Punyashlok Ahilyadevi Holkar Shetkari Karjmukti Yojana: राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेअंतर्गत पात्र ठरलेल्या शेतकऱ्यांची दुसरी यादी आधार प्रमाणीकरणासाठी (Aadhaar Authentication) अधिकृतरीत्या जाहीर करण्यात आली आहे. या यादीत तब्बल ३ लाख ५५ हजार ६१४ लाभार्थी शेतकऱ्यांचा समावेश करण्यात आला आहे.
सहकार विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, या योजनेत शेतकऱ्यांच्या कर्जखात्यांची ३१ मार्च रोजीची स्थिती ग्राह्य धरण्यात आली असून, १ एप्रिलनंतर आकारण्यात आलेले संपूर्ण व्याज माफ केले जाणार आहे. याशिवाय व्यापारी व राष्ट्रीयीकृत बँकांच्या ‘हेअर कट’ (Haircut) धोरणामुळे २ लाख रुपयांपेक्षा जास्त थकबाकी असलेल्या शेतकऱ्यांनाही कर्जमुक्तीचा थेट लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
दुसऱ्या यादीत ३ लाख ५५ हजारांहून अधिक शेतकरी पात्र
शासनाने कर्जमाफी योजनेची दुसरी यादी जिल्हानिहाय आणि बँकनिहाय पद्धतीने प्रसिद्ध केली आहे. यासाठी खालीलप्रमाणे व्यवस्था करण्यात आली आहे:
- परिशिष्ट-अ: यामध्ये जिल्हानिहाय पात्र शेतकऱ्यांची यादी उपलब्ध आहे.
- परिशिष्ट-ब: यामध्ये बँकनिहाय लाभार्थी शेतकऱ्यांची नावे पाहता येतील.
- ही यादी संबंधित गावच्या ग्रामपंचायती, विविध कार्यकारी सेवा सहकारी संस्था (विकास संस्था) आणि संबंधित बँक शाखांमध्ये शेतकऱ्यांच्या माहितीसाठी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
दरम्यान, एका बाजूला कर्जमाफीची अंमलबजावणी वेगाने सुरू असतानाच दुसरीकडे शेतकरी कर्जमाफी आणि नियमित कर्जदारांनाही २ लाखांपर्यंत लाभ मिळावा अशी मागणी शेतकरी संघटनांकडून सातत्याने लावून धरली जात आहे.
‘हेअर कट’ धोरणाचा नेमका काय फायदा होणार?
सहकार आयुक्त दीपक तावरे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राष्ट्रीयीकृत तसेच व्यापारी बँकांशी संबंधित ज्या शेतकऱ्यांची ३१ मार्च रोजीची कर्ज थकबाकी २ लाख रुपयांपेक्षा अधिक आहे, त्यांच्यासाठी शासनाचे ‘हेअर कट’ धोरण लागू होईल. या नियमानुसार २ लाखांवरील अतिरिक्त रकमेबाबत बँका आणि शासन यांच्यातील तडजोडीनुसार संबंधित शेतकऱ्याचे संपूर्ण कर्ज माफ होण्यास मदत होणार आहे. त्यामुळे हजारो शेतकऱ्यांवरील कर्जाचा भार पूर्णपणे उतरणार आहे.
सध्या हवामानातील अनपेक्षित बदल आणि काही भागांत उद्भवलेली राज्यातील दुष्काळसदृश परिस्थिती आणि पिकांचे नुकसान यामुळे शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडला आहे. अशा परिस्थितीत ही कर्जमाफी बळीराजासाठी मोठा आधार ठरत आहे.
आधार प्रमाणीकरण (Aadhaar Authentication) कसे करावे?
दुसऱ्या यादीत नाव असलेल्या शेतकऱ्यांनी तातडीने पुढील प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे:
- आपल्या नजीकच्या ‘आपले सरकार सेवा केंद्रा’मध्ये (CSC Centre) जावे.
- ३१ मार्च अखेरची आपल्या कर्जखात्यावरील थकबाकी तपासून खात्री करावी.
- बायोमेट्रिक अथवा ओटीपीच्या माध्यमातून आधार प्रमाणीकरण पूर्ण करावे.
- प्रमाणीकरण यशस्वी झाल्यानंतर शासनाकडून कर्जमाफीची रक्कम थेट संबंधित शेतकऱ्याच्या कर्जखात्यावर जमा केली जाईल.
पहिल्या टप्प्यात १२.५८ लाख शेतकऱ्यांना मिळाला लाभ
कर्जमुक्ती योजनेच्या पहिल्या यादीनुसार आधार प्रमाणीकरण पूर्ण केलेल्या १२ लाख ५८ हजार शेतकऱ्यांच्या खात्यावर आतापर्यंत १० हजार ११४ कोटी ९० लाख रुपयांचा निधी वर्ग करण्यात आला आहे. यामध्ये दोन मोठ्या टप्प्यांत रक्कम वितरित करण्यात आली होती. संपूर्ण प्रक्रिया पारदर्शक पद्धतीने पार पडावी यासाठी ‘महाआयटी’ने (MahaIT) विकसित केलेल्या विशेष संगणकीय प्रणालीवर आतापर्यंत बँकांनी ३१.१७ लाख थकीत कर्जखात्यांची नोंदणी केली आहे.