यवतमाळ: जिल्ह्यातील ग्रामीण आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना डॉक्टर आणि इंजिनिअर बनण्याचे स्वप्न पूर्ण करता यावे, यासाठी यवतमाळ जिल्हा प्रशासनाने एक अत्यंत कौतुकास्पद पाऊल उचलले आहे. जिल्हाधिकारी विकास मीना यांच्या संकल्पनेतून ‘सुपर ५०’ (Super 50) हा महत्त्वाकांक्षी उपक्रम सुरू करण्यात आला आहे. या योजनेंतर्गत जिल्ह्यातील ५० निवडक विद्यार्थ्यांना JEE (Joint Entrance Examination) आणि NEET (National Eligibility cum Entrance Test) परीक्षांसाठी दोन वर्षांचे संपूर्ण मोफत निवासी प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.
काय आहे ‘सुपर ५०’ उपक्रम?
यवतमाळ जिल्ह्यामध्ये शैक्षणिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये ३३ हजारांहून अधिक विद्यार्थ्यांनी १० वीची परीक्षा उत्तीर्ण केली आहे. यातील अनेक विद्यार्थी हुशार असूनही केवळ आर्थिक परिस्थिती बिकट असल्याने आणि योग्य मार्गदर्शनाचा अभाव असल्यामुळे मागे पडतात. हीच अडचण ओळखून जिल्हाधिकारी विकास मीना यांनी ‘सुपर ५०’ उपक्रमाची आखणी केली आहे.
या उपक्रमासाठी लागणारा सर्व खर्च जिल्हा नियोजन आराखड्यातून (DPDC) केला जाणार आहे. निवड झालेल्या ५० विद्यार्थ्यांना नागपूर, नांदेड किंवा अकोला येथील नामांकित कोचिंग इन्स्टिट्यूटमध्ये ११ वी आणि १२ वीच्या अभ्यासासोबतच स्पर्धा परीक्षांचे निवासी प्रशिक्षण दिले जाईल. विद्यार्थ्यांचे शिक्षण शुल्क, राहण्याचा व जेवणाचा खर्च तसेच सर्व शैक्षणिक साहित्याचा खर्च पूर्णपणे शासन उचलणार आहे.
यापूर्वी देखील शासकीय पातळीवर विविध योजना राबवून शिक्षण क्षेत्राला बळकटी देण्याचे काम केले गेले आहे. जसे की, ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी जिल्हा परिषद मराठी शाळांमध्ये प्रवेश प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्यात आली आहे. तसेच, उच्च शिक्षणाच्या संधी सर्वसामान्य कुटुंबातील मुलांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी शासन कटिबद्ध आहे, ज्याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे एकल पाल्य योजना ज्याअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना विशेष सवलती दिल्या जात आहेत.
जागांचे प्रवर्गनिहाय आरक्षण
‘सुपर ५०’ या विशेष तुकडीमध्ये सर्व घटकांतील विद्यार्थ्यांना योग्य प्रतिनिधित्व मिळावे म्हणून खालीलप्रमाणे जागांचे वर्गीकरण करण्यात आले आहे:
- अनुसूचित जमाती (ST): २० जागा
- अनुसूचित जाती (SC): १० जागा
- विमुक्त जाती व भटक्या जमाती (VJ/NT): १० जागा
- खुला व इतर मागासवर्ग (Open/OBC): १० जागा
- एकूण जागा: ५० जागा
अर्ज करण्यासाठी आवश्यक पात्रता निकष
या मोफत प्रशिक्षण योजनेचा लाभ घेण्यासाठी उमेदवारांनी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- विद्यार्थी मूळचा यवतमाळ जिल्ह्यातील रहिवासी असावा.
- राज्य परीक्षा मंडळाच्या (State Board) १० वीच्या परीक्षेत किमान ६५% गुणांसह उत्तीर्ण असावा.
- विद्यार्थ्याच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २ लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे.
- विद्यार्थ्याची JEE किंवा NEET परीक्षेची तयारी करण्याची मनापासून इच्छा असावी.
- निवड झाल्यानंतर नागपूर, नांदेड किंवा अकोला येथे २ वर्षे निवासी राहण्याची तयारी असावी.
निवड परीक्षेचे स्वरूप आणि अभ्यासक्रम
विद्यार्थ्यांची अंतिम निवड एका लेखी परीक्षेच्या माध्यमातून केली जाणार आहे. ही परीक्षा राज्य मंडळाच्या १० वीच्या अभ्यासक्रमावर आधारित असेल.
- एकूण गुण: १०० (बहुपर्यायी प्रश्न – MCQs)
- वेळ: १२० मिनिटे (२ तास)
- विषय आणि गुण विभागणी:
- भौतिकशास्त्र (Physics) – २० गुण
- रसायनशास्त्र (Chemistry) – २० गुण
- गणित (Mathematics) – २५ गुण
- जीवशास्त्र (Biology) – २० गुण
- इंग्रजी (English) – १५ गुण
महत्त्वाच्या तारखा आणि अर्ज कसा करावा?
इच्छुक आणि पात्र विद्यार्थ्यांनी खालील वेळापत्रक लक्षात ठेवावे:
- अर्ज करण्याची अंतिम मुदत: २० जून २०२६ (सायंकाळी ६:१५ वाजेपर्यंत)
- निवड परीक्षा दिनांक: २५ जून २०२६
विद्यार्थ्यांनी गुगल फॉर्म आणि क्यूआर कोडचा वापर करून अचूक माहितीसह अर्ज सादर करावा. अर्जातील चुकीच्या माहितीमुळे अर्ज बाद होऊ शकतो, याची नोंद घ्यावी.
👉 थेट अर्ज करण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:
‘सुपर ५०’ उपक्रम ऑनलाईन अर्ज लिंक
पारदर्शक अंमलबजावणीसाठी ३ समित्यांची स्थापना
या संपूर्ण उपक्रमामध्ये पारदर्शकता राखण्यासाठी तीन स्वतंत्र समित्या कार्यरत असतील:
- निविदा समिती: दर्जेदार प्रशिक्षण संस्थांची निवड करेल.
- निवड समिती: विद्यार्थ्यांच्या निवड प्रक्रियेवर देखरेख ठेवेल.
- नियंत्रण समिती: विद्यार्थ्यांच्या निवास, भोजन आणि प्रशिक्षणाच्या गुणवत्तेचे वेळोवेळी मूल्यांकन करेल.
हा महत्त्वाकांक्षी प्रयोग यशस्वी झाल्यास तो संपूर्ण महाराष्ट्रातील इतर जिल्ह्यांसाठी देखील एक आदर्श मार्गदर्शक मॉडेल (Ideal Model) ठरेल, असा विश्वास जिल्हा प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
“यवतमाळ जिल्ह्यातील ग्रामीण आणि वंचित भागातील हुशार विद्यार्थ्यांना त्यांचे ध्येय गाठण्यासाठी योग्य दिशा आणि साधने उपलब्ध करून देणे हे आमचे कर्तव्य आहे. ‘सुपर ५०’ उपक्रमाच्या माध्यमातून या गुणवंत विद्यार्थ्यांची स्वप्ने नक्कीच पूर्ण होतील.”
— विकास मीना, जिल्हाधिकारी, यवतमाळ