पुणे हे केवळ विद्येचे माहेरघर नसून महाराष्ट्राची समृद्ध सांस्कृतिक व ऐतिहासिक राजधानी आहे. गणेशोत्सवाला राज्य महोत्सवाचा दर्जा मिळाल्याच्या निमित्ताने शनिवारवाड्याच्या प्रांगणात आयोजित तीन दिवसीय सांस्कृतिक महोत्सवाला पुणेकरांनी दिलेला प्रतिसाद थक्क करणारा आहे. या पार्श्वभूमीवर, पुढील वर्षापासून हा सांस्कृतिक सोहळा ‘पुणे महोत्सव’ म्हणून महाराष्ट्रातील नंबर एकचा महोत्सव बनवला जाईल, अशी महत्त्वपूर्ण घोषणा सांस्कृतिक कार्यमंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी केली.
शनिवारवाड्याच्या ऐतिहासिक प्रांगणात सांस्कृतिक जल्लोष
महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक कार्य विभागाच्या वतीने शनिवारवाड्यावर या विशेष महोत्सवाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमाला आमदार हेमंत रासने, राजेश पांडे, श्रीपाद अष्टेकर, सुप्रसिद्ध कलाकार अथर्व सुधामे आणि सांस्कृतिक कार्य विभागाचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. याप्रसंगी बोलताना मंत्री शेलार म्हणाले की, गणेशोत्सवातील सामाजिक एकोपा, राष्ट्रप्रबोधन, आकर्षक देखावे आणि भाविकांची अथांग गर्दी यामुळे या सणाची व्याप्ती केवळ भारतातच नव्हे तर जागतिक पातळीवर पोहोचली आहे. नुकताच वर्षा निवासस्थानी गणेशोत्सवाचा आंतरराष्ट्रीय थाट पाहायला मिळाला होता, जिथे विविध देशांच्या राजदूतांनी महाराष्ट्राच्या या लोकसंस्कृतीचे भरभरून कौतुक केले होते.
विधानसभेत ऐतिहासिक निर्णय
गणेशोत्सवाला ‘राज्य महोत्सव’ म्हणून घोषित करण्याची मागणी आमदार हेमंत रासने यांनी सातत्याने लावून धरली होती. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शनाखाली विधानसभेत हा ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला. या निर्णयामुळे महाराष्ट्राच्या या लाडक्या उत्सवाला प्रशासकीय व सांस्कृतिक पातळीवर अधिक मोठे अधिष्ठान प्राप्त झाले आहे. या निर्णयाबद्दल पुणेकरांच्या आणि तमाम गणेशभक्तांच्या वतीने आमदार रासने यांनी राज्य शासनाचे मनःपूर्वक आभार मानले.
‘bappa.org’ द्वारे युनेस्कोच्या अमूर्त सांस्कृतिक वारसा यादीसाठी प्रयत्न
गणेशोत्सवाच्या घरगुती व सार्वजनिक परंपरा, कथा, दुर्मीळ आठवणी आणि छायाचित्रे नागरिकांनी एकाच छताखाली आणण्यासाठी राज्य शासनाने पुढाकार घेतला आहे. यासाठी सुरू करण्यात आलेल्या उपक्रमात ‘बाप्पा डॉट ऑर्ग’वर गणेशोत्सवातील ५ वैशिष्ट्यपूर्ण कथांची निवड करून नागरिकांना डिजिटल प्रमाणपत्र देण्याचीही योजना राबवली जात आहे.
ॲड. आशिष शेलार यांनी स्पष्ट केले की, या व्यासपीठाच्या माध्यमातून गणेशोत्सवाचा जागतिक स्तरावर प्रचार-प्रसार करण्यासोबतच युनेस्कोच्या (UNESCO) अमूर्त सांस्कृतिक वारसा (Intangible Cultural Heritage) मान्यतेसाठी आवश्यक असलेले अधिकृत दस्तऐवजीकरण पूर्ण केले जाणार आहे. श्रीपाद अष्टेकर यांनीही सर्व गणेश मंडळांना आणि नागरिकांना आपल्या कला व आठवणींची नोंद या पोर्टलवर करण्याचे आवाहन केले.
कार्यक्रमादरम्यान सादर झालेल्या ‘फोक लोक’ या लोककला सादरीकरणातील कलाकारांचे मंत्री महोदयांनी विशेष कौतुक केले. या महोत्सवाला पुणेकरांनी आणि गणेशभक्तांनी अभूतपूर्व गर्दी करून उत्सवाची रंगत वाढवली.