मुंबई: “योग ही भारताने संपूर्ण जगाला दिलेली सर्वात मौल्यवान आणि निरोगी जीवन जगण्याची अमूल्य देणगी आहे. योग केवळ शारीरिक व्यायाम नसून शरीर, मन आणि आत्मा यांच्यामध्ये उत्तम समन्वय व सुसंवाद निर्माण करणारी एक आदर्श जीवनपद्धती आहे,” असे प्रतिपादन राज्याचे पणन व राजशिष्टाचार मंत्री जयकुमार रावल यांनी केले.
आंतरराष्ट्रीय योग दिन २०२६ च्या पार्श्वभूमीवर मुंबईत विविध देशांच्या महावाणिज्यदूत आणि मानद वाणिज्यदूतांसाठी एका विशेष योग सत्राचे आयोजन करण्यात आले होते. या विशेष कार्यक्रमाच्या उद्घाटन प्रसंगी ते बोलत होते.
मुंबईच्या मरीन ड्राईव्हवर रंगले जागतिक योग सत्र
राजशिष्टाचार विभाग आणि भारतातील नामांकित ‘कैवल्यधाम योग संस्था’ यांच्या संयुक्त विद्यमाने मरीन ड्राईव्ह येथील संस्थेच्या सभागृहात या विशेष सत्राचे आयोजन करण्यात आले होते. शनिवारी सकाळी अत्यंत उत्साहपूर्ण आणि प्रसन्न वातावरणात या कार्यक्रमाची सुरुवात झाली. मंत्री जयकुमार रावल यांच्या हस्ते दीपप्रज्वलन आणि पारंपारिक शंखनादाने या सत्राचे उद्घाटन करण्यात आले.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला कैवल्यधाम संस्थेचे विश्वस्त निवित श्रीवास्तव यांनी मंत्री जयकुमार रावल यांचे स्वागत केले. यानंतर, भारतातील योग संशोधन क्षेत्रातील अग्रगण्य संस्था असलेल्या कैवल्यधामचे संस्थापक स्वामी कुवलयानंद यांच्या प्रतिमेस मान्यवरांच्या हस्ते पुष्प अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले.
पंतप्रधान मोदींच्या नेतृत्वामुळे योगाला जागतिक ओळख
मंत्री जयकुमार रावल आपल्या भाषणात म्हणाले की, “आंतरराष्ट्रीय योग दिनाला संयुक्त राष्ट्रसंघाने (UN) दिलेली जागतिक मान्यता ही प्रत्येक भारतीयासाठी अत्यंत अभिमानास्पद बाब आहे. देशाचे यशस्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दूरदर्शी आणि कणखर नेतृत्वामुळेच आज भारतीय योगाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एक नवीन व मानाची ओळख मिळाली आहे.”
ते पुढे म्हणाले की, विविध देशांतील संस्कृती, परंपरा आणि विचारसरणीच्या लोकांना निरोगी आरोग्य, मानसिक शांतता आणि आनंद या एकाच धाग्यात जोडण्याची ताकद योग साधनेत आहे. तसेच, महाराष्ट्रातील सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक वारसा जगासमोर नेण्यासाठी सरकार नेहमीच प्रयत्नशील असते. राज्याच्या अशाच विविध ऐतिहासिक आणि पर्यटन क्षेत्रांच्या विकासासाठी शासनाने पावले उचलली आहेत, ज्याची प्रचिती आपल्याला ‘जय महाराष्ट्र’ आणि ‘दिलखुलास’ कार्यक्रमात MTDC च्या सुवर्णमहोत्सवी वाटचालीचा विशेष आढावा! या उपक्रमातून मिळते.
२६ देशांच्या राजनैतिक प्रतिनिधींचा उत्स्फूर्त सहभाग
या विशेष योग सत्रात जगातील विविध कानाकोपऱ्यांतून आलेल्या २६ देशांच्या महावाणिज्यदूत, वाणिज्यदूत आणि उच्चायुक्तांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला. यामध्ये प्रामुख्याने खालील देशांच्या प्रतिनिधींचा समावेश होता:
- प्रमुख देश: युगांडा, अर्जेंटिना, न्यूझीलंड, बांगलादेश, ब्रिटन, घाना, जपान, युक्रेन, फ्रान्स, झेक प्रजास्तक, सिंगापूर, इजिप्त.
- इतर सहभागी देश: नॉर्वे, ब्राझील, मॉरिशस, थायलंड, तुर्की, कॅनडा, आयर्लंड, येमेन, बेलारूस, मेक्सिको, श्रीलंका, दक्षिण कोरिया, पेरू आणि ग्रीस.
या सर्वांना कैवल्यधाम संस्थेच्या तज्ज्ञ योग शिक्षकांनी विविध योगासने, प्राणायाम आणि ध्यानधारणा यांचे प्रात्यक्षिक दाखवून त्याचे शरीरावर होणारे सकारात्मक फायदे समजावून सांगितले.
सांस्कृतिक वारसा आणि पर्यटन वृद्धी
दरवर्षी २१ जून रोजी संपूर्ण जगभरात आंतरराष्ट्रीय योग दिन मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. या पूर्वतयारी उपक्रमामुळे आंतरराष्ट्रीय प्रतिनिधींना भारतीय संस्कृतीचा आणि योग परंपरेचा थेट अनुभव घेता आला. उपस्थित परदेशी पाहुण्यांनीही या उपक्रमाचे मनापासून कौतुक केले.
भारताचा हाच आध्यात्मिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांचा विकास करण्यासाठी शासन कटिबद्ध आहे. या धर्तीवर राज्यातील प्रमुख पर्यटन स्थळांचा विकास वेगाने सुरू आहे. भाविक आणि पर्यटकांसाठी राबविण्यात येत असलेला भीमाशंकर हेरिटेज वाडी प्रकल्प: पर्यटनाला नवी दिशा देणारा भव्य उपक्रम; देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडून पाहणी हा प्रकल्प याचेच एक उत्तम उदाहरण आहे.
या विशेष योग सत्रामुळे जागतिक स्तरावर भारताची ‘वसुधैव कुटुंबकम्’ ही भावना पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली असून, जागतिक शांतता आणि आरोग्यासाठी योगाचे महत्त्व पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे.