पुणे: कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) वेगवान युगात केवळ व्यावसायिक प्रगती आणि यश मिळवणे पुरेसे नाही. तरुण पिढीने भारतीय संस्कृती, मानवी मूल्ये, नैतिकता, करुणा आणि सामाजिक जबाबदारीचे भान ठेवून जगाचे नेतृत्व केले पाहिजे, असे प्रतिपादन महाराष्ट्राचे राज्यपाल जिष्णु देव वर्मा यांनी केले. सिम्बायोसिस आंतरराष्ट्रीय (अभिमत) विद्यापीठातील शिक्षण पूर्ण करणाऱ्या परदेशी विद्यार्थ्यांनी ‘वसुधैव कुटुंबकम्’ हा भारताचा महान संदेश आणि येथील समृद्ध संस्कृती आपल्या मायदेशी घेऊन जावी, असे आवाहनही त्यांनी केले.
पुण्यातील लवळे येथील सिम्बायोसिस आंतरराष्ट्रीय विद्यापीठाच्या कॅम्पसमध्ये आयोजित ‘आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी पदवीदान सोहळा २०२६’ दरम्यान ते मुख्य अतिथी म्हणून बोलत होते. या दिमाखदार सोहळ्याला सिम्बायोसिसचे संस्थापक अध्यक्ष व कुलपती प्रा. डॉ. एस. बी. मुजुमदार, प्र-कुलपती डॉ. विद्या येरवडेकर, कुलगुरू डॉ. रामकृष्णन रामन, राज्यपालांचे सचिव डॉ. प्रशांत नारनवरे, फ्रान्सचे मुंबईतील महावाणिज्यदूत पॅट्रिक लेव्हेरिनो आणि सिम्बायोसिस आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी परिषदेचे अध्यक्ष हेन्री तेबांडेके यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि मूल्यांची सांगड आवश्यक
राज्यपाल श्री. वर्मा आपल्या भाषणात म्हणाले की, आजचे जग मोठ्या स्थित्यंतरातून जात आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे विविध क्षेत्रांमध्ये क्रांती घडत आहे. अशा बदलत्या काळात युवकांनी आपण ‘काय करतो’ यापेक्षा ‘ते काम कसे करतो’ यावर अधिक लक्ष दिले पाहिजे. आपण करत असलेल्या प्रत्येक कामात नैतिकता, करुणा आणि प्रामाणिकपणा असायला हवा.
नेतृत्वाची व्याख्या करताना ते म्हणाले, “नेतृत्व म्हणजे केवळ मोठे राजकीय किंवा प्रशासकीय पद मिळवणे नव्हे, तर प्रत्येक व्यक्ती आपल्या उत्तम आचरणातून समाजाचे नेतृत्व करू शकते. भारतीय संस्कृतीत सांगितलेला ‘धर्म’ म्हणजेच मानवी मनाला उन्नत करणारी आणि समाजाला जोडणारी मूल्ये जपणे होय.”
युवकांच्या भविष्यासाठी राज्य सरकारचे प्रयत्न
आजच्या जागतिक स्पर्धेत टिकण्यासाठी तरुणांना केवळ पदवी शिक्षणच नव्हे, तर योग्य कौशल्य आणि मार्गदर्शनाची नितांत गरज आहे. या दृष्टीने महाराष्ट्रातही शासन स्तरावर मोठे प्रयत्न सुरू आहेत. नुकतेच तरुणांचे करिअर आणि रोजगारासाठी सरकार पाठीशी असल्याचे सांगत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विविध महत्त्वपूर्ण योजनांची घोषणा केली आहे. अशा योजनांमुळे तरुणांना नव्या संधी उपलब्ध होत आहेत.
याशिवाय, स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या उमेदवारांसाठी देखील शिक्षण क्षेत्रात सातत्याने सुधारणा केल्या जात आहेत. अलीकडेच MPSC चा सर्वात मोठा निर्णय जाहीर झाला असून आगामी पूर्व परीक्षा आता ‘CBT’ म्हणजेच संगणक आधारित पद्धतीने होणार आहेत. अशा गतिमान आणि पारदर्शक निर्णयांमुळे राज्यातील शैक्षणिक आणि प्रशासकीय क्षेत्र अधिक बळकट होत आहे.
भारत-फ्रान्स मैत्री आणि शैक्षणिक भागीदारी
या कार्यक्रमात बोलताना फ्रान्सचे महावाणिज्यदूत पॅट्रिक लेव्हेरिनो यांनी पदवीधर विद्यार्थ्यांचे कौतुक केले. त्यांनी भारत आणि फ्रान्समधील मजबूत मैत्रीपूर्ण संबंधांवर प्रकाश टाकला. वर्ष २०२६ हे ‘भारत-फ्रान्स नवोपक्रम वर्ष’ म्हणून साजरे केले जात असल्याची माहिती त्यांनी दिली. विद्यार्थ्यांनी पदवीसोबतच जागतिक दृष्टिकोन आणि मानवतावादी भावना जोपासावी, असे आवाहन त्यांनी केले. फ्रान्समध्ये उच्च शिक्षण, तंत्रज्ञान आणि संशोधनासाठी उपलब्ध असलेल्या संधी आणि तेथील ८०० हून अधिक फ्रेंच कंपन्यांमधील रोजगाराच्या संधींची माहितीही त्यांनी या वेळी दिली.
‘वसुधैव कुटुंबकम्’ सिम्बायोसिसचे मूळ सूत्र: डॉ. एस. बी. मुजुमदार
सिम्बायोसिसचे संस्थापक डॉ. एस. बी. मुजुमदार यांनी सांगितले की, भारतातील शिक्षण हे केवळ पुस्तकी ज्ञान देत नाही, तर भारतीय संस्कृती, लोकशाही आणि विविधतेचा आदर करायला शिकवते. परदेशातील शिक्षणाने माणसाच्या व्यक्तिमत्त्वाचा कसा सर्वांगीण विकास होतो, हे स्पष्ट करण्यासाठी त्यांनी महात्मा गांधी, पंडित नेहरू आणि भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासारख्या महान नेत्यांची उदाहरणे दिली. विद्यार्थ्यांनी आपल्या अर्जित ज्ञानाचा उपयोग जगाच्या कल्याणासाठी करावा, अशी सदिच्छा त्यांनी व्यक्त केली.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला प्र-कुलपती डॉ. विद्या येरवडेकर यांनी विद्यापीठाच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील प्रगतीचा आणि शैक्षणिक वाटचालीचा आढावा सादर केला. या पदवीदान सोहळ्याने जागतिक मैत्री आणि भारतीय मूल्यांचा एक अनोखा संगम उपस्थित विद्यार्थ्यांना अनुभवता आला.