नागपूर: नागपूर येथील ऐतिहासिक व पवित्र दीक्षाभूमीवर २० ऑक्टोबर रोजी साजरा होणारा ‘धम्मचक्र प्रवर्तन दिन’ हा देशभरातील कोट्यवधी अनुयायांसाठी अत्यंत आदर आणि श्रद्धेचा सोहळा आहे. या दिनानिमित्त दीक्षाभूमीवर देशभरातून लाखो अनुयायी नतमस्तक होण्यासाठी दाखल होतात. या पार्श्वभूमीवर, येथे येणाऱ्या सर्व भाविक व अनुयायांना सर्व आवश्यक सोयी-सुविधा वेळेत आणि सुलभतेने मिळाव्यात, यासाठी सर्व शासकीय यंत्रणांनी परस्पर समन्वयाने सूक्ष्म नियोजन करावे, असे स्पष्ट निर्देश सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाचे प्रधान सचिव डॉ. हर्षदीप कांबळे यांनी दिले आहेत.
नागपूर विभागीय आयुक्त कार्यालयात आयोजित करण्यात आलेल्या एका विशेष आढावा बैठकीत ते बोलत होते. या बैठकीला प्रभारी विभागीय आयुक्त तथा जिल्हाधिकारी कुमार आशीर्वाद, पोलीस उपायुक्त संदीप पखाले, आदित्य मिरखेलकर, सिंगा रेड्डी, समाज कल्याण विभागाच्या सहाय्यक आयुक्त सुकेशिनी तेलगोटे, प्रादेशिक उपायुक्त प्रसाद कुलकर्णी यांच्यासह विविध संबंधित विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या सूचनेनुसार विशेष नियोजन
डॉ. हर्षदीप कांबळे यांनी सांगितले की, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या सूचनेनुसार अनुयायांच्या सोयी-सुविधांना सर्वोच्च प्राधान्य देऊन महोत्सवाचे सर्वसमावेशक नियोजन करण्यात येत आहे. सामाजिक न्याय विभागाकडून सर्वसामान्यांसाठी अनेक उपक्रम राबवले जात असून, ज्याप्रमाणे सेवा संकल्प अभियानाद्वारे विविध शासकीय सेवा जलद गतीने पोहोचविल्या जातात, त्याच तत्परतेने या भव्य सोहळ्यात प्रशासकीय सेवा पुरविण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
दीक्षाभूमी परिसरात अत्याधुनिक सोयी-सुविधा आणि ‘भीमसृष्टी’
बैठकीदरम्यान समाज कल्याण विभागाच्या वतीने अनुयायांसाठी करण्यात येणाऱ्या व्यवस्थांचे सादरीकरण करण्यात आले. यामध्ये प्रामुख्याने खालील बाबींचा समावेश आहे:
- जर्मन हँगर निवारा कक्ष: दूरवरून येणाऱ्या भाविकांच्या निवासासाठी आधुनिक जर्मन हँगर तंत्रज्ञानावर आधारित सुरक्षित निवारा शेड्स उभारले जातील. यामध्ये पंखे, कुलर्स, योग्य प्रकाशयोजना आणि अंथरूण-पांघरूणाची उत्तम सोय असेल.
- महामानवाच्या कार्याचा गौरव: या सर्व निवारा कक्षांना भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनकार्याशी संबंधित ऐतिहासिक नावे देण्यात येणार आहेत.
- भीमसृष्टी व साहित्य दालन: निवारा कक्षांच्या परिसरात संविधान साहित्याचा प्रसार करणारी भव्य ‘भीमसृष्टी’ उभारली जाईल.
- महिला व बालकांसाठी स्वतंत्र सोय: स्तनदा मातांसाठी ‘हिरकणी कक्ष’, बालकांसाठी खेळण्याची जागा आणि नागरिकांसाठी तक्रार निवारण केंद्र उभारण्यात येईल.
ज्याप्रमाणे सार्वजनिक उत्सवांमध्ये शासकीय योजनांचा जागर करून नागरिकांना योजनांची माहिती दिली जाते, त्याच धर्तीवर येथेही विविध शासकीय कल्याणकारी योजनांची माहिती देणारे स्टॉल्स उभारले जाणार आहेत.
आरोग्य, स्वच्छता आणि सुरक्षिततेवर विशेष भर
लाखो नागरिकांची गर्दी लक्षात घेता आरोग्य यंत्रणा पूर्ण क्षमतेने सज्ज ठेवण्यात येणार आहे. औषधसाठा, तात्पुरते वैद्यकीय कक्ष, मोबाईल हॉस्पिटल्स आणि २४ तास रुग्णवाहिकांची उपलब्धता सुनिश्चित केली जात आहे. महिला, बालके आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या आरोग्यासाठी विशेष पथके कार्यरत राहतील.
परिसरात नियमित स्वच्छता राखण्यासाठी स्वच्छता कर्मचारी, जंतुनाशक व डास प्रतिबंधक फवारणी, फिरती शौचालये (Mobile Toilets) आणि कचरा व्यवस्थापनाची चोख व्यवस्था केली जाईल. कायदा व सुव्यवस्था अबाधित राखण्यासाठी कडक पोलीस बंदोबस्त, महिला सुरक्षा पथके, अग्निशमन दल आणि मध्यवर्ती नियंत्रण कक्ष २४ तास कार्यरत राहतील. तसेच भाविकांच्या मदतीसाठी दिशादर्शक नकाशे, उद्घोषणा प्रणाली (PA System) आणि हेल्पलाइन क्रमांकांची सुविधा उपलब्ध करून दिली जाईल, असे प्रशासनातर्फे स्पष्ट करण्यात आले.