पुणे: महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या श्रीक्षेत्र भीमाशंकर देवस्थानच्या विकासाला आता मोठी गती मिळाली आहे. भीमाशंकर तीर्थक्षेत्राचा संपूर्ण कायापालट करण्यासाठी हाती घेण्यात आलेल्या विविध विकासकामांची पाहणी नुकतीच करण्यात आली. पुढील वर्षी होणाऱ्या कुंभमेळ्यापूर्वी या भव्य प्रकल्पातील सुमारे ९० टक्के कामे पूर्ण केली जातील, असा ठाम विश्वास व्यक्त करण्यात आला आहे.
या महत्त्वपूर्ण दौऱ्यादरम्यान मुख्य मंदिरासमोरील नूतन सभामंडपाच्या चावीच्या दगडाची विधिवत पूजा आणि ब्रह्मध्वजारोहण करण्यात आले. यावेळी मंदिर परिसर विकास आणि ‘हेरिटेज वाडी’ प्रकल्पाच्या प्रगतीचा प्रत्यक्ष आढावा घेण्यात आला. अतिशय कमी कालावधीत उत्कृष्ट दर्जाचे काम केल्याबद्दल जिल्हा प्रशासनाचे विशेष कौतुक करण्यात आले.
भीमाशंकर मंदिर परिसराचे बदलणार रूप
भीमाशंकर ज्योतिर्लिंगाला देशभरातून लाखो भाविक भेट देतात. या ऐतिहासिक तीर्थक्षेत्राचा वारसा जपत भाविकांना आधुनिक सुविधा देणे हे या प्रकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. मंदिर परिसर विकासांतर्गत खालील महत्त्वाच्या कामांचा वेगाने पाठपुरावा केला जात आहे:
- मूळ मंदिराचा सभामंडप व जीर्णोद्धार: मंदिराचा मूळ गाभारा आणि ऐतिहासिक सौंदर्य अबाधित ठेवून नवीन सभामंडपाचे काम पूर्ण केले जात आहे.
- हेरिटेज वाडी प्रकल्प: या प्रकल्पांतर्गत सुमारे १५० कुटुंबांचे पुनर्वसन एका अत्याधुनिक मॉडेल गावात केले जात आहे. हे नवीन गाव केवळ राहण्यासाठी मर्यादित नसून, तेथील स्थानिक अर्थव्यवस्था आणि पर्यटनाला नवी दिशा देणारे ठरेल.
धार्मिक पर्यटनाचा विकास करताना भाविकांच्या सोयीसोबतच स्थानिक नागरिकांच्या राहणीमानात सुधारणा करणे हा शासनाचा मुख्य हेतू आहे. राज्यातील अशा प्रमुख धार्मिक आणि पर्यटन स्थळांच्या सर्वांगीण विकासासाठी MTDC च्या सुवर्णमहोत्सवी वाटचालीचा विशेष आढावा घेणे देखील महत्त्वाचे ठरते, ज्यातून पर्यटन विकासाला नवी गती मिळत आहे.
वाहतूक कोंडीमुक्त भीमाशंकर आणि आधुनिक सुविधा
गर्दीच्या काळात भीमाशंकर परिसरात होणारी वाहतूक कोंडी टाळण्यासाठी प्रशासनाने चोख नियोजन केले आहे. यामध्ये खालील सुविधांचा प्रामुख्याने समावेश असेल:
- स्वतंत्र रस्ते मार्ग: भीमाशंकर येथे जाण्यासाठी आणि येण्यासाठी स्वतंत्र एकेरी मार्गांची (One-way roads) निर्मिती केली जात आहे.
- इलेक्ट्रिक वाहनांची सोय: ज्येष्ठ नागरिक आणि दिव्यांग भाविकांच्या सुलभ दर्शनासाठी परिसरात पर्यावरणपूरक ई-व्हीकल उपलब्ध करून दिली जातील.
- सुसज्ज बसस्थानक व बाजारपेठ: भाविकांसाठी आधुनिक बसस्थानक, स्वच्छतागृहे आणि स्थानिक व्यापाऱ्यांसाठी सुव्यवस्थित दुकानांची रचना केली जात आहे.
भाविक आणि वारकऱ्यांच्या सुरक्षित प्रवासासाठी राज्यभरात विविध उपक्रम राबवले जात आहेत, जसे की नुकत्याच पार पडलेल्या आषाढी पालखी सोहळा नियोजनात भाविकांच्या सुरक्षिततेला आणि सोयी-सुविधांना सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले होते.
भविष्यात भाविकांच्या संख्येत ५ ते १० पटीने वाढ होणार
सर्व सोयी-सुविधांनी युक्त अशा या भव्य विकास आराखड्यामुळे भीमाशंकर तीर्थक्षेत्राला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एक नवी ओळख मिळणार आहे. या दर्जेदार कामांमुळे भविष्यात भीमाशंकर येथे येणाऱ्या भाविकांची संख्या पाच ते दहा पटीने वाढेल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला आहे. स्थानिक ग्रामस्थ आणि जिल्हा प्रशासनाच्या उत्कृष्ट समन्वयामुळेच हे काम वेळेत पूर्ण होत आहे.