मुंबई: ग्रामीण भागातील कुशल मनुष्यबळ, पारंपरिक कला आणि स्थानिक नैसर्गिक साधनसंपत्तीचा योग्य वापर करून रोजगार निर्मितीला गती देणे आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकट करणे हे खादी व ग्रामोद्योग मंडळाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे, असे प्रतिपादन महाराष्ट्र राज्य खादी व ग्रामोद्योग मंडळाचे सभापती रवींद्र साठे यांनी केले आहे. माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाच्या वतीने आयोजित ‘जय महाराष्ट्र’ आणि ‘दिलखुलास’ या विशेष कार्यक्रमात दिलेल्या मुलाखतीत ते बोलत होते.
खादी केवळ वस्त्र नसून स्वावलंबनाचा विचार
श्री. साठे यांनी स्पष्ट केले की, खादी ही केवळ वस्त्रापुरती मर्यादित नसून ती श्रमप्रतिष्ठा, स्वावलंबन आणि ग्रामीण आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक आहे. ज्याप्रमाणे राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांच्या विचारांनी स्वदेशी आणि ग्रामीण स्वावलंबनाची पायाभरणी केली, त्याच मार्गावर आजचे खादी मंडळ आधुनिकतेची कास धरत वाटचाल करत आहे.
बदलत्या काळानुरूप खादी व ग्रामोद्योग क्षेत्रात आधुनिक तंत्रज्ञान, सौरऊर्जेवर चालणारे चरखे, नाविन्यपूर्ण डिझाईन्स आणि डिजिटल ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मचा प्रभावी वापर सुरू करण्यात आला आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील महिला, तरुण वर्ग आणि कारागिरांना शाश्वत स्वयंरोजगाराच्या उत्तम संधी उपलब्ध होत आहेत.
कधी आणि कुठे पाहता येणार ही विशेष मुलाखत?
माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाने तयार केलेली ही महत्त्वपूर्ण मुलाखत खालील माध्यमांवर प्रसारित केली जाणार आहे:
- ‘जय महाराष्ट्र’ कार्यक्रम: मंगळवार, ६ ऑक्टोबर रोजी रात्री ८.०० वाजता दूरदर्शनच्या सह्याद्री वाहिनीवर प्रसारित होईल.
- ‘दिलखुलास’ मालिका: ६ ते १० ऑक्टोबर दरम्यान दररोज सकाळी ७.२५ वाजता आकाशवाणीच्या सर्व केंद्रांवरून तसेच ‘News on AIR’ या मोबाईल ॲपवर ऐकता येईल.
- डिजिटल माध्यमे: महासंचालनालयाच्या अधिकृत सोशल मीडिया खात्यांवर (X: @MahaDGIPR, Facebook: MahaDGIPR, YouTube: MaharashtraDGIPR) ही मुलाखत उपलब्ध राहील.
या कार्यक्रमात ज्येष्ठ निवेदिका अवंती देसाई यांनी श्री. रवींद्र साठे यांची सविस्तर मुलाखत घेतली आहे.
स्थानिक उत्पादनांना जागतिक बाजारपेठ मिळवून देण्याचा संकल्प
स्वदेशीचा विचार केवळ स्थानिक उत्पादनांच्या वापरापुरता मर्यादित नसून, स्थानिक उद्योजकता वाढवून सक्षम समाज घडवण्याचा आहे. राज्यातील जनतेमध्ये सेवाभाव आणि स्वावलंबनाची भावना रुजवण्यासाठी विविध उपक्रम राबवले जातात; जसे की प्रशासकीय पातळीवर मुंबई शहर जिल्हाधिकारी कार्यालयात ‘सेवा संकल्प अभियान’ राबवून कामात गतिमानता आणली जाते, तसेच ग्रामोद्योग मंडळ ग्रामीण भागातील कारागिरांच्या सक्षमीकरणासाठी कटिबद्ध आहे.
ग्रामीण कारागिरांच्या उत्पादनांना आधुनिक पॅकेजिंग, ब्रँडिंग आणि विपणन व्यवस्था उपलब्ध करून देऊन थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचवण्याचे मंडळाचे ध्येय असल्याचे साठे यांनी मुलाखतीदरम्यान आवर्जून सांगितले.