सिंधुदुर्ग: मागील ३५ ते ४० वर्षांतील सर्वात निचांकी पावसाची नोंद यंदा सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात झाली आहे. अपुऱ्या पावसामुळे भूगर्भातील पाण्याची पातळी वेगाने खालावली असून, राज्य शासनाने जिल्ह्यात दुष्काळाचा ‘ट्रिगर वन’ लागू केला आहे. या गंभीर परिस्थितीवर मात करण्यासाठी जिल्ह्यात वाहून जाणारे पाणी तात्पुरत्या वनराई बंधाऱ्यांच्या माध्यमातून जागच्या जागी अडवणे आणि विहिरी तसेच तलावांची पाणीपातळी वाढवणे अत्यंत आवश्यक बनले आहे. याच पार्श्वभूमीवर कुडाळ तालुक्यातील पिंगुळी ग्रामपंचायत हद्दीतील राऊळवाडी येथे जिल्हाधिकारी तृप्ती धोडमिसे यांनी प्रत्यक्ष उपस्थित राहून वनराई बंधारा बांधण्यासाठी श्रमदान केले.
पुढील ७-८ महिन्यांसाठी पाणी टिकवून ठेवण्याचा खात्रीशीर उपाय
या प्रसंगी बोलताना जिल्हाधिकारी तृप्ती धोडमिसे यांनी सांगितले की, भूजल पातळी वाढवण्यासाठी वनराई बंधारे हा सर्वात सोपा, पर्यावरणपूरक आणि कमी खर्चाचा उपाय आहे. पावसाळा संपल्यानंतर ओढ्या-नाल्यांमधून वाहून जाणारे पाणी अडवून जमिनीत जिरवल्यास पुढील ७ ते ८ महिने पाणीटंचाईची तीव्रता मोठ्या प्रमाणात कमी करता येते.
जिल्ह्यात सध्या दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी विविध पातळ्यांवर नियोजन सुरू आहे. दुष्काळ निवारणासाठी रोजगार हमी आणि जलसंधारणाच्या कामांना गती दिली जात असून, राज्यातील इतर जिल्ह्यांप्रमाणेच ‘मागेल त्याला काम’ योजनेअंतर्गत मजुरांना तातडीने रोजगार उपलब्ध करून देण्यावरही भर दिला जात आहे.
१० हजार बंधारे बांधण्याचे उद्दिष्ट; ८०० हून अधिक कामे पूर्ण
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात लोकसहभागातून तब्बल १० हजार वनराई बंधारे उभारण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले आहे. या मोहिमेला जिल्ह्यात उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत असून, आतापर्यंत ८०० पेक्षा अधिक बंधाऱ्यांचे काम पूर्ण झाले आहे. पालकमंत्री नितेश राणे यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत सर्व लोकप्रतिनिधी, शासकीय यंत्रणा, शाळा-महाविद्यालयांचे विद्यार्थी तसेच ग्रामस्थांनी या जलसंधारण मोहिमेत सक्रिय सहभाग नोंदवण्याचा निर्धार केला आहे.
राज्यातील दुष्काळग्रस्त भागात ज्याप्रमाणे उपाययोजना राबविल्या जात आहेत, जसे की सोलापूर जिल्ह्यात दुष्काळी संकटात शेतकऱ्यांना तातडीने मदत दिली जात आहे, त्याच धर्तीवर सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात टंचाईची झळ पोहोचण्यापूर्वीच प्रतिबंधात्मक उपाययोजना म्हणून ही व्यापक मोहीम हाती घेण्यात आली आहे.
तांत्रिक दृष्टिकोनातून बंधाऱ्यांची उभारणी व गाळ काढण्यावर भर
कच्चे बंधारे अधिक काळ टिकण्यासाठी योग्य जागेची निवड करणे, पाण्याचा प्रवाह लक्षात घेणे आणि तांत्रिक मानकांनुसार त्यावर आच्छादन घालणे आवश्यक असते. या सर्व तांत्रिक बाबींचे काटेकोर पालन करूनच जिल्ह्यात बंधारे उभारले जात असल्याचे जिल्हाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले. याशिवाय, पक्क्या बंधाऱ्यांमधील साचलेला गाळ काढणे व त्यांची दुरुस्ती करण्याबाबत जलसंधारण विभागाशी चर्चा झाली असून, जिल्हा पातळीवर याबाबत लवकरच आवश्यक निर्णय घेतले जाणार आहेत.
प्रशासकीय अधिकारी, विद्यार्थी आणि ग्रामस्थांचा उत्स्फूर्त सहभाग
पिंगुळी येथील श्रमदान मोहिमेत उपविभागीय अधिकारी ऐश्वर्या काळूशे, तहसीलदार सचिन पाटील, जिल्हा परिषद सदस्य गंगाराम सडवेलकर, पंचायत समिती सदस्या ममता राऊळ, सरपंच अजय आकेरकर, गटविकास अधिकारी, तालुका कृषी अधिकारी भास्कर चौगुले, मंडळ कृषी अधिकारी विजय घोंगे, गायत्री तेली, सहायक कृषी अधिकारी सविता हरमलकर यांच्यासह एसआरएम कॉलेजचे प्राध्यापक, राष्ट्रीय सेवा योजना (NSS) चे स्वयंसेवक आणि ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने सहभागी झाले होते.