महाराष्ट्रात मान्सूनच्या काळात आणि विविध नैसर्गिक आपत्तींपासून जीवितहानी टाळण्यासाठी राज्य आपत्कालीन कार्य केंद्राने (SEOC) कंबर कसली आहे. जानेवारी २०२६ पासून आतापर्यंत राज्यभरात १६९८ आपत्कालीन अलर्ट जारी करण्यात आले आहेत. यापैकी विशेषत: वीज पडणे, अतिवृष्टी आणि दरड कोसळणे यासारख्या धोकादायक घटनांसाठी २८५ रिअल-टाईम अलर्ट देण्यात आले आहेत, अशी माहिती राज्य आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने दिली आहे.
आपत्ती निवारणासाठी NDRF आणि SDRF च्या २३ तुकड्या तैनात
हवामान खात्याकडून (IMD) मिळणाऱ्या पूर्वसूचनांच्या आधारे स्थानिक प्रशासनाला व नागरिकांना तातडीने सतर्क केले जात आहे. अतिवृष्टी आणि पुराचा सामना करण्यासाठी आपत्कालीन परिस्थितीत जलद मदतकार्यासाठी राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (NDRF) आणि राज्य आपत्ती प्रतिसाद दल (SDRF) ची एकूण २३ पथके अतिसंवेदनशील जिल्ह्यांमध्ये तैनात करण्यात आली आहेत.
यामध्ये १७ एनडीआरएफ आणि ६ एसडीआरएफ पथकांचा समावेश आहे:
- NDRF पथकांची नेमणूक: सर्वाधिक ४ पथके मुंबईत तैनात आहेत. याशिवाय पालघर (१), नागपूर (२), पुणे (२), ठाणे (१), रायगड (१), रत्नागिरी (१), सिंधुदुर्ग (१), सातारा (१), कोल्हापूर (१), सांगली (१) आणि सोलापूर (१) येथे प्रत्येकी १ पथक तैनात आहे.
- SDRF पथकांची नेमणूक: धुळे मुख्यालय (२), नागपूर मुख्यालय (२), नांदेड (१) आणि गडचिरोली (१) येथे पथके कार्यरत आहेत.
राज्य सरकारचा आपत्ती व्यवस्थापन विभाग व महसूल विभागाने जनतेचे प्रश्न सोडवून कारभार अधिक लोकाभिमुख करावा या प्रशासकीय तत्त्वाला धरून स्थानिक पातळीवर वेगाने उपाययोजना राबविल्या जात आहेत.
जून व जुलै महिन्यात ८४ नागरिकांचा मृत्यू; ५०५ पशुधनाची हानी
यंदाच्या पावसाळ्यात वीज पडणे, भिंत व झाडे कोसळणे, पुराच्या पाण्यात वाहून जाणे आणि दरड कोसळण्याच्या घटनांमध्ये जून आणि जुलै महिन्यात ८४ नागरिकांना आपला जीव गमवावा लागला आहे. तसेच जानेवारी ते जुलै या कालावधीचा विचार केल्यास विविध दुर्घटनांमध्ये एकूण १३७ नागरिकांचा मृत्यू झाला असून ५०५ जनावरांचा मृत्यू झाल्याची नोंद झाली आहे.
पालघर, पुणे, ठाणे, रायगड, नागपूर, सिंधुदुर्ग, गडचिरोली आणि भंडारा या जिल्ह्यांमध्ये आलेल्या पूरपरिस्थितीत प्रशासकीय यंत्रणांनी तातडीने मदतकार्य राबवून अनेक नागरिकांना सुरक्षित स्थळी हलवले आहे. तसेच कोकण किनारपट्टीवरील सुरक्षेच्या दृष्टीने आणि सागरी भागातील आपत्ती रोखण्यासाठी विशेष काळजी घेतली जात आहे, विशेषतः करंजा मत्स्य बंदर प्रकल्पाच्या कामाला मिळणार गती! अशा महत्त्वपूर्ण सागरी भागांतही हवामानाचा अंदाज घेऊन सुरक्षेबाबत सूचना दिल्या जात आहेत.
७ ऑगस्टपर्यंत राज्यात पावसाचा जोर कायम राहणार
भारतीय हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार ७ ऑगस्ट २०२६ पर्यंत राज्यातील विविध भागांत मुसळधार पावसाचा प्रभाव कायम राहण्याची शक्यता आहे.
- विदर्भ: विजांच्या कडकडाटासह आणि वादळी वाऱ्यासह पावसाची शक्यता.
- मुंबई व कोकण किनारपट्टी: मुसळधार पावसाचा अंदाज, समुद्रकिनाऱ्यावर जाणे टाळावे.
- मध्य महाराष्ट्र व मराठवाडा: काही भागांत हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसासह घाटात मुसळधार पावसाचा अंदाज.
नागरिकांना सुरक्षेचे आवाहन
राज्य आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणेने सर्व नागरिकांना खालील खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे:
- विजांचा कडकडाट सुरू असताना उघड्यावर न थांबता सुरक्षित ठिकाणी आसरा घ्यावा.
- अतिवृष्टीच्या काळात विनाकारण बाहेर पडणे आणि पूरप्रवण किंवा दरडप्रवण भागात जाणे टाळावे.
- धरणांमधून पाण्याचा विसर्ग सुरू असताना नदीकाठच्या रहिवाशांनी प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोर पालन करावे.