वायू प्रदूषणावर मात करून नागरिकांना स्वच्छ व शुद्ध हवा उपलब्ध करून देण्यासाठी महाराष्ट्रात राबविण्यात येत असलेल्या पर्यावरणपूरक उपक्रमांना राष्ट्रीय पातळीवर मोठी पावती मिळाली आहे. केंद्र सरकारच्या ‘स्वच्छ वायू सर्वेक्षण’ अंतर्गत अमरावती शहराने आणि नाशिक महानगरपालिकेच्या वॉर्ड क्रमांक ७ ने उल्लेखनीय यश संपादन करत राष्ट्रीय पुरस्कार पटकावला आहे.
नवी दिल्ली येथील इंदिरा पर्यावरण भवनातील गंगा सभागृहात आयोजित शानदार राष्ट्रीय स्वच्छ हवा पुरस्कार वितरण सोहळ्यात या शहरांचा गौरव करण्यात आला. विविध क्षेत्रांत आघाडीवर राहणाऱ्या महाराष्ट्राने स्टार्टअप्ससह अनेक राष्ट्रीय निकषांमध्ये आपली मोहोर उमटवली आहे, आणि आता पर्यावरण संवर्धनातही राज्याने आपला ठसा उमटवला आहे.
अमरावती मनपाला २५ लाखांचे राष्ट्रीय पारितोषिक
हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी केलेल्या प्रभावी उपाययोजनांमुळे ३ ते १० लाख लोकसंख्या असलेल्या शहरांच्या गटामध्ये अमरावती शहराने देशात तृतीय क्रमांक पटकावला. या यशाबद्दल अमरावती महानगरपालिकेला २५ लाख रुपयांचे रोख पारितोषिक व सन्मानचिन्ह देऊन गौरविण्यात आले. अमरावतीचे महापौर श्रीचंद तेजवानी आणि मनपा आयुक्त डॉ. मंगेश गोंदवले यांनी हा पुरस्कार स्वीकारला.
नाशिकच्या वॉर्ड क्रमांक ७ ची ऐतिहासिक कामगिरी
वॉर्डस्तरीय स्वच्छ वायू सर्वेक्षणात (३० हजारांपेक्षा अधिक लोकसंख्या गट) नाशिक महानगरपालिकेच्या वॉर्ड क्रमांक ७ ने राष्ट्रीय स्तरावर तृतीय क्रमांक पटकावला. या उत्कृष्ट कार्याबद्दल वॉर्डला ३० लाख रुपयांचे भरीव पारितोषिक बहाल करण्यात आले. नाशिकच्या महापौर हिमगौरी आडके, उपमहापौर विलास शिंदे आणि अतिरिक्त आयुक्त अमित रंजन यांच्यासह संबंधित अधिकाऱ्यांनी हा पुरस्कार सन्मानाने स्वीकारला.
विशेष म्हणजे नवी दिल्लीत पार पडलेल्या या सोहळ्याप्रमाणेच राजधानीत सातत्याने महाराष्ट्राच्या कर्तृत्वाचा गौरव होत असतो. नुकतेच नवी दिल्लीतील महाराष्ट्र सदनात आद्य क्रांतिवीर राजे उमाजी नाईक यांना जयंतीनिमित्त भावपूर्ण आदरांजली वाहण्यात आली होती.
स्वच्छ वायू सर्वेक्षणातील इतर विजेती शहरे
या राष्ट्रीय सर्वेक्षणात देशातील विविध गटांनुसार विजेत्या ठरलेल्या शहरांची यादी खालीलप्रमाणे आहे:
- १० लाखांपेक्षा जास्त लोकसंख्या गट: लखनौ (उत्तर प्रदेश) – प्रथम, इंदूर (मध्य प्रदेश) – द्वितीय, जबलपूर (मध्य प्रदेश) – तृतीय.
- ३ ते १० लाख लोकसंख्या गट: राऊरकेला (ओडिशा) – प्रथम, फिरोजाबाद व गुंटूर – संयुक्त द्वितीय, अमरावती (महाराष्ट्र) – तृतीय.
- ३ लाखांपेक्षा कमी लोकसंख्या गट: कलिंग नगर – प्रथम, अंगुल – द्वितीय, तालचेर – तृतीय.
पुणे आणि अमरावतीच्या वॉर्डांना राज्य शासनाचा निधी
स्वच्छ वायू सर्वेक्षणातील राज्यस्तरीय कामगिरीसाठी पुणे महापालिकेतील वॉर्ड क्रमांक ४ व ७ आणि अमरावती येथील वॉर्ड क्रमांक १२ यांची निवड करण्यात आली आहे. या प्रभागांमध्ये हवेची गुणवत्ता अधिक सक्षम करण्यासाठी आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी आवश्यक तंत्रज्ञान व सुविधा उभारण्यासाठी राज्य शासनाकडून विशेष विकास निधी दिला जाणार आहे.
या पुरस्कारांच्या माध्यमातून मिळालेली रक्कम स्थानिक पातळीवर धूळ नियंत्रण, वृक्षारोपण, यांत्रिकी झाडूंचा वापर, आणि हरित पट्टे विकसित करण्यासाठी उपयोगात आणली जाणार आहे.