Parbhani Fruit Crop Insurance Scheme: परभणी जिल्ह्यातील शेतकरी बांधवांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि आनंदाची बातमी आहे. जिल्ह्यातील पुनर्रचित हवामानावर आधारित फळपीक विमा योजना (२०२६-२७) अंतर्गत मृग बहरासाठी मोठी घोषणा करण्यात आली आहे. या योजनेत संत्रा, मोसंबी, लिंबू, डाळिंब, पेरू, चिकू आणि सीताफळ या पारंपारिक सात फळपिकांसोबतच यंदा पहिल्यांदाच हळद (Turmeric) पिकाचाही समावेश करण्यात आला आहे.
हवामानातील अनपेक्षित बदलांमुळे होणाऱ्या नुकसानीपासून शेतकऱ्यांना आर्थिक संरक्षण मिळावे, या उद्देशाने ही योजना राबवली जात आहे. चला तर मग जाणून घेऊया या योजनेची वैशिष्ट्ये, अर्ज करण्याची मुदत आणि आवश्यक कागदपत्रांबद्दल सविस्तर माहिती.
ॲग्रीस्टॅक (AgriStack) फार्मर आयडी अनिवार्य
प्रभारी जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी दौलत चव्हाण यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या विमा योजनेत सहभागी होण्यासाठी सर्व शेतकऱ्यांना केंद्र सरकारच्या ‘ॲग्रीस्टॅक’ (AgriStack) प्रणाली अंतर्गत तयार करण्यात आलेला ‘फार्मर आयडी’ (Farmer ID) देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. फार्मर आयडीशिवाय शेतकऱ्यांना विमा योजनेचा लाभ घेता येणार नाही.
तसेच, ही योजना भारतीय कृषी विमा कंपनीमार्फत (AIC) राबवली जात असून केवळ उत्पादनक्षम फळबागांनाच विमा संरक्षण लागू राहील. एका वर्षात एकाच क्षेत्रावर मृग बहर किंवा आंबिया बहर या दोन्हीपैकी कोणत्याही एकाच हंगामासाठी विमा संरक्षण घेता येणार आहे.
शेतकऱ्यांच्या हितासाठी सरकार सातत्याने विविध कल्याणकारी योजना राबवत असते. जर तुम्ही कर्जमाफी योजनेबद्दल माहिती शोधत असाल, तर राज्य सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना अंतर्गत २ लाखांपर्यंतची कर्जमाफी आणि ५० हजारांच्या प्रोत्साहनात्मक अनुदानाची सविस्तर माहिती नक्की वाचून घ्या.
विमा अर्ज सादर करण्याची अंतिम मुदत (Crop Insurance Deadlines)
मृग बहरातील वेगवेगळ्या पिकांसाठी अर्ज करण्याची अंतिम मुदत खालीलप्रमाणे निश्चित करण्यात आली आहे:
- मोसंबी आणि चिकू: ३० जून
- डाळिंब: १४ जुलै
- सीताफळ: ३१ जुलै
- संत्रा, लिंबू, पेरू आणि हळद: या पिकांसाठी अर्ज करण्याची मुदत १४ जुलैपर्यंत होती. मात्र, तांत्रिक कारणांमुळे अनेक शेतकऱ्यांना अर्ज करता न आल्याने कृषी विभागामार्फत या पिकांसाठी मुदतवाढ देण्याची मागणी केली जात आहे.
कर्जदार तसेच बिगर कर्जदार शेतकरी आपल्या जवळच्या बँका किंवा ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’ (CSC) च्या माध्यमातून विहित मुदतीत अर्ज सादर करू शकतात. जर तुम्हाला विविध योजनांसाठी ऑनलाईन अर्ज कसा करावा हे जाणून घ्यायचे असेल, तर तुम्ही पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी शेतकरी कर्जमुक्ती योजना ऑनलाईन प्रक्रिया ही माहिती पाहू शकता, ज्यामध्ये सोप्या पद्धतीने अर्ज करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप माहिती दिली आहे.
पिकनिहाय समाविष्ट महसूल मंडळे (Eligible Revenue Circles)
परभणी जिल्ह्यातील खालील महसूल मंडळांमधील शेतकरी या योजनेसाठी पात्र राहतील:
१. हळद (Turmeric) – यंदा नवीन समाविष्ट
परभणी ग्रामीण, परभणी शहर, झरी, पेडगाव, जांब, पिंगळी, टाकळी कुंभकर्ण, दैठणा, सिंगणापूर, जिंतूर, बोरी, चारठाणा, आडगाव, बामणी, सावंगी म्हाळसा, दूधगाव, वाघीधानोरा, सेलू, वालूर, चिखलठाणा, देऊळगाव गात, कुपटा, मोरेगाव, मानवत, केकरजवळा, कोल्हा, ताडबोरगाव, रामपुरी बुद्रुक, पाथरी, बाभळगाव, गंगाखेड, माखणी, महातपुरी, पालम, चाटोरी, पेठशिवणी, रावराजूर, पूर्णा, चुडावा, कात्नेश्वर, कावलगाव, लिमला, ताडकळस.
२. संत्रा (Orange)
परभणी ग्रामीण, पेडगाव, जांब, टाकळी कुंभकर्ण, जिंतूर, बोरी, सावंगी म्हाळसा, आडगाव, सेलू, वालूर, कुपटा, मानवत, कोल्हा, केकरजवळा, ताडबोरगाव, पाथरी, पूर्णा, चुडावा, कावलगाव.
३. मोसंबी (Sweet Orange)
परभणी ग्रामीण, झरी, पेडगाव, जांब, जिंतूर, बोरी, सेलू, वालूर, चुडावा, कावलगाव.
४. लिंबू (Lime)
सिंगणापूर, जांब, पेडगाव, सेलू, वालूर, चिखलठाणा, देऊळगाव गात, मोरेगाव, कोल्हा, रामपुरी बुद्रुक, आवलगाव, शेळगाव, वडगाव, माखणी.
५. पेरू (Guava)
परभणी ग्रामीण, झरी, टाकळी कुंभकर्ण, जिंतूर, बोरी, सेलू, रामपुरी बुद्रुक, वडगाव.
६. सीताफळ (Custard Apple)
पेडगाव, जांब, जिंतूर, बामणी, सेलू, ताडबोरगाव, गंगाखेड, माखणी, महातपुरी, राणीसावरगाव, पिंपळदरी, चुडावा.
७. चिकू आणि डाळिंब
- चिकू: टाकळी कुंभकर्ण.
- डाळिंब: चारठाणा, आडगाव.
अधिक माहितीसाठी कुठे संपर्क साधायचा?
योजनेच्या अधिक माहितीसाठी आणि कोणत्याही अडचणीच्या वेळी शेतकऱ्यांनी खालील कार्यालयांशी संपर्क साधावा:
- जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी कार्यालय.
- उपविभागीय कृषी अधिकारी किंवा तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय.
- जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक (DCCB) किंवा अधिकृत राष्ट्रीयीकृत बँका.
परभणी जिल्ह्यातील सर्व पात्र शेतकऱ्यांनी वेळेत आपला पिक विमा भरून आपल्या फळबागांना आणि हळद पिकाला हवामानाच्या धोक्यापासून सुरक्षित करावे, असे आवाहन कृषी विभागाकडून करण्यात आले आहे.