मुंबई: महाराष्ट्राच्या आरोग्य आणि वैद्यकीय क्षेत्रात क्रांती घडवून आणणारा एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प अखेर प्रत्यक्षात येणार आहे. नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळालगत सुमारे २५० एकर जागेवर जागतिक दर्जाची ‘नवी मुंबई इंटरनॅशनल मेडिसिटी’ (NMIMC) उभारली जाणार आहे. या भव्य प्रकल्पासाठी तब्बल १.२ अब्ज अमेरिकी डॉलरची (सुमारे १०,००० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त) गुंतवणूक होणार असून, यातून १०,००० पेक्षा अधिक थेट रोजगार निर्माण होणार आहेत.
या ऐतिहासिक प्रकल्पासाठी महाराष्ट्र शासन, जगातील आघाडीची आरोग्य संस्था ‘क्लीव्हलँड क्लिनिक’ (Cleveland Clinic), ‘ब्रुकफिल्ड अॅसेट मॅनेजमेंट’ (Brookfield Asset Management) आणि ‘आरोधन हेल्थ सिटी’ (Arodhan Health City) यांच्यात सामंजस्य करार (MoU) स्वाक्षरी सोहळा पार पडला. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मुंबईहून व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे या सोहळ्यात सहभाग नोंदवला.
‘हील इन इंडिया’ संकल्पनेला मिळणार बळ
या प्रसंगी बोलताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले, “‘मेडिसिटी’ ही केवळ रुग्णसेवा पुरवणारी संस्था नसून, वैद्यकीय शिक्षण, संशोधन, नवोन्मेष (Innovation) आणि जागतिक दर्जाची प्रतिभा एकाच छताखाली आणणारी एक अद्भुत परिसंस्था आहे. ही संकल्पना देशाचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘हील इन इंडिया’ (Heal in India) या दूरदर्शी दृष्टिकोनाशी सुसंगत आहे.”
राज्यातील आरोग्य व्यवस्था अधिक सक्षम आणि पारदर्शक करण्यासाठी शासन सर्व पातळ्यांवर प्रयत्न करत आहे. नुकतीच औषध नियंत्रणासाठी पुणे आणि कोल्हापुरात FDA ची मोठी कारवाई करण्यात आली होती, ज्याद्वारे राज्यातील औषध पुरवठा आणि आरोग्य व्यवस्था सुरक्षित ठेवण्यास मदत होत आहे.
कशी असेल ‘नवी मुंबई इंटरनॅशनल मेडिसिटी’?
हा प्रकल्प केवळ एक रुग्णालय नसेल, तर या २५० एकरच्या भव्य कॅम्पसमध्ये खालील अत्याधुनिक सुविधा उपलब्ध असतील:
- जागतिक दर्जाची रुग्णालये: अत्याधुनिक उपचारांसाठी क्लीव्हलँड क्लिनिकच्या मार्गदर्शनाखाली अद्ययावत रुग्णालये उभारली जातील.
- वैद्यकीय व परिचारिका शिक्षण संस्था: भविष्यातील दर्जेदार डॉक्टर्स आणि नर्सेस तयार करण्यासाठी उच्च दर्जाच्या शैक्षणिक संस्था.
- संशोधन आणि नवोन्मेष केंद्रे: जैवतंत्रज्ञान (Biotechnology), जीवन विज्ञान (Life Sciences) आणि क्लिनिकल रिसर्चसाठी अद्ययावत लॅब्स.
- आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स (AI) आधारित आरोग्य सेवा: आरोग्य क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचा वापर करून अचूक उपचारांवर भर दिला जाईल.
या पायाभूत सुविधांच्या विकासासोबतच राज्यातील ग्रामीण भागात पाणीपुरवठ्यासारख्या मूलभूत योजनांवरही सरकार वेगाने काम करत आहे. जसे की, जल जीवन मिशन पाणीपुरवठा योजना ही ग्रामीण जीवनमान सुधारण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहे, तसेच मेडिसिटी हा प्रकल्प महाराष्ट्राला जागतिक आरोग्य नकाशावर आघाडीवर नेणारा ठरेल.
अति-अद्ययावत तंत्रज्ञानावर भर
या मेडिसिटी प्रकल्पाला आणखी समृद्ध करण्यासाठी जयपूर येथील ‘एलएनएमआयआयटी’ (LNMIIT) देखील सहकार्य करणार आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), प्रिसिजन मेडिसिन आणि अत्याधुनिक आरोग्यविषयक तंत्रज्ञानाचा विकास करण्यासाठी ही संस्था आपले संशोधन योगदान देणार आहे. यामुळे देशातील वैद्यकीय पर्यटनाला (Medical Tourism) मोठी चालना मिळणार आहे.
भागीदार संस्थांचा दृढ विश्वास
क्लीव्हलँड क्लिनिकचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ. टॉम मिहाल्जेविक यांनी सांगितले, “महाराष्ट्र शासन, ब्रुकफिल्ड आणि आरोधन हेल्थ सिटी यांच्यासोबत भागीदारी करताना आम्हाला अत्यंत आनंद होत आहे. भारतात क्लिनिकल उत्कृष्टता, नवोन्मेष आणि शिक्षणासाठी हे केंद्र मैलाचा दगड ठरेल.”
तर ब्रुकफिल्डचे आशिया पॅसिफिक रिअल इस्टेट प्रमुख अंकुर गुप्ता यांनी या प्रकल्पाचे महत्त्व अधोरेखित करताना म्हटले की, “हा प्रकल्प केवळ आर्थिक नव्हे, तर पुढील अनेक पिढ्यांना लाभ देणारा एक सामाजिक क्रांतीचा टप्पा ठरेल.”
नवी मुंबईतील हा प्रकल्प महाराष्ट्रातील आणि देशातील रुग्णांना सर्वात स्वस्त, विश्वासार्ह आणि जागतिक दर्जाची आरोग्य सेवा मिळवून देणारा ठरेल यात शंका नाही.