मुंबई: पॅरिस येथे आयोजित केल्या जाणाऱ्या ‘ई-स्पोर्ट्स वर्ल्ड कप २०२६’ या गेमिंग क्षेत्रातील अत्यंत मानाच्या ऑलिम्पिक स्पर्धेसाठी भारताचे दरवाजे खुले होत आहेत. ‘इंडिया रायझिंग’ आणि ‘जिओ ब्लास्ट’ यांच्या संयुक्त पुढाकाराने महाराष्ट्रातील तसेच देशातील प्रत्येक गुणवान युवा गेमरला आता जागतिक स्तरावर आपली चमक दाखवण्याची सुवर्णसंधी मिळणार आहे. हा टप्पा भारताच्या डिजिटल क्रिएटिव्ह अर्थव्यवस्थेच्या वाटचालीतील अत्यंत ऐतिहासिक आणि क्रांतिकारी ठरेल, असा विश्वास मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केला.
मुंबईतील वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) येथील जिओ वर्ल्ड कन्व्हेंशन सेंटरमध्ये आयोजित ‘इंडिया रायझिंग : रोड टू ई-स्पोर्ट्स वर्ल्ड कप २०२६’ या विशेष कार्यक्रमात ते बोलत होते. यावेळी उद्योग विभागाचे प्रधान सचिव डॉ. पी अन्बळगन, जिओ ब्लास्टचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी चार्ली कॉड्रे, ई-स्पोर्ट्स वर्ल्ड कप फाउंडेशनचे प्रतिनिधी जेम्स कनिंगहॅम यांच्यासह देशभरातील अनेक प्रसिद्ध गेमर्स आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञ मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
चित्रपट नगरी ते डिजिटल गेमिंग हब: महाराष्ट्राची नवी ओळख
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस म्हणाले की, मुंबईने आजवर चित्रपट आणि मनोरंजन सृष्टीच्या माध्यमातून ‘स्वप्ननगरी’ म्हणून जागतिक स्तरावर आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. आता तंत्रज्ञानाच्या युगात ॲनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, गेमिंग, कॉमिक्स आणि एक्सटेंडेड रिअॅलिटी (AVGC-XR) यांसारख्या आधुनिक व सर्जनशील उद्योगांमध्येही महाराष्ट्र संपूर्ण देशाचे नेतृत्व करण्यासाठी सज्ज झाला आहे. राज्यामध्ये उपलब्ध असलेले दर्जेदार मनुष्यबळ, मजबूत आयटी पायाभूत सुविधा, आणि चित्रपट व ओटीटी निर्मितीची मोठी इकोसिस्टम यामुळे हे शक्य होत आहे.
गेमिंग उद्योग: केवळ मनोरंजन नव्हे, तर अर्थव्यवस्थेचा मुख्य कणा!
गेमिंग क्षेत्राच्या प्रचंड क्षमतेवर प्रकाश टाकताना मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, जागतिक पातळीवर गेमिंग उद्योगाचा वार्षिक महसूल हा चित्रपट आणि संगीत क्षेत्राच्या एकत्रित उत्पन्नापेक्षाही खूप जास्त झाला आहे. एकट्या भारतात आज ५० कोटींहून अधिक सक्रिय गेमर्स आहेत, तर देशांतर्गत गेमिंग बाजारपेठ तब्बल ४० हजार कोटी रुपयांच्या घरात पोहोचली आहे. त्यामुळे हा उद्योग आता केवळ करमणुकीचे साधन न राहता रोजगार निर्मिती, नाविन्यपूर्ण स्टार्टअप्स आणि डिजिटल अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधार बनला आहे. जलद इंटरनेट आणि सुलभ डिजिटल पेमेंट (UPI) मुळे या क्षेत्राला मोठी गती मिळाली आहे.
महाराष्ट्र सरकारचे मोठे पाऊल: राज्यात १२ ‘एव्हीजीसी पार्क’ उभारणार
महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य आहे ज्याने स्वतंत्र आणि सर्वसमावेशक ‘एव्हीजीसी-एक्सआर’ (AVGC-XR) धोरण जाहीर केले आहे. या महत्त्वाकांक्षी धोरणाचे प्रमुख मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:
- या धोरणासाठी शासनाने ३,२६८ कोटी रुपयांची विशेष आर्थिक तरतूद केली आहे.
- या माध्यमातून ५० हजार कोटी रुपयांची गुंतवणूक आकर्षित करण्याचे आणि सुमारे २ लाख नवीन रोजगार निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
- मुंबई, नवी मुंबई, पुणे, नागपूर, नाशिक आणि छत्रपती संभाजीनगर येथे अत्याधुनिक व्हर्च्युअल प्रोडक्शन आणि एआय (AI) आधारित रेंडरिंग लॅब्स स्थापन केल्या जातील.
- नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ परिसरात तब्बल ५० एकर जागेवर जागतिक दर्जाचे ‘कंटेंट क्रिएटर्स संकुल’ उभारले जाणार आहे.
तसेच, देशातील पहिल्या ‘इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ क्रिएटिव्ह टेक्नॉलॉजीज’ची स्थापना मुंबईत केली जात असून, ही संस्था देशाच्या क्रिएटिव्ह आणि ऑरेंज इकॉनॉमीला नवी दिशा देईल.
ग्रामीण भागातील तरुणांनाही मिळणार संधी
‘इंडिया रायझिंग’ उपक्रमाच्या माध्यमातून केवळ मेट्रो शहरांमधीलच नव्हे, तर महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि निमशहरी भागातील प्रतिभावान तरुणांनाही थेट जागतिक व्यासपीठ उपलब्ध होणार आहे. या संपूर्ण अभियानामध्ये सुमारे ५० हजार स्पर्धक, ५ हजार थेट प्रेक्षक आणि तब्बल ८ कोटींहून अधिक डिजिटल प्रेक्षक जोडले जाण्याचा अंदाज आहे. जिओच्या ६० कोटींहून अधिक ग्राहकांपर्यंत या मोहिमेची पोहोच असणार आहे.
महाराष्ट्रातील इतर महत्त्वाच्या घडामोडी
राज्यात डिजिटल क्रांती आणि क्रीडा क्षेत्राला प्रोत्साहन मिळत असतानाच, पायाभूत आणि सांस्कृतिक विकासालाही मोठी गती दिली जात आहे. नुकतेच सिंधुदुर्ग जिल्ह्यामध्ये ऐतिहासिक वारसा जपणारे भव्य शिवस्मारक उभारणीच्या आराखड्याचे सादरीकरण करण्यात आले आहे. याशिवाय, पंढरपूर येथे येणाऱ्या लाखो वारकरी बांधवांसाठी सुनेत्रा पवार यांच्या हस्ते हक्काच्या घराचे व भव्य भक्तनिवासाचे लोकार्पण करण्यात आले आहे, ज्यामुळे भाविकांची मोठी सोय होणार आहे.
“चित्रपट आपल्याला केवळ स्वप्नांचे जग दाखवतो; मात्र गेमिंग आपल्याला त्या स्वप्नांच्या जगात स्वतः जाऊन प्रत्यक्ष अनुभव घेण्याची आणि तिथला ‘नायक’ बनण्याची अद्भुत संधी देते.”
– देवेंद्र फडणवीस, मुख्यमंत्री