मुंबई: महाराष्ट्रात मान्सूनचा जोर प्रचंड वाढला असून अनेक जिल्ह्यांमध्ये अतिवृष्टीचा इशारा देण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आणि वेळोवेळी जारी करण्यात येणाऱ्या अधिकृत सूचनांचे काटेकोर पालन करण्याचे आवाहन केले आहे. संभाव्य पूरस्थिती आणि आपत्कालीन परिस्थिती हाताळण्यासाठी राज्यात सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची पावले उचलली आहेत. राज्य आपत्कालीन कार्य केंद्राने दिलेल्या माहितीनुसार, राज्यात एकूण १७ राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (NDRF) आणि ६ राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (SDRF) ची पथके तैनात करण्यात आली आहेत.
आपत्ती व्यवस्थापन पथकांची जिल्हावार तैनात
मान्सूनच्या काळात तातडीने मदतकार्य सुरू करण्यासाठी एनडीआरएफ (NDRF) आणि एसडीआरएफ (SDRF) च्या तुकड्या संवेदनशील भागात तैनात करण्यात आल्या आहेत:
- NDRF पथके: मुंबईत ४ पथके, पालघर आणि नागपूर येथे प्रत्येकी २ पथके सज्ज ठेवण्यात आली आहेत. याशिवाय पुणे, ठाणे, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, सातारा, कोल्हापूर, सांगली आणि धाराशिव या जिल्ह्यांमध्ये प्रत्येकी १ पथक तैनात करण्यात आले आहे.
- SDRF पथके: धुळे आणि नागपूर येथे प्रत्येकी २, तर नांदेड आणि गडचिरोली येथे प्रत्येकी १ पथक अशा एकूण ६ तुकड्या सज्ज आहेत.
राज्यातील या बिकट परिस्थितीमध्ये नागरिकांनी सुरक्षित राहावे आणि अत्यंत आवश्यक असेल तरच घराबाहेर पडावे, यासाठी शासकीय यंत्रणा २४ तास प्रयत्न करत आहेत. याबाबत अधिक माहितीसाठी महाराष्ट्र पावसाचा इशारा: शासकीय यंत्रणा २४ तास ‘अलर्ट मोड’वर; गरज नसेल तर घराबाहेर पडू नका हे आवाहन नक्की वाचा.
लोणावळ्यात विक्रमी ६७० मिमी पाऊस!
गेल्या २४ तासांत राज्याच्या विविध भागांत ढगफुटीसदृश पाऊस झाला आहे. सांताक्रूझ येथे १५१.२ मिमी आणि कुलाबा येथे १२८ मिमी पावसाची नोंद झाली असली, तरी घाटमाथ्यावर पावसाचा हाहाकार पाहायला मिळत आहे. प्रमुख ठिकाणची पावसाची आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:
- लोणावळा: ६७० मिमी
- ताम्हिणी घाट: ५८० मिमी
- अंबोना: ५३७ मिमी
- जूहू विमानतळ: ३२५ मिमी
- विभाग: ३०५ मिमी
- माथेरान: ३०२ मिमी
- कर्जत: २९१.५ मिमी
- पनवेल: १८२.५ मिमी
माथेरान, लोणावळा, खोपोली आणि लोहगड परिसरात पावसाची तीव्रता भयानक असल्याने भूस्खलनाचा (landslide) धोका मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. या सर्व भागांसाठी रेड अलर्ट जारी करण्यात आला असून SEOC कडून आधुनिक GEO-DSS प्रणालीचा वापर करून धोक्याचे विश्लेषण केले जात आहे.
महामार्ग आणि रेल्वे वाहतूक ठप्प
अतिवृष्टीमुळे राज्यातील वाहतूक व्यवस्थेला मोठा फटका बसला आहे:
- मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्ग: कशेडी घाटात मोठी दरड कोसळल्यामुळे या मार्गावरील वाहतूक पूर्णपणे बंद करण्यात आली आहे.
- पुणे-मुंबई एक्सप्रेस-वे: मिसिंग लिंक रस्त्यावर दरड कोसळल्याने एक्सप्रेस-वेच्या दोन्ही बाजूंची वाहतूक ठप्प झाली आहे.
- रेल्वे सेवा विस्कळीत: मंकी हिल ते ठाकूरवाडी दरम्यान रेल्वे रुळांवर दरड कोसळल्यामुळे पुणे-मुंबई रेल्वे मार्ग पूर्णपणे बंद करण्यात आला आहे.
सध्या युद्धपातळीवर दरडी हटवण्याचे काम सुरू असून वाहतूक लवकरात लवकर सुरळीत करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
बचावकार्य आणि दुर्घटनांची माहिती
राज्यात काही ठिकाणी अत्यंत दुर्दैवी घटना घडल्या असून बचाव पथके घटनास्थळी तैनात आहेत:
- मावळ (घोरावाडी): पुराच्या पाण्यात अडकलेली एक बस (ज्यामध्ये २५ प्रवासी होते) NDRF च्या पथकाने यशस्वी कामगिरी करत सर्व प्रवाशांना सुखरूप बाहेर काढले.
- मावळ (पाटण): येथे एक घर दरडीखाली ढिगाऱ्याखाली दबले असून, ३ ते ४ नागरिक अडकल्याची भीती व्यक्त होत आहे. तिथे सध्या एनडीआरएफकडून युद्धपातळीवर शोधमोहीम सुरू आहे.
- मानखुर्द: झोपडपट्टी परिसरामध्ये एका इमारतीचा भाग कोसळून ६ जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला असून १ जण जखमी झाला आहे.
अशा संकटकाळात नागरिकांना कोणत्याही तातडीच्या मदतीची आवश्यकता भासल्यास प्रशासनाने हेल्पलाइन क्रमांक जाहीर केले आहेत. मदतीसाठी आपत्कालीन परिस्थितीत मदतीसाठी धावून येणार ‘हे’ हेल्पलाईन क्रमांक नक्की तपासा आणि सुरक्षित राहा.