व्यक्तींना (ग्रामसखी) गटशेतीचे महत्त्व पटवून देण्यासाठी विशेष प्रशिक्षण देण्यात आले.
- दुसरा टप्पा (जागृती): राज्यातील ४५ हजार १९० शेतकरी आणि कृषिसखींना या अभिनव उपक्रमाची सविस्तर माहिती देऊन त्यांना प्रेरित करण्यात आले.
- तिसरा टप्पा (निवासी प्रशिक्षण): एप्रिल २०२६ अखेरपर्यंत ३६ प्रशिक्षण केंद्रांवर ३२ हजार ९९३ शेतकऱ्यांचे व ग्रामसखींचे ३ दिवसीय निवासी प्रशिक्षण यशस्वीपणे पूर्ण झाले.
- चौथा टप्पा (गट बांधणी): ‘एक पीक, एक गट’ या संकल्पनेअंतर्गत तब्बल २५ हजार ८२३ शेतकरी गट स्थापन करून स्पर्धेसाठी सज्ज झाले आहेत. याद्वारे शेतीचा खर्च कमी करून उत्पादकता वाढविण्यावर भर दिला जाईल.
- पाचवा टप्पा (डिजिटल शेतीशाळा): शेतकऱ्यांना थेट कृषी शास्त्रज्ञांचे मार्गदर्शन मिळावे म्हणून कृषी विद्यापीठांच्या मदतीने २५ मे २०२६ पासून रोज डिजिटल शेतीशाळा सुरू करण्यात आल्या आहेत.
- सहावा टप्पा (स्पर्धेची सुरुवात): आता २५ हजार ८२३ शेतकरी गट प्रत्यक्ष शेतातील आव्हानांवर मात करत स्पर्धेत उतरले आहेत.
गटशेतीतून समृद्धीकडे वाटचाल
गटशेतीच्या माध्यमातूनच शेतकऱ्यांचे आर्थिक प्रश्न सुटू शकतात, असा विश्वास कृषी क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. कृषी विद्यापीठांनी प्रमाणित केलेल्या कार्यपद्धतीचा अवलंब केल्यास शेतकऱ्यांचा समृद्धीचा प्रवास अधिक सुकर होईल. यापूर्वी उत्कृष्ट कृषी कार्याचा गौरव करण्यासाठी राज्यस्तरीय कृषी पुरस्कार सोहळा २०२६ चे आयोजन करून अशा अनेक नाविन्यपूर्ण प्रयत्नांना दाद देण्यात आली आहे.
या संदर्भात बोलताना कृषी आयुक्त सूरज मांढरे यांनी सांगितले की, “फार्मर कप हा केवळ एक स्पर्धा नसून शेतकऱ्यांचे जीवनमान उंचावणारा आणि शेतीला व्यावसायिक दृष्टिकोन देणारा एक क्रांतीकारी उपक्रम आहे. मुख्यमंत्री महोदयांच्या हस्ते होणारा हा शुभारंभ राज्यातील शेती क्षेत्राला एका नव्या उंचीवर नेईल यात शंका नाही.”