मुंबई: महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक कार्य विभाग आणि सांस्कृतिक कार्य संचालनालयाच्या वतीने आयोजित करण्यात आलेल्या ‘सोमनाथ स्वाभिमान पर्व – अखंड श्रद्धेची १००० वर्षे’ या विशेष सांस्कृतिक उपक्रमाचा मुंबई सेंट्रल रेल्वे स्थानक येथून रेल्वेमार्गे अत्यंत उत्साहात प्रारंभ झाला आहे. हा उपक्रम भाविकांसाठी आणि भारतीय संस्कृतीचा अभ्यास करणाऱ्यांसाठी एक सुवर्णसंधी मानला जात आहे.
सोमनाथ मंदिर: राष्ट्रीय अस्मितेचा वारसा
या प्रसंगी बोलताना राज्याचे सांस्कृतिक कार्य, इलेक्ट्रॉनिक्स, माहिती तंत्रज्ञान व कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकास मंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी सहभागी नागरिकांशी संवाद साधला. ते म्हणाले, “सोमनाथ मंदिर हे केवळ धार्मिक आस्थेचे केंद्र नसून ते आपल्या देशाच्या राष्ट्रीय स्वाभिमानाचे, सांस्कृतिक अस्मितेचे आणि भारतीय सभ्यतेच्या अखंड परंपरेचे जिवंत प्रतीक आहे. या उपक्रमाच्या माध्यमातून सोमनाथ मंदिराचा दैदिप्यमान इतिहास, समृद्ध वारसा आणि त्यामागील प्रेरणादायी परंपरा समाजातील प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचवली जात आहे.”
धार्मिक आणि सांस्कृतिक प्रवासाला चालना देण्यासोबतच, राज्य शासन नागरिकांच्या इतर प्रवासाच्या सोयींसाठीही कटिबद्ध आहे. उदाहरणार्थ, नुकताच विद्यार्थ्यांसाठी एसटी महामंडळाचा मोठा निर्णय घेण्यात आला असून, विद्यार्थ्यांना मोफत आणि सवलतीच्या दरात सुरक्षित प्रवासाची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
यात्रेचे स्वरूप आणि सांस्कृतिक मूल्ये
या विशेष यात्रेत सहभागी झालेल्या नागरिकांना सोमनाथ ज्योतिर्लिंगाच्या दर्शनाचा लाभ मिळणार आहे. त्यासोबतच, सोमनाथ मंदिराचा ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारसा तसेच भारतीय परंपरेतील त्याचे महत्त्व याविषयी सविस्तर माहिती दिली जाणार आहे. संपूर्ण प्रवासादरम्यान विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम, वैचारिक संवाद सत्रे आणि भारतीय मूल्यांवर आधारित विशेष उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे.
शासनाकडून राज्यातील वारकरी आणि भाविकांच्या सोयीसाठी सातत्याने महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतले जातात. याचाच एक भाग म्हणून, आषाढ महिन्यातील यात्रेकरूंसाठी आषाढी वारीसाठी पहिल्यांदाच ‘एअर ॲम्बुलन्स’ सेवा सुरू करण्याची मोठी घोषणा आरोग्यमंत्र्यांनी केली होती, ज्यामुळे भाविकांना मोठा दिलासा मिळाला होता.
मान्यवरांची उपस्थिती आणि उद्दिष्टे
या उद्घाटन कार्यक्रमाला विधानसभा सदस्य संजय उपाध्ये, नगरसेवक शिवा शेट्टी, आयआरसीटीसीचे (IRCTC) अतिरिक्त कार्यकारी प्रबंधक हर्षवर्धनसिंग रावत आणि रेल्वेचे अतिरिक्त वाणिज्य व्यवस्थापक अमित करवंदे यांची प्रमुख उपस्थिती होती.
सांस्कृतिक कार्य संचालनालयाचे संचालक श्रीराम पांडे यांनी सांगितले की, महाराष्ट्राचा समृद्ध सांस्कृतिक वारसा जतन करणे आणि नव्या पिढीला लोककला, अभिजात कला व भारतीय परंपरेची ओळख करून देणे हे सांस्कृतिक कार्य विभागाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. ‘सोमनाथ स्वाभिमान पर्व’ या विशेष उपक्रमामुळे नागरिकांना सोमनाथचा वैभवशाली इतिहास आणि आध्यात्मिक वारसा अतिशय जवळून अनुभवता येईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.