महाराष्ट्रातील कृषी प्रक्रिया उद्योगाला मोठी गती देणारा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे. नाशिक जिल्ह्यातील येवला औद्योगिक क्षेत्रात ७६० कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीतून उभारल्या जाणाऱ्या मका प्रक्रिया व मूल्यवर्धित उत्पादनांच्या ‘मेगा प्रोजेक्ट’साठी उद्योग विभाग आणि मे. द सुखजीत स्टार्च अँड केमिकल्स लिमिटेड (Sukhjit Starch & Chemicals) यांच्यात सामंजस्य करार (MoU) करण्यात आला आहे. या प्रकल्पामुळे तब्बल ३,२०० रोजगार निर्मिती होणार असून नाशिक जिल्ह्यातील मका उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी हक्काची बाजारपेठ उपलब्ध होणार आहे.
सह्याद्री अतिथीगृहावर झाला सामंजस्य करार
मुंबई येथील सह्याद्री अतिथीगृहावर हा सामंजस्य करार संपन्न झाला. यावेळी अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री छगन भुजबळ, उद्योग मंत्री उदय सामंत, महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाचे (MIDC) मुख्य कार्यकारी अधिकारी दिपेंद्रसिंह कुशवाह, माजी खासदार समीर भुजबळ आणि सुखजीत स्टार्च अँड केमिकल्सचे भावदीप सरडाना यांच्यासह प्रमुख अधिकारी उपस्थित होते.
औद्योगिक विकासासोबतच शेतीमालाला थेट बाजारपेठ मिळवून देणे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना देणे आवश्यक आहे. जसे केंद्र सरकारकडून शेतकरी आणि लघुउद्योजकांसाठी आर्थिक सेवांचा विस्तार करण्यावर भर दिला जात आहे, त्याच धर्तीवर राज्यात कृषी आधारित उद्योग उभारणीवर विशेष भर दिला जात आहे.
प्रकल्पाची ठळक वैशिष्ट्ये आणि रोजगार निर्मिती
- एकूण गुंतवणूक: येवला औद्योगिक वसाहतीत कंपनीकडून तब्बल ₹७६० कोटींची थेट गुंतवणूक प्रस्तावित आहे.
- रोजगार निर्मिती: या भव्य प्रकल्पामुळे सुमारे ३,२०० व्यक्तींना रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील. यात २०० जणांना थेट आणि ३,००० हून अधिक लोकांना अप्रत्यक्ष रोजगार मिळणार आहे.
- शासकीय दर्जा: या प्रकल्पाची व्याप्ती आणि महत्त्व लक्षात घेऊन शासनाने याला ‘मेगा प्रोजेक्ट’ (Mega Project) म्हणून मान्यता दिली आहे.
मक्यावर प्रक्रिया करून तयार होणार अनेक मूल्यवर्धित उत्पादने
सुखजीत स्टार्च अँड केमिकल्स लिमिटेडच्या या प्रस्तावित अत्याधुनिक कारखान्यात मक्यावर प्रक्रिया करून विविध औद्योगिक आणि अन्नप्रक्रिया उत्पादने तयार केली जाणार आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील उत्पादनांचा समावेश असेल:
- मका स्टार्च (Maize Starch)
- डेक्स्ट्रोज अॅनहायड्रस आणि डेक्स्ट्रोज मोनोहायड्रेट
- सॉर्बिटॉल ७०% सोल्युशन
- ग्लुकोज सिरप व माल्टोज सिरप
- मका ग्लुटेन आणि मका जर्म
- मका तेल आणि मका ऑइल केक
- मका ब्रॅन / दर्जेदार पशुखाद्य (Cattle Feed)
शेतकऱ्यांना कसा होणार थेट फायदा?
नाशिक, येवला आणि लगतच्या उत्तर महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मका पिकाची लागवड केली जाते. अनेकदा मक्याला हमीभाव न मिळणे किंवा व्यापाऱ्यांकडून होणारी अडवणूक यामुळे शेतकरी संकटात सापडतात. मात्र, येवल्यात हा मोठा प्रक्रिया प्रकल्प उभा राहिल्यामुळे स्थानिक पातळीवरच मक्याला कायमस्वरूपी मोठी मागणी राहील. यामुळे स्थानिक वाहतूकदार, पुरवठादार आणि मका उत्पादक शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात शाश्वत वाढ होईल.
औद्योगिक प्रगती आणि शाश्वत पर्यावरण या दोन्ही बाबतीत नाशिक जिल्ह्याची वाटचाल नेहमीच उल्लेखनीय राहिली आहे; नुकताच राष्ट्रीय स्वच्छ हवा पुरस्कारात नाशिक महापालिकेचा गौरव करण्यात आला होता. आता या औद्योगिक प्रकल्पामुळे येवला परिसराचा चेहरामोहरा बदलण्यास मोठी मदत होणार आहे.