महाराष्ट्रातील जनतेच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या भेसळखोरांवर आणि अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी कारवाई केली आहे. राज्याचे अन्न व औषध प्रशासन आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या थेट आदेशानुसार संपूर्ण महाराष्ट्रात विशेष मोहीम राबवून तब्बल ३३ आरोपींना अटक करण्यात आली असून २७ आस्थापना सील करण्यात आल्या आहेत. या कारवाई दरम्यान लाखो रुपयांचा प्रतिबंधित साठा आणि भेसळयुक्त अन्नपदार्थ जप्त करण्यात आले आहेत.
यापूर्वीही प्रशासनाने विविध औषध साठ्यांवर कारवाई करत औषध प्रशासनात सुसूत्रता आणली होती. काही दिवसांपूर्वीच FDA चा मोठा दणका! ७३ लाखांचा आक्षेपार्ह औषधसाठा जप्त करण्याची कारवाई करण्यात आली होती. आता अन्न सुरक्षा मानके कायद्याचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर प्रशासनाने आपला मोर्चा वळवला आहे.
आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली धडक मोहीम
अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी संपूर्ण राज्यात असुरक्षित अन्न उत्पादन, भेसळ आणि प्रतिबंधित गुटखा विक्री करणाऱ्यांवर धडक कारवाई करण्याचे आदेश दिले होते. त्यानुसार २५ ते २७ मे दरम्यान मुंबई, कोकण, पुणे, नाशिक, अमरावती, नागपूर आणि छत्रपती संभाजीनगर विभागात व्यापक छापे टाकण्यात आले.
यापूर्वीही अशाच प्रकारे आयुक्त मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली ठाणे एफडीएची धडक कारवाई करण्यात आली होती, ज्यामध्ये लाखो रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करून गुन्हेगारांना अटक करण्यात आली होती. आता संपूर्ण राज्यभरात हीच कठोर पावले उचलली जात आहेत.
गुटखा आणि प्रतिबंधित पदार्थांवर मोठी कारवाई
या विशेष मोहिमेत राज्यातील ५३ विविध आस्थापनांची कसून तपासणी करण्यात आली. त्यापैकी ३४ ठिकाणी गुटखा, पानमसाला आणि इतर प्रतिबंधित पदार्थांची अवैध विक्री सुरू असल्याचे आढळून आले. या प्रकरणांमध्ये खालीलप्रमाणे कारवाई करण्यात आली:
- २५ एफआयआर (FIR) दाखल करण्यात आले.
- ३३ आरोपींना जागेवरच अटक करण्यात आली.
- २७ आस्थापना तातडीने सील करण्यात आल्या.
- ५ वाहने आणि सुमारे २०.५७ लाखांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला.
बृहन्मुंबई विभागात सर्वाधिक कारवाई करत १९ आस्थापना सील करण्यात आल्या आणि १९ आरोपींना अटक करण्यात आली.
राज्यातील विविध जिल्ह्यांत उघडकीस आलेली धक्कादायक प्रकरणे
गुटख्याव्यतिरिक्त राज्यातील इतर अन्नपदार्थांच्या तपासणीत सुमारे २८.७८ लाखांचा साठा जप्त करण्यात आला. यात अनेक धक्कादायक प्रकार समोर आले आहेत:
- जळगाव (कृत्रिम दूध निर्मिती): धरणगाव तालुक्यात गायीच्या दुधात खाद्यतेल मिसळून कृत्रिम दूध तयार केले जात असल्याचे उघड झाले असून संबंधितावर गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
- पुणे (केमिकलयुक्त आंबे): इंदापूर येथे इथिलीन रसायनांचा वापर करून कृत्रिमरीत्या पिकवलेले आंबे जप्त करून नष्ट करण्यात आले.
- धुळे (अस्वच्छ बेसन): एका आटा मिलमध्ये अत्यंत घाणेरड्या आणि अस्वच्छ वातावरणात मटर बेसन तयार केले जात असल्याचे आढळले. तेथून सुमारे १४ लाखांचा साठा जप्त करण्यात आला.
- मुंबई व पालघर: मुंबईत नियमबाह्य नूडल्स आणि पालघरमध्ये अत्यंत अस्वच्छ वातावरणात तयार केले जाणारे आईस्क्रीम जप्त करण्यात आले आहे.
नागरिकांनो, भेसळीची माहिती त्वरित कळवा!
अन्नपदार्थांच्या दर्जाबाबत काही शंका असल्यास किंवा भेसळीची खात्रीशीर माहिती मिळाल्यास नागरिकांनी त्वरित अन्न व औषध प्रशासनाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे. तक्रार करताना खालील गोष्टी स्पष्टपणे नमूद कराव्यात:
- स्वतःचे नाव व संपर्क क्रमांक
- संबंधित भेसळयुक्त आस्थापनाचा अचूक पत्ता
- कोणत्या अन्नपदार्थात भेसळ केली जात आहे याची स्पष्ट माहिती
नागरिकांना तक्रार करणे अधिक सुलभ व्हावे यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाकडून लवकरच स्वतंत्र मोबाईल अॅप आणि टोल-फ्री क्रमांक उपलब्ध करून देण्यात येणार असल्याची माहिती सह आयुक्त (अन्न) महेश चौधरी यांनी दिली आहे.