प्रत्येक गाव आरोग्यसंपन्न करण्याचा सरकारचा निर्धार: सुनेत्रा अजित पवार
बारामती: नागरिकांचे आरोग्य उत्तम असेल तरच देशाचे भविष्य उज्ज्वल राहील, हा विचार करून राज्याचा सार्वजनिक आरोग्य विभाग सातत्याने नवनवीन आणि लोकाभिमुख उपक्रम राबवत आहे. याच पार्श्वभूमीवर बारामती तालुक्यातील होळ येथे अत्याधुनिक ‘मॉडेल प्राथमिक आरोग्य केंद्राचे’ (Model PHC) लोकार्पण राज्याच्या उपमुख्यमंत्री तथा पुणे जिल्ह्याच्या पालकमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांच्या हस्ते करण्यात आले. यावेळी त्यांनी जिल्ह्यातील इतर ४५ मॉडेल आरोग्य केंद्रांचेही ऑनलाईन पद्धतीने लोकार्पण केले.
या कार्यक्रमाप्रसंगी सार्वजनिक आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्री प्रकाश आबीटकर, जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी गजानन पाटील आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. पुणे जिल्हा परिषदेने राबवलेले हे मॉडेल आता संपूर्ण महाराष्ट्रभर राबवण्याचा संकल्प आरोग्य मंत्र्यांनी यावेळी बोलताना व्यक्त केला.
आरोग्य सुविधांसोबतच राज्य सरकार पायाभूत सुविधांच्या विकासावरही भर देत आहे. अलीकडेच महाराष्ट्रात १.१४ लाख कोटींची महागुंतवणूक करण्यात आली असून, याद्वारे हजारो रोजगाराच्या संधी निर्माण होणार आहेत.
‘कॅन्सरमुक्त बारामती’ मोहिमेचा शुभारंभ
या कार्यक्रमाचे विशेष आकर्षण म्हणजे ‘सर्व्हायकल कॅन्सर फ्री बारामती’ (Cervical Cancer Free Baramati) या मोहिमेचा शुभारंभ. सीएसआर निधीच्या माध्यमातून बारामती तालुक्यातील ३० ते ६५ वयोगटातील महिलांची मोफत एचपीव्ही डीएनए तपासणी केली जाणार आहे. तसेच ९ ते १४ वयोगटातील मुलींना एचपीव्ही लसीकरण देऊन त्यांना गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगापासून संरक्षण दिले जाणार आहे. आशा सेविका आणि स्थानिक प्रशासनाच्या माध्यमातून ही मोहीम घराघरात पोहोचवली जाणार आहे.
काय आहे ‘मॉडेल प्राथमिक आरोग्य केंद्र’ (Model PHC)?
ग्रामीण भागातील रुग्णांना उपचारासाठी शहरात धाव घ्यावी लागू नये, या उद्देशाने ‘मॉडेल पीएचसी’ ही संकल्पना राबवण्यात आली आहे. याची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- अत्याधुनिक सुविधा: या केंद्रांमध्ये मॉड्युलर ऑपरेशन थिएटर आणि सुसज्ज प्रसूती गृह उपलब्ध आहेत.
- डिजिटल तंत्रज्ञान: डिजिटल हेल्थ मॅनेजमेंट इन्फॉर्मेशन सिस्टीमचा वापर करून रुग्णांचा डेटा व्यवस्थापित केला जाईल.
- तज्ज्ञ मनुष्यबळ: प्रशिक्षित डॉक्टर आणि कुशल कर्मचाऱ्यांची नेमणूक.
- स्वच्छ वातावरण: कॉर्पोरेट रुग्णालयांप्रमाणे स्वच्छ आणि रुग्णस्नेही वातावरण.
पुणे जिल्ह्यातील ११० पैकी ५५ केंद्रांचे नूतनीकरण मॉडेल पीएचसीमध्ये करण्याचे काम सुरू असून, त्यातील अनेक केंद्रे आता पूर्ण क्षमतेने कार्यरत झाली आहेत. दुर्गम भागात आरोग्य आणि शिक्षणाची सोय व्हावी यासाठी सरकार प्रयत्नशील आहे, जसे की आदिवासी व डोंगराळ भागात १७ नवीन महाविद्यालयांना मंजुरी देऊन शिक्षणाची गंगा पोहोचवली जात आहे.
लोकसहभागातून आरोग्याचा कायापालट
सुनेत्रा पवार यांनी नमूद केले की, बारामतीमध्ये लवकरच अत्याधुनिक शासकीय आयुर्वेदिक महाविद्यालय आणि कर्करोग रुग्णालय उभे राहणार आहे. या आरोग्य चळवळीत ‘बॉश इंडिया’ आणि ‘भारत फोर्ज’ सारख्या कंपन्यांनी सीएसआर (CSR) फंडातून मोठे योगदान दिले आहे. होळ येथील केंद्रासाठी भारत फोर्जने २ कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध करून दिला आहे.
आरोग्य मंत्री प्रकाश आबीटकर यांनी सांगितले की, केरळ राज्याच्या आरोग्य सुविधांच्या धर्तीवर महाराष्ट्रातील प्राथमिक आरोग्य केंद्रे विकसित केली जात आहेत. महात्मा ज्योतिबा फुले जन आरोग्य योजनेचा लाभ शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवण्यासाठी प्रशासन कटिबद्ध आहे.