नवी दिल्ली: देशातील सर्वोच्च नागरी सन्मान मानल्या जाणाऱ्या ‘पद्म पुरस्कारांचे’ भव्य वितरण राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते राष्ट्रपती भवनातील ‘गणतंत्र मंडप’ येथे अत्यंत दिमाखदार सोहळ्यात पार पडले. या ऐतिहासिक सोहळ्यात विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या महाराष्ट्रातील ७ दिग्गज मान्यवरांना पद्म पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले.
या भव्य समारंभाला उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्यासह अनेक केंद्रीय मंत्री आणि प्रतिष्ठित व्यक्ती उपस्थित होत्या. या दुसऱ्या टप्प्यात देशभरातील ६५ मान्यवरांना गौरविण्यात आले, ज्यामध्ये २ पद्मविभूषण, ७ पद्मभूषण आणि ५६ पद्मश्री पुरस्कारांचा समावेश आहे.
महाराष्ट्रातील एकमेव पद्मभूषण मानकरी: अलका याज्ञिक
भारतीय संगीतसृष्टीत आपल्या सुमधुर आवाजाने अधिराज्य गाजवणाऱ्या प्रसिद्ध पार्श्वगायिका अलका याज्ञिक यांना कला क्षेत्रातील अद्वितीय योगदानाबद्दल ‘पद्मभूषण’ पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. त्यांनी १६ हून अधिक भाषांमध्ये २ हजारांपेक्षा जास्त गाणी गाऊन भारतीय संगीताला जागतिक स्तरावर नेले आहे. संगीत आणि वैद्यकीय क्षेत्रातील अशाच दिग्गजांच्या सन्मानाची परंपरा आपल्याला नुकत्याच पार पडलेल्या हिमांशू रॉय लिगसी पुरस्कार सोहळा यामध्येही पाहायला मिळाली होती.
या ६ मान्यवरांना मिळाला ‘पद्मश्री’ सन्मान
महाराष्ट्रातील क्रीडा, कला, वैद्यकीय आणि उद्योग क्षेत्रातील खालील ६ कर्तृत्ववान व्यक्तींना ‘पद्मश्री’ पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे:
- १. रोहित शर्मा (क्रीडा): भारतीय क्रिकेट संघाचा माजी यशस्वी कर्णधार आणि ‘हिटमॅन’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या रोहित शर्माला क्रीडा क्षेत्रातील उत्कृष्ट कामगिरीसाठी पद्मश्री प्रदान करण्यात आला. त्यांच्या नेतृत्वात भारताने टी-२० विश्वचषक जिंकून नवा इतिहास रचला आहे.
- २. डॉ. आर्मिडा फर्नांडिस (वैद्यकीय क्षेत्र): भारतातील नवजात बालसंगोपन क्षेत्रातील (Neonatologist) अग्रणी तज्ज्ञ डॉ. फर्नांडिस यांनी १९८९ मध्ये मुंबईतील सायन रुग्णालयात आशियातील पहिली ‘ह्युमन मिल्क बँक’ (मानवी दूध बँक) सुरू केली. लाखो दुर्बल आणि मुदतपूर्व जन्मलेल्या बालकांचे प्राण वाचवण्यात त्यांचे योगदान मोलाचे आहे.
- ३. भिकल्या लाडक्या धिंडा (कला – तारपा वादन): ८९ वर्षांचे ज्येष्ठ आदिवासी कलाकार भिकल्या लाडक्या धिंडा यांना वारली संस्कृतीचे वैभव असलेले ‘तारपा’ वाद्य जतन करण्यासाठी पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले. बांबू आणि सुक्या भोपळ्यापासून बनवलेले १० फूट लांबीचे हे पारंपारिक वाद्य वाजवण्यात ते निष्णात आहेत.
- ४. आर. माधवन (कला): अष्टपैलू अभिनेते, लेखक, दिग्दर्शक आणि निर्माते आर. माधवन यांना त्यांच्या सिनेसृष्टीतील उत्कृष्ट कामासाठी पद्मश्री प्रदान करण्यात आला. ‘थ्री इडियट्स’, ‘विक्रम वेधा’ आणि राष्ट्रीय पुरस्कार विजेत्या ‘रॉकेट्री: द नंबी इफेक्ट’ यांसारख्या चित्रपटांतून त्यांनी आपला अभिनयाचा ठसा उमटवला आहे. महाराष्ट्रात कला क्षेत्राचे संवर्धन करण्यासाठी विविध उपक्रम राबवले जातात, ज्यामध्ये ३६ वी महाराष्ट्र राज्य मराठी व्यावसायिक नाट्य स्पर्धा अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
- ५. सतीश शाह (कला – मरणोत्तर): चित्रपट, नाटक आणि दूरदर्शन क्षेत्रात चार दशकांहून अधिक काळ प्रेक्षकांचे मनोरंजन करणारे ज्येष्ठ दिवंगत अभिनेते सतीश शाह यांना मरणोत्तर पद्मश्री प्रदान करण्यात आला. त्यांचा हा पुरस्कार त्यांचे बंधू अरविंद मामनिया यांनी स्वीकारला.
- ६. अशोक खाडे (उद्योग क्षेत्र): अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतून संघर्ष करत ‘दास ऑफशॉअर’ (DAS Offshore) सारखी देशातील अग्रगण्य अभियांत्रिकी कंपनी स्थापन करणाऱ्या अशोक खाडे यांना उद्योग क्षेत्रातील योगदानाबद्दल पद्मश्रीने गौरविण्यात आले. त्यांची यशोगाथा तरुण उद्योजकांसाठी अत्यंत प्रेरणादायी आहे.
पद्म पुरस्कार २०२४ चे महत्त्वाचे आकडे:
यंदाच्या वर्षभरात एकूण १३१ पद्म पुरस्कार जाहीर झाले आहेत. यामध्ये ५ पद्मविभूषण, १३ पद्मभूषण आणि ११३ पद्मश्री पुरस्कारांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, या यादीमध्ये १९ महिला कर्तृत्ववान महिलांचा समावेश असून १६ मान्यवरांना मरणोत्तर हा सन्मान प्रदान करण्यात आला आहे.
महाराष्ट्राच्या या सुपुत्रांनी आणि सुकन्यांनी विविध क्षेत्रांत केलेल्या या ऐतिहासिक कामगिरीबद्दल ‘महा ॲग्री’ परिवाराकडून त्यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन!