नागपूर: शहरातील झोपडपट्टीवासीयांना सन्मानाने जगता यावे आणि त्यांचे जीवनमान उंचावले जावे, यासाठी राज्य सरकार कटिबद्ध आहे. झोपडपट्टीतील रहिवाशांना मोठ्या प्रमाणात मालकी हक्काचे पट्टे देणारे नागपूर हे संपूर्ण देशातील आदर्श शहर ठरले आहे. मात्र, केवळ पट्टे वाटप करून सरकार थांबणार नसून, या वसाहतींमध्ये पाणी, रस्ते, वीज आणि स्वच्छता यांसारख्या सर्व मूलभूत नागरी सुविधा उपलब्ध करून देणार असल्याचे प्रतिपादन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केले आहे.
नागपूर येथील ‘रामगिरी’ या शासकीय निवासस्थानी सेंटर फॉर सस्टेनेबल डेव्हलपमेंटच्या (सीएफएसडी) संचालिका लीना बुद्धे यांनी लिहिलेल्या ‘फूटप्रिंट्स ऑफ डिग्निटी : बिल्डिंग टेन्युअर राइट्स इन अर्बन स्लम्स ऑफ इंडिया’ या विशेष पुस्तकाचे प्रकाशन मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते पार पडले. त्यावेळी ते बोलत होते.
महापौर ते मुख्यमंत्री पदापर्यंतचा ध्यास
आपल्या भाषणात मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी या सामाजिक प्रश्नाचा भूतकाळ मांडताना सांगितले की, झोपडपट्टीधारकांना त्यांचे हक्काचे घर आणि मालकी हक्क मिळणे ही काळाची गरज होती. “मी नागपूरचा महापौर असतानाच या प्रश्नाची गुंतागुंत आणि गांभीर्य माझ्या लक्षात आले होते. त्यानंतर आमदार असतानाही मी हा विषय सातत्याने लावून धरला. पुढे मुख्यमंत्री म्हणून जबाबदारी मिळाल्यावर यासंदर्भात प्रत्यक्ष शासन निर्णय घेऊन अंमलबजावणी सुरू केली,” असे त्यांनी नमूद केले. खासगी जमिनींवर वसलेल्या झोपडपट्ट्यांच्या नियमितीकरणाचा धाडसी निर्णयही शासनाने घेतल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
राज्यभरातील पायाभूत सुविधा आणि जनकल्याणकारी प्रकल्पांना गती देताना सरकार प्रत्येक घटकाचा विचार करत आहे. यापूर्वी नाशिक दौऱ्यात मुख्यमंत्र्यांनी सिंहस्थ कुंभमेळ्याची सर्व विकासकामे नियोजित वेळेतच पूर्ण करणार असल्याचा विश्वास व्यक्त केला होता, त्याचप्रमाणे नागरी वस्त्यांच्या पुनरुत्थानासाठीही शासन तत्पर आहे.
१५ हजारांहून अधिक कुटुंबांना मिळाले मालकी हक्क
या कार्यक्रमात बोलताना लेखिका लीना बुद्धे यांनी मुख्यमंत्र्यांच्या धोरणात्मक निर्णयांचे कौतुक केले. झोपडपट्टीधारकांना कायदेशीर हक्क मिळवून देण्याचा हा अत्यंत क्लिष्ट विषय होता, परंतु मुख्यमंत्र्यांच्या राजकीय इच्छाशक्तीमुळे नागपूर शहरात आतापर्यंत १२ ते १५ हजार मालकीपट्ट्यांचे यशस्वी वाटप पूर्ण झाले आहे. या ऐतिहासिक निर्णयामुळे हजारो कुटुंबांच्या जीवनात स्थैर्य आणि प्रतिष्ठा आली असून, हा संपूर्ण संघर्ष आणि यश या पुस्तकात मांडण्यात आले आहे.
समाजातील विविध घटकांसाठी काम करणाऱ्या व्यक्तींचे कार्य प्रेरणादायी ठरते. ज्याप्रमाणे वैद्यकीय क्षेत्रातील योगदानावर आधारित डॉ. चित्तरंजन पुरंदरे यांचे वैद्यकीय व सामाजिक कार्य प्रेरणादायी ठरले आहे, तसेच नागरी हक्कांसाठी लढा देणाऱ्या घटकांचे हे दस्तावेजीकरण पुढील पिढ्यांसाठी दिशादर्शक ठरेल, असा विश्वास उपस्थितांनी व्यक्त केला.
कार्यक्रमाला मान्यवरांची उपस्थिती
या पुस्तक प्रकाशन सोहळ्याला नागपूर महानगरपालिका आयुक्त डॉ. विपीन इटनकर, डॉ. सुहास बुद्धे, सीएफएसडीचे प्रतिनिधी आणि सामाजिक क्षेत्रातील मान्यवर मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. झोपडपट्टी विकासाच्या दृष्टीने लीना बुद्धे यांनी लिहिलेले हे पुस्तक धोरणकर्त्यांसाठी उपयुक्त संदर्भ ग्रंथ ठरेल, असेही मुख्यमंत्र्यांनी आवर्जून नमूद केले.