महाराष्ट्रातील आणि देशभरातील युवाशक्तीला एकत्र आणण्यासाठी तसेच त्यांना क्रीडा, तंत्रज्ञान, नवोन्मेष आणि संस्कृतीच्या माध्यमातून नवी दिशा देण्यासाठी पुण्यात भव्य ‘विकसित भारत युथ कॉन्क्लेव्ह-२०२६’ (Viksit Bharat Youth Conclave-2026) चे आयोजन करण्यात येणार आहे. तीन दिवस चालणाऱ्या या राष्ट्रीय महोत्सवामुळे देशातील युवकांना उद्योजकता आणि सांस्कृतिक क्षेत्रात आपली छाप पाडण्याची सुवर्णसंधी मिळेल, असा विश्वास मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी व्यक्त केला आहे.
मुंबईतील ‘वर्षा’ या शासकीय निवासस्थानी क्रीडा व युवक सेवा संचालनालयाच्या आढावा बैठकीत मुख्यमंत्र्यांनी या भव्य कार्यक्रमाच्या नियोजनाचा आढावा घेतला. या बैठकीस उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, मुख्य सचिव राजेश अग्रवाल, क्रीडा आयुक्त दीपक सिंगला यांच्यासह अनेक वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी उपस्थित होते. देशाच्या विकासात युवाशक्तीचे योगदान महत्त्वाचे असून, पुण्यात युवाशक्तीच्या माध्यमातून विकसित भारत संकल्पना प्रत्यक्षात आणण्यासाठी हा उपक्रम मैलाचा दगड ठरेल.
१,००० प्रतिनिधी आणि १ लाखांहून अधिक युवकांचा सहभाग
पुण्यातील प्रसिद्ध श्री शिव छत्रपती स्पोर्ट्स कॉम्प्लेक्स (बालेवाडी) येथे या तीन दिवसीय राष्ट्रीय युवा संमेलनाचे आयोजन केले जाणार आहे. या कार्यक्रमाचे मुख्य वैशिष्ट्य खालीलप्रमाणे असेल:
- देशभरातून प्रतिनिधी: भारतातील सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधून सुमारे ३० ते ३५ प्रतिनिधी सहभागी होतील. एकूण १,००० मुख्य प्रतिनिधींपैकी ३०० महाराष्ट्रातील तर ७०० इतर राज्यातील असतील.
- भव्य हजेरी: या तीन दिवसीय महोत्सवाला राज्यभरातून १ लाखांपेक्षा जास्त तरुण-तरुणी भेट देतील, असे नियोजन करण्याचे निर्देश मुख्यमंत्र्यांनी दिले आहेत.
युथ कॉन्क्लेव्हचे ३ मुख्य अनुभव क्षेत्र (Experience Zones)
युवकांना प्रत्यक्ष अनुभव आणि ज्ञान मिळावे यासाठी या संमेलनाची रचना तीन मुख्य विभागांमध्ये करण्यात आली आहे:
१. वॉरिअर झोन (Warrior Zone)
युवकांमध्ये धैर्य, शिस्त आणि शारीरिक सामर्थ्य वाढवण्यासाठी या झोनची निर्मिती केली जाईल. यामध्ये स्वसंरक्षण कार्यशाळा, आर्मी ऑब्स्टॅकल कोर्स, वॉल क्लायम्बिंग, फिटनेस चॅलेंज, पोषण (Nutrition) आणि क्रीडा मानसशास्त्र यावर मार्गदर्शन केले जाईल.
२. फ्युचर झोन (Future Zone)
पुणे हे आयटी आणि स्टार्टअप्सचे प्रमुख केंद्र असल्याने, फ्युचर झोनमध्ये एआय (AI), कोडिंग, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेषाला (Innovation) प्रोत्साहन दिले जाईल. राज्य सरकार तरुणांच्या रोजगारासाठी कटिबद्ध असून, अलीकडेच घोषित झालेल्या धोरणांनुसार महाराष्ट्रातील तरुणांसाठी ४ लाख रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून दिल्या जात आहेत.
३. कल्चरल झोन (Cultural Zone)
महाराष्ट्राचा समृद्ध सांस्कृतिक वारसा, लोककला, लोकसंगीत, चित्रकला आणि हस्तकला (वारली आणि पैठणी कला) यांचे प्रदर्शन येथे होईल. तसेच योग, ध्यान, मानसिक आरोग्य आणि पारंपरिक महाराष्ट्रीयन खाद्यसंस्कृतीचा संगम या भागात पाहायला मिळेल.
पूर्णपणे डिजिटल नोंदणी आणि तंत्रज्ञानाचा वापर
या संपूर्ण महोत्सवाचे व्यवस्थापन आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित असेल. सहभागी होणाऱ्या युवकांसाठी वेब पोर्टल आणि डिजिटल ओळखपत्रे दिली जातील:
- क्यूआर कोड (QR Code) आधारित डिजिटल पास
- राज्यनिहाय ऑनलाईन नोंदणी व कागदपत्र पडताळणी
- मोबाईल ॲपद्वारे थेट कार्यक्रम मार्गदर्शक (Mobile Event Guide)
क्रीडा क्षेत्रात खाजगी गुंतवणूक आणि ‘खेलो इंडिया’ला बळ
महाराष्ट्राला क्रीडा क्षेत्रात देशात अव्वल बनवण्यासाठी केंद्र सरकारच्या ‘खेलो इंडिया’ योजनेचा प्रभावी वापर केला जाईल. तसेच, क्रीडा क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) आणि सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP Model) वर भर देण्याच्या सूचना मुख्यमंत्र्यांनी दिल्या.
युवकांच्या शैक्षणिक आणि स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीसाठी देखील सरकार सातत्याने धोरणात्मक निर्णय घेत असून, अलीकडेच स्पर्धा परीक्षा पद्धतीत मोठे बदल करण्यात आले आहेत. ‘विकसित भारत युथ कॉन्क्लेव्ह-२०२६’ च्या माध्यमातून महाराष्ट्राची युवाशक्ती देशाला नव्या उंचीवर नेण्यासाठी सज्ज होत आहे.