पुणे: पुणे शहराच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वैभवात आज एका दैदिप्यमान अध्यायाची भर पडली आहे. पुणे महानगरपालिकेच्या वतीने शिवाजीनगर येथील छत्रपती संभाजी महाराज उद्यान येथे उभारण्यात आलेल्या, ‘बुधभूषण’ ग्रंथाचे रचनाकार छत्रपती संभाजी महाराज यांच्या १० फूट उंचीच्या भव्य पूर्णाकृती शिल्पाचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते दिमाखात अनावरण करण्यात आले.
या सोहळ्याला उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत (दादा) पाटील, आमदार डॉ. नीलम गोऱ्हे, सिद्धार्थ शिरोळे, हेमंत रासने, महापौर मंजुषा नागपुरे यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. पुणे शहराचा सर्वांगीण विकास होत असतानाच, पुण्याचा कायापालट करण्याच्या दृष्टीने हे पाऊल अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
‘बुधभूषण’ शिल्प: वैशिष्ट्ये आणि महत्त्व
छत्रपती संभाजी महाराज हे केवळ पराक्रमी योद्धाच नव्हते, तर ते एक उत्तम साहित्यिक आणि संस्कृतचे गाढे अभ्यासक देखील होते. त्यांच्या याच पैलूला जगासमोर आणण्यासाठी हे शिल्प साकारण्यात आले आहे.
- जगातील पहिले शिल्प: छत्रपती संभाजी महाराज ‘बुधभूषण’ ग्रंथ लिहितानाच्या मुद्रेतील हे जगातील पहिले १० फूट उंचीचे कांस्य शिल्प आहे.
- प्रकल्पाचा खर्च: या भव्य शिल्पाच्या उभारणीसाठी पुणे महानगरपालिकेने अंदाजे ५ कोटी रुपये खर्च केले आहेत.
- तज्ज्ञ समितीचे योगदान: ग्रंथातील अचूक श्लोक निवडण्यासाठी इतिहास तज्ज्ञ आणि संस्कृत भाषा तज्ज्ञांची विशेष समिती गठीत करण्यात आली होती.
- दगडी भिंती व शिलालेख: शिल्पाच्या परिसरात १० भव्य दगडी भिंती उभारण्यात आल्या असून, त्यावर महाराजांनी रचलेले ९ निवडक श्लोक मराठी आणि इंग्रजी अर्थासह कोरले आहेत.
पर्यटनाला आणि प्रेरणेला मिळणार चालना
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यापूर्वी पुण्यात अत्याधुनिक कर्करोग रुग्णालय कार्यान्वित करून आरोग्य क्षेत्रासाठी मोठे पाऊल उचलले होते, आता या शिल्पाच्या रूपाने सांस्कृतिक वारसा जपण्याचा यशस्वी प्रयत्न केला आहे. या परिसराचे सुशोभीकरण करण्यासाठी रंगीत कारंजे, विद्युत रोषणाई आणि शोभीवंत फुलझाडांची लागवड करण्यात आली आहे.
अतिशय कठीण काळात हिंदवी स्वराज्याची धुरा सांभाळणाऱ्या शंभूराजांच्या बुद्धिमत्तेचा आणि संस्कृत भाषेवरील प्रभुत्वाचा वारसा या शिल्पामुळे तरुण पिढीपर्यंत पोहोचणार आहे. हे स्थळ केवळ पर्यटनाचे केंद्र न राहता, येणाऱ्या प्रत्येक नागरिकासाठी एक प्रेरणास्थान ठरेल, असा विश्वास प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.